Cumhuriyet döneminin yetiştirdiği en önemli akademisyenlerden biri olan Türk tarihçi ve akademisyen Mustafa Kafalı, 1 Ocak 1934 tarihinde Konya'da dünyaya gözlerini açtı.
Gerçekleştirdiği derinlikli araştırmalarla bilim camiasında saygın bir yer edinen Kafalı, yetiştirdiği öğrencilerle Türk tarihçiliğine yön verdi.
Orta Asya Türk tarihi konusundaki uzmanlığıyla tanınan seçkin akademisyen, ömrünü adadığı çalışmalarının ardından 28 Ağustos 2019'da Ankara'da vefat etti.
Akademik Kariyerin İlk Basamakları
Kafalı, temel eğitiminin ardından yükseköğrenimini tamamlamak üzere Ankara'ya yöneldi.
1958 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümünden mezun olarak mesleki kariyerinin ilk büyük adımını attı.
Mezuniyetinin ardından akademik dünyaya adım atmakta gecikmeyen genç araştırmacı, Aralık 1960 tarihinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde yer alan Umumî Türk Tarihi Kürsüsünde asistan olarak göreve başladı.
Bu çatı altında yürüttüğü titiz çalışmalar neticesinde, Aralık 1965'te "Ötemiş Hacı'ya Göre Cuci Ulusu'nun Tarihi" başlıklı teziyle doktor unvanını almaya hak kazandı.
Akademik birikimini uluslararası alana taşımak isteyen Mustafa Kafalı, 1971 ile 1972 yılları arasında İngiltere'nin başkenti Londra'da bulunarak tarihi kaynaklar üzerinde çeşitli araştırmalar gerçekleştirdi.
Yurda döndükten sonra akademik basamakları hızla tırmanarak yeni başarılara imza atmaya devam etti.
Başarılı tarihçi, hazırladığı "Altın-Orda Hanlığı'nda Sayın Han Sülâlesi Devri (1227-1360)" adlı doçentlik tezini sunarak Kasım 1973'te doçentlik unvanını elde etti.
Türk Tarih Kurumu ve Bağdat Dönemi
Doçentlik unvanını almasının ardından Kafalı'nın çalışma alanı daha da genişledi.
Kasım 1974 tarihi itibarıyla Türk Tarih Kurumunda aktif olarak görev yapmaya başlayan deneyimli akademisyen, burada geleceğin tarihçilerini yetiştirmek için yoğun bir mesai harcadı.
Kurum bünyesinde öğrencilerine şu dersleri verdi:
- Altın Orda Devleti
- Çağatay Hanlığı
- İlhanlı Devleti
- Timur Devleti
Bu temel derslerin yanı sıra tarihi kaynaklar ve Osmanlıca metinler üzerine düzenlediği seminer çalışmalarıyla da öğrencilerinin gelişimine katkı sundu.
Akademik tecrübesini sınır ötesine de taşıyan Kafalı, 1975 ile 1977 yılları arasında Irak'a giderek Bağdat Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yaptı ve burada dersler verdi.
Profesörlük Unvanı ve Son Yılları
Türkiye'ye dönüşünün ardından çalışmalarına hız kesmeden devam eden seçkin akademisyen, 24 Mayıs 1982 tarihinde sunduğu "Çağatay Hanlığı (1227-1345)" isimli teziyle profesörlük payesine ulaştı.
Hayatının son anına kadar Türk Tarih Kurumu üyeliğini sürdüren ve kurumun faaliyetlerine katkıda bulunan Profesör Kafalı, iyi derecede Rusça ve İngilizce biliyordu.
Evli olan değerli bilim insanı, uzun süredir mücadele ettiği hastalığının ardından 28 Ağustos 2019 günü Ankara'daki evinde 85 yaşında vefat etti.
Mustafa Kafalı'nın cenazesi, 30 Ağustos 2019 tarihinde Kocatepe Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Gölbaşı Mezarlığı'nda toprağa verildi.