Müftü Hacı Ahmet Efendi'nin oğlu olarak 1863 yılında Malatya'da dünyaya gelen Mustafa Fevzi Bilgili, hem dinî eğitimiyle hem de Millî Mücadele yıllarında üstlendiği siyasî ve askerî görevlerle Türk tarihindeki önemli şahsiyetler arasında yerini almıştır. Ankara'da 23 Nisan 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışında hazır bulunarak vatanın bağımsızlığı yolunda kritik bir adım atmıştır. Dönemin son derece çetin koşullarında çökmekte olan Osmanlı yönetimi yerine Ankara'daki millî meclisi tercih eden Bilgili, halkın gür sesini duyurmak üzere Malatya milletvekili olarak kurucu mecliste görev yapmıştır.
Eğitim Hayatı ve İlk Kamu Görevleri
Mustafa Fevzi Bilgili, ilk ve orta öğrenimini Malatya'da bitirdi. Ardından medrese eğitimine adım attı. Buradaki çalışmalarını müderrislik diplomasıyla taçlandırdı. Eğitiminin ardından yerel yönetimlerde aktif sorumluluklar üstlendi. Belediye ve il genel meclisi üyesi oldu. Daha sonrasında ise Akçadağ ilçesinde kadılık görevini yürüterek yargı alanında deneyim kazanmıştır. Zengin bir entelektüel birikime sahip olan Bilgili, Arapça, Farsça ve Latince dillerini ileri düzeyde konuşabiliyordu.
Millî Mücadele ve Ali Galip Olayı
Sivas Kongresi'nin toplanması, Mustafa Fevzi Bilgili'nin hayatında ve ülkenin kaderinde yeni bir dönüm noktası oluşturmuştur. Kongrenin ardından Anadolu'da yükselen bağımsızlık hareketine destek veren Bilgili, Malatya Müdafaayı Hukuk Cemiyeti'nin kurulmasına öncülük etmiştir. Bu kritik süreçte bölgedeki millî direnişin teşkilatlanmasında son derece aktif bir rol oynamıştır. Vatanın kurtuluşunu engellemeye yönelik iç ve dış girişimlere karşı her zaman kararlı ve tavizsiz bir duruş sergilemiştir. Özellikle Sivas Kongresi'ni engellemek amacıyla Halil Rahmi ve Ali Galip tarafından tezgahlanan, tarihe ise Ali Galip Olayı şeklinde geçen komploya karşı en önde direnen vatansever kadroların başında yer almıştır. Sergilediği bu dik duruş sayesinde, bölgedeki millî hareketi baltalamak isteyen yapıların planlarını bozmayı başarmıştır.
Ankara Yolu ve TBMM Dönemi
Kariyerinin son döneminde Urfa kadılığına atanan Mustafa Fevzi Bilgili, bu esnada Osmanlı Mebusan Meclisi için yapılan seçimlerde Malatya Milletvekili seçilmiştir. Ancak İstanbul'daki işgal altındaki meclise gitmek yerine, Millî Mücadele'nin merkezi olan Ankara'ya yönelmeyi tercih etmiştir. Nitekim 23 Nisan 1920 günü düzenlenen tarihî açılış töreninde hazır bulunarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurucu kadrosu arasında yer almıştır. Meclis çatısı altında son derece üretken bir çalışma dönemi geçiren Bilgili, yasama faaliyetlerine de büyük katkılar sunmuştur. Mecliste pek çok komisyonda görev almış olup, bu çalışma grupları şu şekildedir:
- Şer'iye-Evkaf Komisyonu
- Millî Savunma Komisyonu
- Tasarı Komisyonu
- Orman ve Madenler Komisyonları
- İrşad Komisyonu
- Memurin Muhakematı Tetkik Kurulu
Parlamentoda vatanın selameti için yoğun mesai harcayan Bilgili, görev süresi boyunca 4'ü gizli oturumlarda olmak üzere meclis kürsüsünde toplam 19 konuşma gerçekleştirmiştir. Ayrıca milletin menfaatlerini korumak amacıyla 3 farklı kanun teklifi sunarak yasama sürecine doğrudan katkı sağlamıştır. Bilgili, sadece siyasî kimliğiyle yetinmeyip vatan savunmasında fiilen görev almaktan da geri durmamıştır. Cephedeki mücadeleye katkı sağlamak amacıyla askerî kıyafetini giyerek Bursa'ya giden milletvekilleri grubu içinde yer almıştır.
Aile Yaşamı ve Vefatı
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki birinci dönem milletvekilliği görevinin sona ermesiyle birlikte Mustafa Fevzi Bilgili, memleketi Malatya'ya geri dönmüştür. Hayatının geri kalan döneminde ailesiyle vakit geçiren Bilgili, evli ve Celal, Hikmet, İhsan ile Vecihe adlarında dört çocuk babasıydı. Ömrünün son yıllarında Ankara'ya yerleşen ve 26 Mart 1944 tarihinde hayata gözlerini yuman bu değerli devlet adamı, gerisinde ülkesine ve milletine adanmış, bağımsızlık mücadelesiyle dolu son derece onurlu bir miras bırakmıştır.