Türk tiyatrosunun en önemli isimlerinden biri olan Müşfik Kenter, 9 Eylül 1932 tarihinde İstanbul Üsküdar'da dünyaya gözlerini açtı. Diplomat bir baba ile İngiliz kökenli bir annenin en küçük çocuğu olarak doğan usta sanatçı, uzun yıllar boyunca sahnelediği yüzün üzerinde oyunla ve sinema filmleriyle Türkiye'nin kültür sanat hayatına yön verdi. Kendi birikimlerini kurucusu olduğu Kent Oyuncuları çatısı altında yeni nesillere aktaran Kenter, yarım asrı aşan kariyerinde ardında unutulmaz tiyatro klasikleri bıraktı. Akciğer kanseri mücadelesinin ardından 15 Ağustos 2012'de İstanbul'da vefat eden efsane aktör, geride tiyatro tarihini baştan yazan bir miras bıraktı.
Ankara Döneminden Sahne Işıklarına Uzanan Yol
Müşfik Kenter'in çocukluğu, babası Ahmet Naci Kenter'in görevi nedeniyle taşındıkları Ankara'nın Cebeci semtinde geçti. Eğitim hayatına İltekin İlkokulu'nda başlayan Kenter, ardından Cebeci Kurtuluş Ortaokulu'nu tamamladı. Atatürk Lisesi'ne kaydolsa da birinci sınıftayken bu okuldan ayrıldı. Sanatçının kökleri Niğde Koyunlu'dan Kadıoğlu sülalesine dayanmaktadır. Babası Ahmet Naci Bey, dönemin önemli devlet adamı İsmet İnönü'nün özel kalem müdürlüğü görevini yürütüyordu. Annesi Olga Cynthia ise Nadide ismini almıştır. Tiyatro sahnesiyle ilk kez 1947 yılında Ankara Devlet Tiyatrosu Çocuk bölümünde tanıştı. Lise eğitimini yarıda bıraktıktan sonra ağabeyinin tavsiyesiyle konservatuvar sınavlarına hazırlandı. 1950 yılında girdiği Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nden 1955'te yüksek dereceyle mezun oldu. Mezuniyetinin hemen ardından devlet tiyatrosunda çalışmaya başladı. Profesyonel sanat yaşamı burada rol aldığı "Oğuz Ata" isimli oyunla başladı. Gençlik yıllarında spora da ilgi duyan sanatçı, Ankaragücü ve Gençlerbirliği kulüplerinde lisanslı basketbol oynadı. Ancak tiyatro sevgisi ağır basınca spor kariyerini tamamen noktaladı.
İstanbul Sahneleri ve Kenter Tiyatrosunun Doğuşu
Devlet tiyatrosundaki çalışmalarına 1959 yılında son veren Kenter, İstanbul'a taşınarak ablası Yıldız Kenter ile bir araya geldi. İki kardeş, Muhsin Ertuğrul'un yönetimindeki Küçük Sahne'de birlikte sahne almaya başladılar. Bu dönemde Şükran Güngör ve Kamuran Yüce ile yolları kesişti. Bu dört değerli isim, uzun yıllar boyunca Türk tiyatrosuna damga vuracak bir ortaklığa imza attılar. İlk olarak 1960-1961 yılları arasında Site Tiyatrosu'nu kurarak yola çıktılar. Bu oluşumun ismi 1962 yılında Kent Oyuncuları olarak değiştirildi. Kendi tiyatro binalarını inşa etmek isteyen ekip, 1968 yılında Harbiye'deki Kenter Tiyatrosu binasını tamamladı. Binanın yapımı için tüm birikimlerini ortaya koyan sanatçılar, büyük bir Anadolu turnesi düzenlediler. Ayrıca koltuk satma kampanyasıyla sanatseverlerin desteğini topladılar. Tiyatronun açılışıyla birlikte "Kent Oyuncuları" adında bir dergi de yayın hayatına başladı. Sahneledikleri İonesco imzalı "Sandalyeler" gibi zorlu oyunları, seyircinin ilgisini çekerek aylarca kapalı gişe oynamayı başardılar. Kent Oyuncuları, zamanla Türkiye'nin en saygın oyunculuk okullarından biri haline geldi. Kenter kardeşler, eğitmenlik yaparak edindikleri tüm tecrübeleri öğrencilerine aktardılar. Aktif sahne çalışmalarının yanında Akademi Kenter çatısı altında profesyonel oyunculuk eğitimi vermeyi sürdürdüler. Sanatçı, Rockefeller ve İngiliz Kültür Heyeti burslarıyla İngiltere ile Amerika'da tiyatro incelemelerinde bulundu. Aynı zamanda İngiltere, Amerika, Fransa, Almanya, Yugoslavya ve Kıbrıs gibi pek çok ülkede oyunlar sergileyerek Türk sanatını dünyada temsil etti.
Sanatın Diğer Alanları ve Kıymetli Mirası
Müşfik Kenter, yüzü aşkın tiyatro oyunundaki rollerinin yanı sıra sinema dünyasında da adından söz ettirdi. 1966 yılındaki 3. Antalya Film Şenliği'nde "Bozuk Düzen" filmindeki performansıyla en iyi erkek oyuncu ödülüne layık görüldü. Beyaz perdedeki bu başarısının yanında televizyon dünyasında da unutulmaz izler bıraktı. Özellikle meşhur yabancı televizyon dizisi "ALF"teki sevimli uzaylı karakteri seslendirerek geniş kitlelerin sevgisini kazandı. Yerli ve yabancı pek çok televizyon filminde seslendirme sanatçısı olarak görev yaptı. "Bir Garip Orhan Veli", "Vincent Van Gogh", "Savunma", Aziz Nesin'in "Çiçu"su, Nazım Hikmet'in "Kuvayı Milliye"si ve Atatürk'ün "Nutuk"u gibi tek kişilik dev eserleri başarıyla sahneledi. Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'ndaki görevinden emekli olduktan sonra akademik çalışmalarına devam etti. Haliç Üniversitesi Konservatuvarı Tiyatro Bölümü Başkanlığı yaptı ve Bakırköy Belediyesi Şehir Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmenliği görevini üstlendi. Vatan görevini ise 1957 yılında Eğridir'de komando olarak yerine getirdi.
Usta sanatçı özel yaşamında beş evlilik gerçekleştirdiğini bizzat dile getirmiştir:
- İlk evliliğini Oya Kenter ile yapmış ve çift 23 Şubat 1963 tarihinde boşanmıştır.
- İkinci evliliğini iki yıllık bekarlık döneminin ardından 3 Mayıs 1963'te Esin Şerbetçi ile yapmış, bu evlilikten 17 Nisan 1965 doğumlu Elvan adında bir kızı dünyaya gelmiştir.
- Daha sonra Mehlika Kenter ile evlenip yollarını ayıran sanatçının bu birliktelikten Melissa adında bir kızı ve Mahmut adında engelli bir oğlu olmuştur.
- Gülsüm Kamu ile kısa süren bir evlilik yaşadıktan sonra ayrılmıştır.
- Beşinci ve son evliliğini ise 1976 yılında Kadriye Kenter (Demirel) ile gerçekleştirmiş, bu evlilikten de Balam isminde bir oğlu olmuştur.
Sanatçının Melissa, Balam, Elvan isminde üç kızı ve Mahmut adında bir oğlu olmak üzere toplam dört çocuğu bulunmaktadır.
Yaşamının son döneminde akciğer kanseri ve buna bağlı gelişen akciğer enfeksiyonu ile mücadele eden usta oyuncu, 7 Ağustos 2012 tarihinden itibaren İstanbul Çağlayan Florence Nightingale Hastanesi'nde tedavi altına alındı. Yoğun tedavi sürecine rağmen kurtarılamayan Kenter, 15 Ağustos 2012 tarihinde 80 yaşındayken aramızdan ayrıldı. Onun vefatı, Türk tiyatrosunda doldurulamaz büyük bir boşluk yarattı.
Müşfik Kenter'in kariyeri boyunca layık görüldüğü prestijli ödüller şunlardır:
- 1966 – 3. Antalya Film Şenliği - En İyi Erkek Oyuncu (Bozuk Düzen)
- 1993 – Olağanüstü Yorum Ödülü (Konken Partisi)
- 1997 – 1. Afife Tiyatro Ödülleri - Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü
- 2002 – 6. Afife Tiyatro Ödülleri - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
- 2005 – 8. Uluslararası Kukla Festivali Onur Ödülü