12 Nisan 1964 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen Münir Nurettin Beken, geleneksel Türk müziği çalgılarını batı senfoni orkestrasıyla buluşturan dünyaca ünlü bir udi, besteci ve akademisyendir. Sanatçı, 1980'li yıllardan bu yana kariyerini Amerika Birleşik Devletleri'nde sürdürerek uluslararası alanda adından söz ettirmektedir. Müzisyenin doğu ile batı kültürünü kaynaştıran eserleri, sinema filmlerinden dev orkestralara kadar geniş bir yelpazede hayat bulmuştur. Özgün tarzı ve akademik çalışmalarıyla tanınan Beken, Türk müzik mirasının küresel temsilcilerindendir.
Konservatuvardan Amerika'ya Uzanan Sanat Yolculuğu
Müzik eğitimine 1976'da Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı bünyesinde başlayan sanatçı, buradaki öğrencilik yıllarında alanının en yetkin isimlerinden dersler alarak kendini geliştirdi. Beken'in konservatuvarda çalıştığı değerli hocalar şunlardır:
- Mutlu Torun ile ud,
- Faris Akarsu ile piyano,
- Yalçın Tura ile armoni ve fon bilgisi,
- Demirhan Altuğ ile orkestrasyon,
- Cemal Reşit Rey ile kompozisyon.
Öğrenim sürecinde Konservatuvar Öğrenci Orkestrası'nın şefliğini de üstlendi. İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Türk müziğinde çokseslilik üzerine yazdığı yüksek lisans teziyle mezun olan sanatçı, televizyon ekranlarında şef, ud icracısı ve besteci kimliğiyle çeşitli programlara imza attı. 1985'te İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nin talebi doğrultusunda Dino ile Ceren balesini hazırladı. Bu yapıt iki sezon boyunca sahnelendi. Besteci, 1987 yılında kurulan İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu'nun kurucu kadrosunda da yer aldı.
Akademik Başarılar ve Altın Portakal Ödülü
Münir Nurettin Beken, Maryland Üniversitesi'nden kazandığı bursla doktora eğitimi için Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşti. Orada şeflik, etnomüzikoloji ve kompozisyon çalıştı. Eğitimine ara vererek kurduğu müzik şirketiyle sinema dünyasına adım atan sanatçı, Cazibe Hanım'ın Gündüz Düşleri filminin müzikleriyle başarı yakaladı. Bu çalışma Beken'e prestijli ödüller getirdi. Eser, Altın Portakal Film Festivali ve Ankara Film Festivali'nde en iyi özgün müzik seçildi.
Akademik hayata geri dönen sanatçı, 1994 yılında Maryland Eyalet Sanat Konseyi'nin Bireysel Sanatçı Ödülü'ne layık görüldü. Aynı dönemde Maryland Baltimore County Üniversitesi bünyesindeki Türk Müziği Merkezi'nin yöneticiliğini üstlendi. 1998'de, İstanbul Maksim Gazinosu'ndaki değişen estetik yapıyı inceleyen teziyle doktora derecesi aldı. Sanatçı, 1999 yılında The Art Of The Turkish Ud isimli bir albüm çıkardı. Ayrıca Metropolitan ve Herbst Theater gibi mekanlarda resitaller verdi. Kariyeri boyunca New England Konservatuvarı, Washington Üniversitesi ve Siena College gibi saygın eğitim kurumlarında görev alan Beken, 2007 yılından beri UCLA Herb Alpert Müzik Okulu bünyesinde akademik çalışmalarını sürdürmektedir.
Küresel Sahnede Doğu-Batı Buluşması ve Yapıtları
Münir Nurettin Beken'in besteleri Çek Filarmoni Orkestrası gibi dünyaca ünlü topluluklar tarafından seslendirilip kaydedilmiştir. Siena College tarafından Raymond Kennedy Bilimde Mükemmellik Ödülü'ne layık görülen Beken, 2004 yılında Yılın Amerikalı Türk'ü ilan edildi. Sanatçının dünya çapında yıldızlaşan bazı yapıtları şunlardır:
- Üç Keman için Konçertosu: Doğu ve batı sazlarını harmanlayan bu konçerto, 2003 yılındaki 31. Uluslararası Müzik Festivali kapsamında Aya İrini'de Shlomo Mintz, Yair Dalal ve Cihat Aşkın tarafından seslendirildi.
- Blue Monologue: Bu solo keman yapıtının prömiyeri Haziran 2006'da Carnegie Hall sahnesinde gerçekleştirildi.
- Türk Çalgıları ile Büyük Orkestra İçin Süit: Dino ve Ceren balesinden uyarlanan bu eser, ilk kez 2016 yılında İzmir'de dinleyicilerle buluştu.
Kendi bestelerinin yanı sıra udi için Eric Flesher, Yalçın Tura ve Melodie Linhart gibi besteciler de icra etmesi amacıyla özgün çağdaş eserler üretmiştir.