Cumhuriyet döneminin nitelikli insan gücünü yetiştirme hamlesiyle Avrupa'da eğitim alan Ali Mukbil Gökdoğan, derin izler bırakan saygın bir akademisyendir. Kendisi 9 Ocak 1909 tarihinde İstanbul'da doğdu. Kariyeri boyunca İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde profesörlük ve dekanlık mevkilerinde bulundu. 1960 yılındaki askeri müdahalenin ardından kurulan kabinede Bayındırlık Bakanı olarak ülkesine kritik hizmetler sundu. Ülkenin mimari ve teknik imarına katkı sağlayan bu değerli şahsiyet, 29 Ekim 1992 yılında hayata gözlerini yumdu.
Eğitim Hayatı ve Akademik Yükselişi
İstanbul'da Bedia Hanım ile Ahmet Hikmet Bey'in evladı olarak dünyaya gözlerini açtı. İlk ve orta öğreniminin ardından yükseköğrenim için İstanbul Yüksek Mühendislik Okulu Yol Şubesi'ni tercih etti. Buradan 1932 senesinde başarıyla mezun oldu. Mezuniyetinin hemen ardından aynı şubede Müderris Muavinliği görevini üstlendi. Yüksek Mühendislik Mektebi sıralarında hayat arkadaşı olacak Nüzhet Hanım ile tanışarak dünya evine girdi. Mutlu çiftin bu evlilikten Gönül ve Ömer Can adında iki evladı oldu.
Cumhuriyetin ilk yıllarında farklı alanlarda uzmanlaşmak üzere Avrupa'ya gönderilen seçkin gençler arasında yer aldı. Stuttgart'a giden Gökdoğan, Stuttgart Technische Hochschule bünyesinde doktora eğitimini başarıyla tamamladı. Yurda döndükten sonra 1940 senesinde İstanbul Mühendislik Mektebi İnşaat Fakültesi'ne profesör olarak atandı. Burada Yollar ve Toprak İşleri kürsüsünde dersler verdi. Çalışkanlığıyla tanınan akademisyen, ayrıca 1941 yılında aynı okulun Mimarlık şubesinden ikinci bir diploma almayı başardı.
İTÜ Yılları ve İmar Çalışmaları
Türkiye'de yükseköğretim yapısını kökten değiştiren 1946 senesindeki üniversite reformunun ardından, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi bünyesinde öğretim üyesi olarak akademik çalışmalarını sürdürmeye başladı. Kürsüsündeki başarılarıyla takdir toplayan profesör, 1948 yılında fakültenin dekanlığına seçildi. Bu onurlu görevi büyük bir titizlikle yürüttü. Akademik camiada gördüğü büyük güven sayesinde 1958 yılında aynı göreve bir kez daha getirildi.
Akademik çalışmalarının yanı sıra kentsel planlama alanında da aktif rol oynayan Gökdoğan, aynı zamanda İstanbul Belediyesi İmar Müşavere Heyeti bünyesinde görev almıştır. Bu görevini 1952 yılından itibaren başarıyla sürdürdü. Metropolün imar stratejilerinin bilimsel temellerde yükselmesi için çalıştı.
Bakanlık Dönemi ve Siyasi Hizmetleri
1960 askeri darbesinin ardından ülkenin idari yapısı tamamen değişti. Oluşturulan Kurucu Meclis Bakanlar Kurulu bünyesinde 12 Eylül 1960 ile 23 Ağustos 1961 tarihleri arasında Bayındırlık Bakanı olarak görev alan Gökdoğan, bu kritik dönemde ülkenin imar hamlelerine yön verdi. Bakanlık döneminde ülkenin imar ve altyapı projelerini başarıyla yönetti.
Hem akademik kürsülerde yetiştirdiği sayısız değerli talebeyle hem de kritik dönemlerde üstlendiği mühim devlet görevleriyle cumhuriyet tarihimizin mühendislik ve mimarlık hafızasına adını altın harflerle yazdırmayı başarmıştır. Değerli bilim insanı, 29 Ekim 1992 tarihinde geride silinmeyecek bir miras bırakarak aramızdan ayrıldı.
Önemli Kilometre Taşları
- 1932: İstanbul Yüksek Mühendislik Okulu Yol Şubesi'nden mezuniyet
- 1940: İstanbul Mühendislik Mektebi İnşaat Fakültesi profesörlüğü
- 1941: İstanbul Mühendislik Mektebi Mimarlık şubesinden ikinci diploma
- 1948 & 1958: İTÜ Mimarlık Fakültesi dekanlığı görevleri
- 1960-1961: Kurucu Meclis kabinesinde Bayındırlık Bakanlığı