Muhterem Nur, 31 Aralık 1932'de Manastır'da doğan, Türk sinemasının en önemli kadın oyuncularından ve ses sanatçılarındandır. Gerçek ismi Olga olan ve çocukluk yıllarında göç ettiği İstanbul'da dokuma fabrikalarından Yeşilçam sahnelerine uzanan mücadele dolu bir yaşam süren sanatçı, Türk sinema tarihine derin izler bırakmıştır. Teyzesinin şefkatli desteğiyle ve tamamen büyük tesadüfler sonucu adım attığı sinema kariyerinde halkın sonsuz sevgisini kazanan efsane isim, 20 Mart 2020 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumdu.
Zorlu Çocukluk ve İstanbul'a Kaçış
Anne ve babasını hiçbir zaman tanımayan küçük Olga, Balkanlar'ın fırtınalı döneminde Manastır'da dünyaya gözlerini açtı. Yetim büyüyen küçük kıza, daha sonraları teyze diye hitap edeceği şefkatli bir kadın sahip çıkarak kol kanat gerdi. İkinci Dünya Savaşı'nın dehşet verici yılları kapıya dayandığında, aile için hayatta kalma mücadelesi oldukça güç bir hal aldı. Nihayet 1942 yılında, savaşın göbeğinde bir kamyonun altına gizlenerek Manastır'dan İstanbul'a kaçmayı ve canlarını kurtarmayı başaradılar. Bu tehlikeli yolculuğun ardından İstanbul'un tarihi semtlerinden Eyüp'e yerleşerek yeni ve mütevazı bir hayata başladılar. Teyzesi ona nüfus müdürlüğünden yepyeni bir nüfus cüzdanı çıkarttı. Böylece resmi kayıtlara Muhterem Kısa ismiyle kaydedildi. Eyüp'te ilkokul eğitimini bitirdikten hemen sonra, hayatın acımasız koşulları nedeniyle erken yaşta çalışmaya başlamak zorunda kaldı. Henüz on dört yaşındayken, yine aynı semtte bulunan bir dokuma fabrikasında işçi olarak mesaiye başladı.
Beyoğlu Sokaklarında Keşedilen Yetenek
Onun sinema dünyasına adım atması tamamen bir tesadüf eseri gerçekleşti. Bin dokuz yüz ellili yılların başlarında, mahalleden yakın arkadaşı olan Bulgaristan göçmeni Üdtâde ile birlikte ünlü Beyoğlu caddelerinde yürüyüşlere başladı. Bu Beyoğlu turları esnasında, dönemin inzibat subayı olan Ümit Utku tarafından fark edilerek hayatı tamamen değişti. Utku, ileriki yıllarda Türk sinema sektörünün önemli kurumlarından Film San Vakfı başkanlığını da yürütecek olan saygın bir şahsiyetti. Muhterem Kısa, ilk gerçek film teklifini 1950'lerin başında ünlü yönetmen Muharrem Gürses'ten alarak büyük bir heyecan yaşadı. Sinema kariyerine 1951'de Yıldızlar Revüsü filminde figüran olarak başladı. Kamera karşşındaki ikinci deneyimi ise 1952 yılında Osman Seden'in yönetmen koltuğunda oturduğu meşhur Kanun Namına filmi oldu. Genç yetenek, ilk çalışmalarında seyirci karşşına Aysel Utku ismiyle çıkarak kendini tanıtmaya çalıştı. İlerleyen süreçte, kendisini ilk keşeden Ümit Utku'nun kıymetli tavsiyesi üzerine Muhterem Nur sahne adını kullanmaya başladı.
Sanatçının yaşamı boyunca taşıdığı ve kariyerinde kullandığı isimlerden bazıları şunlardır:
- Doğum adı olan Olga
- Resmi nüfus cüzdanında yazılı olan Aysel Muhterem Kısa
- Sinemaya adım attığı ilk dönemdeki ismi olan Aysel Utku
- Tüm ülkenin tanıdığı meşhur sahne adı olan Muhterem Nur