1866 yılında Elaziz'de doğan Muhittin Çöteli, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecine yön veren önemli bir Türk siyasetçisidir. Kendisi, 10 Ağustos 1928'de vefat etmiştir. Rüştiye eğitimini bitirdikten sonra memleketinde uzun süre tarımla uğraştı. Yerel yönetimlerde tecrübe kazanan Çöteli, bu birikimini daha sonra ulusal parlamentoya taşıdı. Milli Mücadele'deki başarılarından dolayı Harp Madalyası alan devlet adamı, evli ve iki çocuk babasıydı.
Yerel Yönetim Yılları ve Çiftçilik Hayatı
Muhittin Çöteli, 1866 yılında Elaziz'de dünyaya geldi. Eğitim hayatına önem veren Çöteli, bölgedeki rüştiyeyi başarıyla tamamladı. Okul hayatını başarıyla tamamladıktan sonra Elaziz'in geniş ve verimli arazilerinde çiftçilik yapmaya başlayan Çöteli, toprakla uğraşırken bölgedeki tarımsal üretimin geliştirilmesi hususunda da yöre halkına öncülük etti. Elaziz'in iklim şartlarına uygun tarım yöntemlerini hayata geçirerek yöredeki diğer üreticilere de bu alanda rehberlik etti. Toprakla kurduğu bağ, yerel halkın sorunlarını ve bölgenin ihtiyaçlarını yakından gözlemlemesini sağladı. Tarım sektöründeki başarılarının yanı sıra toplumsal meselelere duyarlılığıyla da çevresinde tanınan bir isim oldu. Kamu hizmetine duyduğu ilgi sebebiyle yerel siyasete adım atarak Belediye Meclis Üyeliği görevini üstlendi. Bu üyelik sürecinde kentin mali yapısı ve idari kararları konusunda etkin bir danışman rolü üstlendi. Hemşehrilerinin güvenini kazanmasıyla birlikte Elaziz Belediye Başkanı seçildi. Görev süreci boyunca kentin imar faaliyetleri ve altyapı çalışmalarında aktif roller oynadı. Belediyenin sınırlı bütçesine rağmen halkın temel gereksinimlerini karşılayacak adil bir hizmet politikası yürüttü. Belediye başkanlığındaki başarılarının ardından İl Genel Meclis Üyeliği yaptı. Yerel yönetim basamaklarını tek tek tırmanarak elde ettiği bu değerli idari birikim, Osmanlı İmparatorluğu'nun en buhranlı yıllarında üstleneceği kritik ulusal vazifelerin adeta bir hazırlık aşaması niteliğindeydi.
Milli Mücadele ve Meclis Çalışmaları
Birinci Dünya Savaşı sonrasında başlayan işgallere karşı sessiz kalmayan Çöteli, Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti bünyesinde çalışmalara katıldı. Cemiyet çatısı altında bölgedeki milliyetçi kanaat önderlerini bir araya getirerek vatan savunması için ortak kararlar alınmasını sağladı. Milli bağımsızlık mücadelesinde aktif rol üstlendi. Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ının IV. Dönemi için yapılan seçimlerde Elaziz Mebusu seçilerek İstanbul'a gitti. Mebusan Meclisi'ndeki görevi esnasında memleketin içinde bulunduğu durumla ilgili görüş bildiren oturumlara fiilen katıldı. İstanbul'un işgali ve meclisin feshedilmesinin ardından, milli iradenin merkezi haline gelen Ankara'ya geçiş yaptı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurucu nitelikteki I. Döneminde Elaziz Milletvekili olarak yasama çalışmalarına katıldı. Kurucu meclisin o olağanüstü atmosferinde, Elaziz temsilcisi sıfatıyla anayasa yapım süreçlerinde aktif fikir beyan etti. Milli Mücadele boyunca gösterdiği üstün vatanseverlik ve sivil başarıları sebebiyle kendisine Harp Madalyası layık görüldü. Cumhuriyetin kurulduğu tarihi dönemece şahitlik eden Çöteli, parlamentodaki aktif görevini II. ve III. dönemlerde de başarıyla sürdürdü. Cumhuriyet rejiminin getirdiği yeniliklerin bölgede benimsenmesi ve kökleşmesi yönünde yerel dþzeyde önemli çalışmalar yürüttü. Yeni devletin temellerinin atıldığı ve kurumsal yapısının şekillendiği bu kritik geçiş döneminde, üç yasama dönemi boyunca parlamentodaki yerini koruyarak Elaziz halkının sesi olmayı sürdürdü.
Kişisel Yaşamı ve Siyasi Mirası
Yoğun ve yorucu siyasi kariyerinin yanı sıra özel hayatında da saygın bir aile yaşantısı kurdu. Devlet görevlerinden arta kalan zamanlarında ailesiyle ilgilenmeyi ve çocuklarının eğitimini yakından takip etmeyi ihmal etmedi. Muhittin Çöteli, evli ve iki çocuk babasıydı. Ömrünü memleketinin bağımsızlığına ve genç cumhuriyetin kuruluşuna adayan Çöteli, 10 Ağustos 1928 tarihinde vefat etti. Çöteli'nin erken yaşta hayata veda etmesi, hem ailesi hem de siyaset arkadaşları arasında derin bir üzüntüyle karşılandı. Elaziz'in yerel yönetiminden başlayıp meclis sıralarına uzanan şerefli ömrü, Türk siyasi tarihinde saygıyla anılmaya devam etmektedir. Kendisi, vatanseverliğiyle yeni nesillere örnek olmuştur.