Türkiye’de Gürcü mimarisi alanındaki çalışmalarıyla çığır açan arkeolog Mine Kadiroğlu, 23 Nisan 1944 tarihinde Ankara’da dünyaya geldi. Ailenin ilk çocuğu olan Kadiroğlu’nun çocukluk yılları, babasının subaylık mesleği nedeniyle taşındıkları Konya’da geçti. İlköğrenimini bu şehirde tamamlayan genç araştırmacı, 1962 yılında saygın eğitim kurumlarından Üsküdar Amerikan Lisesi’nden dereceyle mezun oldu.
Eğitim Hayatı ve Akademik Keşifleri
Yükseköğrenim için Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümüne girdi. Edebiyat eğitimi aldığı dönemde, klasik arkeoloji ve Latin dili derslerini de müfredatına ekledi. Bu dönemde Ekrem Akurgal ve Cevdet Bayburtluoğlu gibi değerli hocaların derslerine katıldı. Bu dersler sayesinde içindeki tarih tutkusu uyandı. Böylece akademik hedeflerini sanat tarihi ile arkeoloji alanları üzerine kurmaya karar verdi.
İzmir’den Almanya’ya Uzanan Kariyer
Kadiroğlu, mezuniyetinin ardından bir süre İzmir Türk Koleji bünyesinde İngilizce öğretmenliği yaptı. 1971 yılında Ege Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulu kadrosunda akademisyenliğe adım attı. Buradaki görevi sırasında Fransızca dil becerilerini geliştirdi. 1980 yılına gelindiğinde, kardeşi Osman Kemal Kadiroğlu’nun yönlendirmesiyle Hacettepe Üniversitesi’ne geçiş yaptı. Ankara’ya dönüşü, onun arkeoloji alanındaki akademik kariyerinin de başlangıcı oldu. 1981’de başladığı yüksek lisans eğitimini, Artvin ve Erzurum bölgelerindeki yoğun saha çalışmalarının ardından tamamladı. Bu dönemde hazırladığı "IX-XI. Yüzyılda Tao (Oltu) Bölgesi Kiliseleri" başlıklı tezi, bölgenin mimari mirasına ışık tuttu.
Doktora çalışmaları kapsamında 1986 ile 1989 yılları arasında Almanya’da araştırmalar yürüten Kadiroğlu, tezini yazarken eş zamanlı olarak Almanca ve Rusça dillerini de öğrenerek kendini geliştirdi. 1989’da tamamladığı Gürcü manastırları hakkındaki doktora tezi, uluslararası bilim camiasında geniş yankı uyandırdı. Bu kapsamlı çalışma, Orta Çağ mimarlık tarihi araştırmalarına yön veren temel kaynaklardan biri haline geldi.
Doğu Anadolu’da Öncü Yüzey Araştırmaları
Başarılı bilim insanı, 1996 yılında geniş çaplı bir yüzey araştırması projesi başlattı. Doğu Anadolu Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırmaları adını taşıyan ve beş yıl süren bu proje, Çoruh ve Yukarı Kura vadilerinde yürütüldü. Çalışma kapsamında toplam 69 farklı yerleşim yerinde incelemeler yapıldı. Bu büyük saha çalışmasıyla çok sayıda kıymetli tarihi yapı detayıca belgelenerek literatüre kazandırıldı:
- Çoruh vadisindeki 55 civarında manastır,
- Bölgede yer alan 25 tarihi kilise,
- Orta Çağ’dan kalan yaklaşık 20 savunma amaçlı kale.
Kariyerinin sonraki dönemlerinde Gazi ve Hacettepe üniversitelerinde Bizans ve Gürcü sanatı dersleri veren Kadiroğlu, 2006 yılında Cyril Mango’nun dünyaca ünlü klasik eseri Bizans Mimarisi kitabını dilimize kazandırdı. Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ dergisinin editörlüğünü de üstlenen araştırmacı, 2010 yılında "Gürcü Sanatının Ortaçağı" isimli kitabını yayımladı. Türk arkeolojisine çok önemli katkılar sunan Mine Kadiroğlu, 19 Nisan 2022 tarihinde aramızdan ayrıldı.