İçeriğe Atla
Anasayfa Varlık

Mehmet Sadık Eti Kimdir?

Mehmet Sadık Eti, 1895 Kemaliye doğumlu siyasetçidir. Berlin'de TİÇP'yi kuran Eti, Nazım Hikmet'e yön veren kırmızı atkılı adam olarak bilinir.

Diğer adlar: Sadık Ahi, Sadık Bey, Kırmızı atkılı adam, Sad Ahi

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Mehmet Sadık Eti Hakkında

Mehmet Sadık Eti, 1895 yılında Erzincan Kemaliye'de dünyaya gözlerini açtı. Berlin Hukuk Fakültesi'nde tamamladığı hukuk eğitiminin ardından Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele saflarına katılan Eti, hem örgütlü sosyalist hareketlerin kuruculuğunu üstlenmiş hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında milletvekili olarak milletine hizmet etmiştir. Tarihi kaynaklarda, ünlü şair Nazım Hikmet'e sol düşünceyi tanıtan kırmızı atkılı adam olarak adından sıklıkla söz ettirmiştir. Cumhuriyet dönemi siyasetine önemli katkılar sunan Eti, 14 Ocak 1957 tarihinde vefat etmiştir.

Berlin Yılları ve Siyasi Arayışlar

Kökeni Anadolu'nun Ahilik teşkilatına uzanan Sadık Bey, Eğinli bir eşraf ailesinin evladıdır. Almanya'da hukuk eğitimine başlamıştır. Berlin Hukuk Fakültesi'ndeki öğrencilik yıllarında, tarihsel bağlarına hürmeten kendine ikinci bir isim olarak "Ahi"yi seçmiştir. Buradaki eğitim sürecinde Spartakist hareketine büyük ilgi duymuştur. Almanya'da yükseköğrenim gören diğer Türk öğrenciler, mesleki tecrübe kazanmak amacıyla ülkede bulunan işçiler ve silah fabrikalarında staj yapan İmalat-ı Harbiye ustaları bir araya gelerek Türkiye İşçi ve Çiftçi Partisi adında ortak bir örgüt kurmuşlardır. Almanca ismi Arbeiter und Bauern Partei der Türkei olan bu oluşum, işçi sınıfının haklarını savunmayı hedeflemiştir. Parti, sesini geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla 1 Mayıs 1919'da Türkçe ve Almanca dillerinde Kurtuluş dergisini neşretmiştir. Dergi, "Bütün memleketlerin proletaryasına" başlığıyla hazırlanan tarihi bir bildiriyle yayın hayatına ilk adımını atmıştır. Birinci Dünya Savaşı son bulması üzerine Sadık Ahi, İstanbul'a dönmüştür.

Milli Mücadele ve Kırmızı Atkılı Gizem

İstanbul'da kalmak istemeyen idealist genç, İnebolu üzerinden Ankara'ya geçerek kurtuluş mücadelesine aktif katılım sağlamıştır. Bu Anadolu yolculuğu sırasında yolu, o dönem bağımsızlık mücadelesine katılmak isteyen Nazım Hikmet ile kesişmiştir. Yol arkadaşlıkları, şairin zihninde derin izler bırakmıştır. Birici sınıf tarihi belgelerde kendisi, Nazım'a komünizmi öğreten kırmızı atkılı adam olarak adlandırılır. Ünlü şairin "Yürüyen Adam" şiirinde geçen o meşhur kırmızı atkılı karakter de bizzat Sadık Ahi'dir. Dostu Vâlâ Nureddin, Bu Dünyadan Nazım Geçti isimli eserinde Eğinli Sadık Ahi'den sevgi ve sayısla bahsetmektedir. Kitapta onun yaman bir sülalenin yaman maceralar yaşamış önemli bir ferdi olduğu ve ideallerini her şartta savunduğu aktırılır. Vâlâ Nureddin kitabında, Sadık Ahi'nin boynundan hiç çıkarmadığı, kendisi için özel bir remiz yani simge sayıdığı kırmızı atkısını, zayıf bedenini ve uzun boyunu tasvir ederek hafızalarda yer eden bu karakteri ölümsüzleştirmiştir. Cumhuriyet'in kurulmasının akabinde Eti soyadını alan Sadık Bey, yaşamına Mehmet Sadık Eti ismiyle devam etmiştir.

Cumhuriyet Dönemi ve Milletvekilliği

Cumhuriyet Türkiyesi'nde memleketi Kemaliye'de belediye başkanlığı yapan Mehmet Sadık Eti, ayrıca kurucusu olduğu Fırat Gazetesi'ni yönetmiştir. Siyasetçi, yaşamı boyunca çok sayıda önemli idari ve siyasi sorumluluk üstlenmeyi başarmıştır.

  • Kemaliye Belediye Başkanlığı
  • Fırat Gazetesi sahipliği ve yöneticiliği
  • Malatya ve Erzincan Daimi Encümen Üyelikleri
  • Genel Meclis Üyeliği
  • TBMM VIII. ve IX. Dönem Malatya Milletvekilliği

Çok yönlü bir kariyere sahip olan Eti, siyasetin yanı sıra çiftçilikle de uğraşarak toprakla bağını koparmamıştır. Genel meclis üyeliği görevini başarıyla tamamladıktan sonra, ulusal düzeyde siyaset yapmak üzere meclis sıralarına adım atmıştır. Mehmet Sadık Eti, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde milletvekili olarak aktif görev üstlenmiştir. Parlamentodaki yasama çalışmalarına aktif katılım sağlayan bu değerli devlet adamı, evli ve bir çocuk babası olarak yaşamını sürdürmüştür. Milli Mücadele günlerinden meclis kürsüsüne uzanan bu mücadele dolu yaşam, geride silinmez izler bırakarak nihayete ermiştir. Eti, arkasında zengin bir miras bırakmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mehmet Sadık Eti kimdir?

Mehmet Sadık Eti, 1895 Kemaliye doğumlu siyasetçidir. Berlin'de TİÇP'yi kuran Eti, Nazım Hikmet'e yön veren kırmızı atkılı adam olarak bilinir.

Mehmet Sadık Eti ne zaman doğdu?

Mehmet Sadık Eti, 1895 tarihinde doğdu.

Mehmet Sadık Eti nerede doğdu?

Mehmet Sadık Eti Kemaliye, Erzincan doğumludur.

Mehmet Sadık Eti ne zaman vefat etti?

Mehmet Sadık Eti 14 Ocak 1957 tarihinde hayatını kaybetti.

Mehmet Sadık Eti hangi alanda tanınır?

Mehmet Sadık Eti, siyasetçi olarak tanınır.