Osmanlı'nın son döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna uzanan süreçte çok yönlü kişiliğiyle tanınan Mehmet Fazıl Tümtürk, hem tıp hem hukuk eğitimi almış bir devlet adamıdır. 1881 yılında Daday'ın Gülan bölgesinde dünyaya gözlerini açan bu değerli şahsiyet, ömrünü vatan hizmetine adamış ve 18 Aralık 1940 tarihinde vefat etmiştir. Tümtürk, arkasında büyük bir hizmet mirası bıraktı.
Tıp ve Hukuk Eğitiminden Askeri Hekimliğe
Gençlik yıllarında hem Askerî Tıbbiye hem de Hukuk Mektebi gibi dönemin en seçkin eğitim kurumlarını başarıyla tamamlayarak mezun oldu. Meslek hayatına ilk olarak Haydarpaşa Tıbbiye bünyesinde göz hastalıkları öğretmen yardımcısı unvanıyla adım atarak akademik alanda kendisini gösterdi. Ardından Tarabya Zabitan Talimgâhı bünyesinde sağlık hizmetleri uzmanlığı ve tıbbiye öğretmenliği gibi önemli sorumluluklar üstlendi. Askeri alandaki derin tıbbi birikimi ve tecrübesi sayesinde Yozgat Redif Tümeni'nin Yozgat Taburu tabipliğine atanan hekim, vatan savunmasının en kritik hatlarında askerlerin sağlığını korumak adına gecesini gündüzüne katarak çalıştı. Buradaki görevini başarıyla yürüten Tümtürk, daha sonra Gümüşsuyu Askeri Hastanesi bünyesinde baştabip yardımcılığı makamına atandı. Vatan savunmasındaki sağlık hizmetlerine 1. Tümen Baştabipliği göreviyle devam ederek hekimlik kariyerini en üst seviyeye ulaştırdı. O, cephede ve hastanede aktif şifa dağıttı.
Yerel Yönetimden Ulusal Siyasete Geçiş
Askeri hekimlikteki üstün başarılarının ardından sivil idare alanına yönelen Mehmet Fazıl Tümtürk, Kastamonu Belediye Başkanlığı makamına getirilerek yerel kalkınma çalışmalarına öncülük etti. Kent yönetimindeki bu deneyiminden sonra, İstanbul İçki Tekeli Müfettişliği vazifesini üstlenerek devletin iktisadi denetim mekanizmalarında görev aldı. İdari tecrübeleri, onun Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ına seçilmesinin önünü açtı. Bu doğrultuda, Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ının 3. Döneminde Çankırı mebusu olarak parlamentoya girerek milli meselelerde aktif kararlar alınmasına katkı sağladı.
Cumhuriyetin İlanı ve Parlamento Yılları
Osmanlı İmparatorluğu'ndan yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş süreçte siyasi birikimini ve etkinliğini kararlılıkla sürdüren Tümtürk, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 3. Döneminde Malatya Milletvekili olarak parlamentoda halkı temsil etme şerefine nail olmuştur. Meclis çatısı altında hem tıbbi hem de hukuki vizyonunu birleştirerek yeni devletin yasal altyapısının inşasında son derece yapıcı bir rol oynadı. Milletine ve devletine yaptığı bu çok yönlü, fedakârca katkılardan ötürü kendisi resmi bir nişan ile ödüllendirilmiştir. Ömrünün son gününe kadar ülkesine hizmet etmeyi en yüce gaye edinen Mehmet Fazıl Tümtürk, Türk siyasi ve tıp tarihinin önemli şahsiyetlerinden biridir.
Mehmet Fazıl Tümtürk'ün parlak kariyeri boyunca üstlendiği bazı kritik vazifeler şunlardır:
- Haydarpaşa Tıbbiye Göz Hastalıkları Öğretmen Yardımcılığı
- Gümüşsuyu Askeri Hastanesi Baştabip Yardımcılığı
- Kastamonu Belediye Başkanlığı
- Osmanlı Meclis-i Mebûsan Çankırı Mebusluğu ve TBMM Malatya Milletvekilliği