Mehmet Âlim Efendi, 1861 yılında Kayseri'nin Bünyan ilçesinde dünyaya gelerek, din adamı kimliğiyle millî bağımsızlık mücadelesinde kritik roller üstlenmiş tarihî bir şahsiyettir. Kendisi hayata gözlerini yumduktan sonra ailesinin Soyadı Kanunu vesilesiyle Çınar soyadını aldığı bu tarihî şahsiyet, TBMM 1. Döneminde Kayseri milletvekili sıfatıyla milletinin hizmetinde bulunmuştur. Eğitim hayatını başarıyla tamamladıktan sonra imparatorluğun farklı coğrafyalarında uzun yıllar müderrislik yapan vatansever din bilgini, Ankara camilerinde verdiği etkili vaazlarla da halkın direnç gücünü diri tutmuştur.
İlk Yılları ve Medrese Eğitimi
Bünyan ilçesinin saygın ve ileri gelen aileleri arasında yer alan Abdülkadir Efendizade Mehmet Efendi'nin oğlu olan Mehmet Âlim Efendi, bu topraklarda doğmuştur. Çocukluk çağlarını ve ilk gençlik yıllarını kendi doğup büyüdüğü memleketi Kayseri'de geçiren Mehmet Âlim Efendi, ilk ve orta öğrenim basamaklarını Bünyan bölgesinde başarıyla tamamlamıştır. Bünyan'daki eğitiminin ardından Kayseri Medresesi'ne girdi. Ardından Adana Medresesi'nde eğitim alarak icazet kazandı. Medrese eğitimini başarıyla tamamlayıp müderrislik icazetini aldıktan sonra dinî görevine ilk adımı Kıbrıs'ta müderrislik yaparak atmıştır. Kıbrıs adasındaki başarılı müderrislik faaliyetlerinin hemen sonrasında Osmanlı Devleti coğrafyasının çok farklı köşelerinde bilgi yaymaya ve talebe yetiştirmeye büyük bir azimle devam etti. Kendisi akademik kariyeri boyunca pek çok farklı şehirdeki medreselerde müderrislik görevlerini yerine getirmiştir.
- Rodos
- İzmir
- İstanbul
- Sivas
Müderrisliğin yanı sıra vaizlik görevinde de bulundu.
Millî Mücadele Yılları ve Sürgün Dönemi
Yurt topraklarının düşman kuvvetleri tarafından işgal edilmeye başlandığı o zorlu günlerden itibaren millî kurtuluş saflarında aktif bir rol üstlenmiştir. Sivas kentinde görevli bulunduğu sırada, yerel halkı düşman işgallerine karşı ses çıkarmaya ve millî bağımsızlık hareketine destek vermeye davet eden tesirli vaazlar vermiştir. Sivas'taki bu yurtsever faaliyetleri nedeniyle İstanbul'daki Damat Ferit Hükûmeti tarafından hakkında yakalama kararı çıkartılarak doğrudan href alınmıştır. Karar doğrultusunda Sivas'ta tutuklanan Mehmet Âlim Efendi, gözetim altında İstanbul'a sevk edilerek cezaevine konulmuştur. İstanbul'a ulaştıktan sonra meşhur Bekirağa Bölüğü'nde bir süre boyunca tutuklu kalan vatansever din adamı, olağanüstü yetkilere sahip askerî mahkeme niteliğindeki Divan-ı Harp bünyesinde yargılanarak beraat almıştır. Askerî mahkemedeki yargılama sürecinin sonucunda suçsuz bulunarak tamamen serbest bırakılan din adamı, hiç vakit kaybetmeden doğrudan kendi memleketi Kayseri'ye ulaşmıştır. Doğduğu topraklara varır varmaz millî direniş çalışmalara dahil olmuş ve Kuvâ-yi Milliye fikriyatını yaymak amacıyla vaazlarını sürdürmüştür. Kuvâ-yi Milliye lehine verdiği vaazlarla Anadolu'daki direniş ruhunu güçlendirmiştir.
Milletvekilliği ve Ankara Camilerindeki Vaazları
Ulusal egemenliğin meşru zeminini kurmak amacıyla gerçekleştirilen TBMM 1. Dönem milletvekili seçimlerinde halkın büyük teveccühüyle Kayseri Milletvekili sıfatıyla meclise girmeye hak kazanmıştır. Büyük Millet Meclisi'nin açılış tarihi olan 23 Nisan 1920'de Ankara'da hazır bulunarak parlamento çalışmalarına fiilen başlamıştır. Meclis bünyesinde kurulan Şeriye, Evkaf ve İrşad komisyonlarında yer alarak vatanın kurtuluşu için hukuki ve dinî alanlarda mesai harcamıştır. İstiklal Savaşı'nın en kritik ve buhranlı dönemlerinde meclis kürsüsünden yaptığı coşkulu konuşmalarla milletvekillerinin, Ankara camilerinde verdiği manevi vaazlarla da yerel halkın zafere olan inancını pekiştirmeye gayret etmiştir. Halkın moralini zirvede tutan vatansever din âlimi, Millî Mücadele'nin meşruiyetini tüm dünyaya duyuran Ankara Fetvası'na da imza atmıştır. Bu çok önemli tarihî vesikayı "Kayseri Mebusu Ulemadan Mehmet Âlim" unvanı ve kendi adıyla imzalayarak bağımsızlık tarihine altın harflerle yazdırmıştır. Milletvekilliği süresi bitince Bünyan'a geri döndü. Geniş bir aileye sahip olan vatansever din âlimi, evlilik hayatı boyunca on iki çocuk babası olmuştur. Doğduğu ve eğitim gördüğü Bünyan'da hayatının geri kalan kısmını geçiren Mehmet Âlim Efendi, 30 Aralık 1923'te vefat etmiştir. Vefatının ardından ailesi, Soyadı Kanunu kapsamında Çınar soyadını seçmiştir. Onun dinî ilimlerdeki derin birikimi ve yüksek vatan sevgisiyle şekillenen tarihî mirası, bugün tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için büyük değer taşımaktadır.