Mehmet Âkif Ersoy Kimdir?

Ailesi ve çocukluğu

Mehmed Ragîf, sonradan Mehmet Âkif Ersoy, 20 Aralık 1873'te İstanbul'un Fatih ilçesinde Karagümrük semtindeki Sarıgüzel Mahallesi'nde doğdu. Nüfusa kaydı, babasının imamlık yaptığı Çanakkale'nin Bayramiç ilçesinde yapıldığı için nüfus cüzdanında doğum yeri Bayramiç görünür. Annesi Buhara'dan Anadolu'ya göç etmiş bir Özbek ailenin kızı Emine Şerife Hanım, babası Arnavut kökenli, Fatih Camii medresesi hocalarından İpekli Tahir Efendi'dir. Babası ona hicri 1290 tarihini ebcet hesabıyla gösteren Ragîf adını verdi; arkadaşları ve annesi ona Âkif diye seslendi, zamanla bu adı benimsedi. Bir kız kardeşi Nuriye vardı.

Eğitimi ve mesleği

İlköğrenimine Fatih'te Emir Buhari Mahalle Mektebi'nde başladı, babasından Arapça öğrendi. 1882'de Fatih Merkez Rüştiyesi'nde ortaöğrenime başladı ve Türkçe, Arapça, Farsça ve Fransızcada hep birinci oldu. 1885'te Vefa Lisesi'ne kaydoldu. 1888'de babasını kaybetmesi ve ertesi yıl Fatih yangınında evlerinin yanması aileyi yoksulluğa düşürünce Mülkiye İdadisi'ni bırakıp ilk sivil veteriner yüksekokulu olan Ziraat ve Baytar Mektebi'ne girdi. Okul yıllarında spora ilgi gösterdi, güreş öğrendi. Veterinerlik görevlerinin yanında Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nde ve Çiftçilik Makinist Mektebi'nde ders verdi; Resimli Gazete ve Servet-i Fünûn dergilerinde şiirleri yayımlandı.

II. Meşrutiyet ve yazarlık

II. Meşrutiyet ilan edildiğinde Umur-ı Baytariye Dairesi Müdür Muavini idi; meşrutiyetin ilanından on gün sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye oldu. 27 Ağustos 1908'de yayımlanmaya başlayan Sırat-ı Müstakim dergisinin başyazarı oldu; dergi 8 Mart 1912'den itibaren Sebilü'r-Reşad adıyla çıktı ve şiir ve yazılarının çoğu bu iki dergide yer aldı. Kasım 1907'den itibaren Darülfünun'da edebiyat dersleri verdi. 1914'te Mısır ve Medine'ye seyahat etti, Teşkilat-ı Mahsusa'nın teklifi üzerine Almanya'ya gitti; 1916'da Arabistan'a gönderildi ve Çanakkale zaferinin haberini orada alınca Çanakkale Destanı'nı yazdı.

Millî Mücadele ve Safahat

6 Şubat 1920'de Balıkesir'de Zağnos Paşa Camii'nde heyecanlı bir hutbe verdi, Kurtuluş Savaşı'nı desteklemesi nedeniyle azledildi ve oğlu Emin ile Anadolu'ya geçti. 24 Nisan 1920'de Ankara'ya vardı, Burdur milletvekili seçildi ve 1. TBMM'de yer aldı. Ankara'daki evinde İstiklâl Marşı başta olmak üzere çok sayıda şiirini yazdı. İstiklâl Marşı, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ulusal marşıdır. 1911-1933 arasında yayımladığı yedi şiir kitabındaki şiirleri Safahat'ta toplandı; Bülbül ve Çanakkale Destanı da önemli eserleridir. 27 Aralık 1936'da İstanbul'da öldü; İstiklal Şairi ve Millî Şair unvanlarıyla anılır.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Mehmet Âkif Ersoy maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.