Mehmet Zihni Sungur, 1957 yılında Adana'da dünyaya gelmiş, Türkiye'nin tıp ve ruh sağlığı alanındaki en saygın isimlerinden biri olarak öne çıkmış bir psikanalist, doktor, yazar ve akademisyendir. Orta öğrenimini Tarsus Amerikan Koleji bünyesinde tamamlayan Sungur, hekimlik yolundaki ilk büyük adımını 1982 yılında mezun olduğu Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde atmıştır. 1984 yılına gelindiğinde Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda uzmanlık eğitimine başlayarak psikiyatri alanındaki akademik ve mesleki kariyerinin temellerini atmıştır.
Genç bir uzman adayıyken yetenekleriyle dikkat çeken Sungur, 1985 yılında kazandığı Avrupa Konseyi bursuyla İngiltere'ye giderek Nottingham ve Londra'da 'Toplum Psikiyatrisi' üzerine yoğun çalışmalar yürütmüştür. Burada kronik ruhsal rahatsızlıkları bulunan hastaların devasa akıl hastanelerinden çıkarılarak yeniden toplumsal hayata kazandırılması süreçlerini ve farklı toplum ruh sağlığı hizmet modellerini incelemiştir. Avrupa Konseyi tarafından oldukça başarılı bulunan raporunun ardından Sungur'a yeni bir burs imkanı daha sunulmuştur. Bu başarının hemen akabinde, 1986'da British Council bursunu elde ederek Londra'daki Psikiyatri Enstitüsü (Institute of Psychiatry) ile Maudsley ve Bethlem Royal Hastaneleri'nde asistan hekim olarak görev yapmıştır. 1988 yılına kadar süren bu verimli dönemde, 'Davranış Tedavileri', 'Cinsel İşlev Bozuklukları-Seks Terapileri', 'Evlilik Terapileri' ve fobiler, obsesyonlar, panik ile travma gibi 'Kaygı Bozuklukları' üzerine derinlemesine eğitimler almıştır. Hatta İngiliz, Amerikan ve Kanada ekiplerinin ortaklaşa gerçekleştirdiği geniş ölçekli klinik çalışmalarda İngiliz ekibinin aktif terapisti olarak kritik roller üstlenmiştir.
Türkiye'de Akademik Atılımlar ve Öncü Dernekleşme Faaliyetleri
Büyük bir bilgi ve deneyim birikimiyle 1988 yılında Türkiye'ye dönen Mehmet Zihni Sungur, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki akademik görevine kaldığı yerden devam etmiştir. 1990 yılında resmi olarak Psikiyatri Uzmanı unvanını alan Sungur, 1992 yılında Psikiyatri Doçenti mertebesine yükselmiştir. Doçentlik unvanını aldıktan sonra çalışmalarını bilişsel ve davranışçı terapiler, evlilik terapileri ile cinsel işlev bozuklukları konularına kanalize etmiştir. Ülkemizde bu alanların kurumsallaşması amacıyla 1996 yılında Kognitif ve Davranış Terapileri Derneği'nin (KDTD) Kurucu Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Aynı vizyon doğrultusunda 1998'de Cinsel Eğitim, Tedavi ve Araştırma Derneği'nin (CETAD) kurucu üyeleri arasında yer almış, ayrıca Türkiye Psikiyatri Derneği Kognitif-Davranışçı Psikoterapiler çalışma biriminin koordinatörlüğünü yürütmüştür.
Akademik başarı basamaklarını tırmanmaya devam eden Sungur, 2001 yılında Profesörlük unvanına layık görülmüştür. Kendisi halen Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda öğretim üyesi olarak görev yapmakta, bilgi birikimini yeni nesil hekimlere aktarmayı sürdüren bir vizyona sahiptir. Meslek yaşamı boyunca yalnızca klinik ortamla sınırlı kalmayan Prof. Dr. Sungur, halk sağlığı alanındaki toplumsal projeleriyle de adından sıkça söz ettirmiştir. 1990'lı yılların ortalarında, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı ile iş birliği yaparak Türkiye'deki ilk 'Sigara Bırakma Merkezi'ni kurmuş ve bu merkezin hayata geçmesinde öncülük etmiştir. Aynı zamanda Ulusal Sigara ve Sağlık Komitesi'nin de aktif bir üyesi olarak toplumsal sağlık bilincinin gelişimine katkıda bulunmuştur.
Uluslararası Arenada Bir Türk Bilim İnsanı ve Saygın Ödüller
Prof. Dr. Mehmet Zihni Sungur, sınırları aşan başarılarıyla dünya psikiyatri camiasında da itibar sahib bir figür haline gelmiştir. 2000 yılında Avrupa Davranış ve Kognitif Terapiler Birliği (EABCT) Başkanı seçilerek bu uluslararası çatı kuruluşun liderliğini üstlenmiştir. Bu kapsamda, 2001 yılında 31. Avrupa Davranış ve Kognitif Terapiler Kongresi'nin İstanbul'da düzenlenmesini sağlamış ve kongre başkanlığını yürütmüştür. Bunun yanı sıra, 2000 yılında 1. Avrupa Cinsel İşlev Bozuklukları Konvansiyonu'nun organizasyonunu üstlenip başkanlığını yapmış; 2011'de ise dünya kongresi niteliğindeki 7. Uluslararası Kognitif Terapi Kongresi'nin (ICCP) İstanbul'daki ev sahipliğini gururla koordine etmiştir.
Bilimsel yayıncılık dünyasında da ağırlığı bulunan Sungur, 'Behavioural and Cognitive Psychotherapy', 'Sexual and Relationship Therapy', 'Clinical Psychology: Science and Practice', 'Journal of Sex and Marital Therapy', 'Cognitive Therapy and Research', 'Journal of Evidence Based Psychotherapies' ve 'Cognitive Behavioural Therapist' gibi saygın uluslararası dergilerin danışma ve yayın kurulu üyeliklerini yürütmektedir. Aynı zamanda 'Contemporary Behavioural Health Care' dergisinin editörüdür. Yurt içinde ise pratisyen hekimler ile psikiyatri asistanlarına hitap eden 'Psikiyatri Dünyası' dergisinin editörlüğünü yapmıştır. Ulusal ve uluslararası dergilerde yayımlanan 100'ü aşkın bilimsel makalesinin yanında, yüzlerce kongrede davetli konuşmacı olarak yer almış ve dünya genelinde profesyonellerin eğitim süreçlerinde aktif görev almıştır.
Eserleri ve Kazanılan Ödüller
Tıp dünyasına sunduğu eşsiz katkılar nedeniyle yerli ve yabancı pek çok kuruluş tarafından ödüllendirilen Sungur, akademik çalışmalarının yanı sıra toplumun her kesimine hitap eden değerli kitaplar kaleme almıştır. Evli ve dört çocuk babası olan Prof. Dr. Mehmet Zihni Sungur'un ruh sağlığı literatürüne kazandırdığı başlıca eserler ve layık görüldüğü ödüller şunlardır:
Yayımlanmış Kitapları
- Ergenlik Döneminde Değişim: Öğretmen Yardımcı Kitabı (2000)
- Şizofrenide Bireysel Bilişsel ve Davranışçı Terapi Yöntemleri (2001)
- Kronik Yorgunluk Sendromu: Kendine Yardım Yolları (2004)
- Sen, Ben ve Aramızdaki Herşey (2009)
- Travmayı ve Deprem Travması Sonrası Ortaya Çıkan Psikolojik Tepkileri Anlamak (2011)
- Evlilik Okulu Rehberlik Programı (2012)
- Aşk Evlilik Sadakatsizlik (2015)
Kariyeri Boyunca Aldığı Ödüller
- Dünya Psikiyatri Birliği Şizofrenide Reentegrasyon Ödülü (1998 - Lilly Schizophrenia Reintegration Award) - Şizofreni hastalarının tedavisi ve topluma kazandırılmasına yönelik hazırlanan ortak proje ile layık görülmüştür.
- Nusret Fişek Halk Sağlığı Hizmet Ödülü (1998) - Sağlık alanına katkıları ve eğitim-tedavi hizmetlerindeki başarısı nedeniyle Ulusal Sigara ve Sağlık Komitesi üyesi olarak kazanmıştır.
- Psikiyatri Derneği Bahar Sempozyumları Araştırma Projesi Teşvik Ödülü (1999) - Travma konusunda meslektaşlarıyla hazırladığı yenilikçi proje ile verilmiştir.
- Avrupa Seksoloji Federasyonu Gold Medal Ödülü (2014) - Çift ve seks terapileri alanına sağladığı değerli katkılar vesilesiyle sunulmuştur.
- Julia Heiman Onur Ödülü (2014) - Cinsel ve çift terapileri alanındaki üstün çalışmalarına ithafen takdim edilmiştir.
- Lo Piccolo Onur Ödülü (2016) - Avrupa Seksoloji Federasyonu bünyesindeki uluslararası etkinlikleri ve çift terapilerine sunduğu emekler için verilmiştir.