Burdur, Göller Yöresi'nin Eğitim ve Kültür Merkezi
Latince 'praetor' sözcüğünden ismini alan Burdur, Akdeniz'in kuzeybatı köşesinde yer alıyor. Göller Yöresi'nin tam merkezinde duran il, eğitimdeki parlak başarısı ve zengin kültürel mirası ile bölgede öne çıkıyor. Tarih, kültür ve doğanın bir arada bulunduğu bu şehir, turizm açısından muazzam potansiyele sahip.
Burdur'un ad kökeni ilginç bir tarihsel bağlantıyı gözler önüne seriyor. Roma döneminde yönetici ve yargıçlar tarafından kullanılan Latince 'praetor' sözcüğünden geldiği düşünülüyor. Aynı kök, Güney Afrika'nın başkenti Pretorya'ya da ad vermiştir. Şehir, Akdeniz'in kuzeybatısında, Denizli, Afyonkarahisar, Isparta ve Antalya'nın ortasında konumlanmış.
Göller Yöresi'nin merkezinde duran Burdur, ortalama bin metrelik bir yükseklikte yer alıyor. Karasal ve Akdeniz ikliminin geçiş bölgesinde bulunması, flora ve fauna açısından muazzam bir çeşitlilik yaratmış. Tarım, hayvancılık ve mermercilik, şehrin coğrafik konumundan faydalanan başlıca ekonomik faaliyetler. Adını taşıyan Burdur Gölü başta olmak üzere, bölgede birçok doğal göl yer alıyor. Merkez ilçenin yüzölçümü bin 567 kilometre kare.
Eğitim Alanında Ulusal Başarı
Eğitim başarısı, Burdur'un en göz alıcı yanlarından biri. Merkezi sınavlarda 2007, 2008 ve 2009 yıllarında birinci sırada durmakta. Üniversiteye giriş sınavında da etkileyici sonuçlar alarak 2007'de yedinci, 2008'de beşinci sıraya yerleşmiş.
İl genelinde 157 ilköğretim okulu, 156 ana sınıfı ve 8 bağımsız anaokulu faaliyet gösteriyor. Lise sayısı ise 53'ü bulmuş; bunlar arasında 17 genel lise, 26 meslek lisesi, 4 Anadolu Lisesi, 2 Anadolu Öğretmen Lisesi, 1 Sosyal Bilimler Lisesi ve 2 Fen Lisesi yer alıyor.
Öğrenci nüfusu oldukça geniş. Okul öncesinde 3 bin 495, ilköğretimde 28 bin 376, ortaöğretimde 9 bin 919 öğrenci eğitim alıyor. Öğretmen kadrosu da güçlü - okul öncesinde 279, ilköğretimde bin 431, ortaöğretimde 752 öğretmen görev yapıyor.
Bu yapı, sınıf başına düşen öğrenci sayısını dengeli tutmuş. Okul öncesinde 14, ilköğretimde 17, ortaöğretimde 18 öğrenci bulunuyor. Öğretmen başına düşen sayılar da uyumlu - okul öncesi 14, ilköğretim 20, ortaöğretim 13 öğrenci. Okullaşma oranları ise etkileyici: okul öncesi yüzde 49,33, ilköğretim yüzde 99,20, ortaöğretim yüzde 91,89 seviyesinde.
Okur yazarlık oranı yüzde 98, yani ülke ortalamasının üstünde. Taşımalı eğitim sistemiyle 210 okuldan 49 tanesine, her gün 7 bin 660 öğrenci servis ediliyor - bu da eğitimin her köşeye erişimini sağlıyor.
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, şehrin yükseköğretim yapısının omurgası. Eğitim Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu ve Sağlık Yüksekokulu, şehrin değişik yerlerinden öğrenci çekiyor. 204 akademik personel, 11 bin 818 öğrenci ve 88 idari personelle bu kurumlar işleyişini sağlıyor. Üniversitenin varlığı, genç nüfusun şehirde kalmasını ve ekonomik hayatın çeşitlenmesini sağlamış.
Kültür ve Gastronominin Zengin Dokusu
Kültür, Burdur'un nabzı. Her yıl yaylalarda Yörükler tarafından düzenlenen festivaller, geleneksel yaşam biçimini günümüze taşıyor. Müzik, giyim, el sanatları - her şey bu etkinliklerde sergileniyor. Böyle festivaller sayesinde yerel kültür, kuşaktan kuşağa yaşayarak aktarılıyor.
Mutfak da çok zengin. Burdur Şiş, Ceviz Ezmesi, Cevizli Sucuk, Su Böreği, Arabaşı, Kuş Yoğurdu, Burdur Kebabı ve Gazel Böreği, şehrin en tanınan lezzetleri. Geleneksel tarifler, yerel tarım ürünleri ve hayvan ürünleriyle zenginleştirilmiş. Ziyaretçiler, bu ayırt edici lezzetleri sıkça tercih ediyor.
Tarihi Doku ve Arkeolojik Zenginlik
Tarihi doku, ziyaretçileri kendine çekiyor. Burdur Ulu Camii ve Tarihi Saat Kulesi, şehrin işaretleri. Burdur Müzesi'nde arkeolojik ve etnografik eserler sergileniyor. Zengin mirasın izleri ise şu konaklar aracılığıyla görülüyor: Taşoda Etnoğrafya Müzesi, Çelikbaş Konağı, Baki Bey Konağı ve Mısırlı Konağı - tümü Cumhuriyet ve Osmanlı dönemlerine ait mimarî eserler.
Doğal güzellikler arasında İnsuyu Mağarası ayrıca dikkat çekiyor. Ağlasun'da bulunan Sagalassos antik kenti ise Helenistik dönemden kalan eserlerle dolu. Kazılar hâlen devam ediyor, buluntular kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Tarihi kütüphane ve tiyatro da şehrin kültürel mirasının birer parçası.
Ulaşım Ağları ve Erişilebilirlik
Ulaşım ağları, Burdur'u bölgesel bir merkez haline getirmiş. İzmir'den Göller Ekspresi ve Güller Ekspresi trenleri her gün şehre ulaşıyor. Göller Ekspresi Gümüşgün'de inip servislerle Burdur Garı'na ulaştırır; Güller Ekspresi ise doğrudan gara giriyor. Karayolunda ise otobüs terminali tüm illere düzenli sefer sağlıyor. Tren bağlantısı, bölgede turizm ve ticari akışı canlı tutmuş.
Havayollarıyla direkt ulaşım şansı yoksa, Isparta Süleyman Demirel Havalimanı veya Antalya Havalimanı kullanılıyor. Deniz yoluyla ise 120 kilometre uzaklıktaki Antalya Limanı seçiliyor.
Şehir içinde toplu taşıma da oldukça gelişmiş. Burdur Kart adlı akıllı kart, Kentkart projesi çerçevesinde belediye ve otobüslerde geçer. Kart, basım merkezlerinden ve yetkili bayilerden alınıp, aynı yerlerde şarj edilebiliyor. Mobil uygulaması da bu hizmeti sağlıyor.
İdari olarak merkez ilçe, 51 köy ve 35 mahallede dağılmış durumda. Bu geniş sahada tarım ve hayvancılık ön planda. Taşımalı eğitim sistemi, köyleri merkeze bağlıyor. Spor alanında da Burdur ön plandayız - ilk kadın güreş federasyonu şehirde doğmuş, yerel sporcular uluslararası başarılar kazanmış.