Matei Visniec, 29 Ocak 1956 tarihinde Romanya'nın Radauti kentinde dünyaya gelen, komünist rejimin sansür kıskacından kurtulmak amacıyla 1987'de Fransa'ya iltica eden ve modern tiyatroya yön veren dünyaca ünlü bir oyun yazarıdır. Paris merkezli yaşayan Rumen-Fransız sanatçı, özgürlük arayışını sahneye taşıyarak küresel tiyatro literatüründe derin izler bırakmıştır. Tiyatro onun için en büyük tutkuydu.
Sansür Döneminden Özgürlüğe Uzanan Kaçış
Matei Visniec, yükseköğrenimini 1975 ile 1980 yılları arasında Bükreş Üniversitesi Tarih ve Felsefe Fakültesi'nde tamamlayarak entelektüel altyapısını güçlendirdi. Üniversite yıllarının ardından Romanya'da bulunduğu 1977-1987 yılları arasında sekiz büyük oyun, yirmiye yakın kısa piyes ve çeşitli senaryolar üretti. Ancak totaliter rejim, yazarın kaleme aldığı bu nitelikli metinlerin tamamını sansür engeline takarak yasakladı. Sansür onu hiçbir zaman durduramadı. Sanatını özgürce icra edemeyen Visniec, 1987 yılında bir edebiyat vakfının davetiyle gittişi Fransa'da siyasi sığınma hakkı talep etti. Özgürlüğe attığı bu büyük adımın ardından, Ağustos 1988 ile Ekim 1989 arasında Londra'ya geçerek BBC bünyesindeki Romanya servisinde görev yaptı. Fransa'ya yerleştikten sonra eserlerini ağırlıklı olarak Fransızca yazan sanatçı, ilerleyen dönemde Fransa vatandaşlığını da elde etti.
Küresel Sahnelerde Bir Rumen-Fransız Efsanesi
Doğu Bloku'ndaki komünist yönetimin 1989 yılında çökmesiyle birlikte Visniec'in kendi vatanındaki popülaritesi adeta patlama yaşadı. Bükreş başta olmak üzere pek çok Rumen şehrinde 30'u aşkın eseri sahnelendi ve Visniec ülkenin en çok oynanan tiyatro yazarlarından biri haline geldi. Sahneler onun gür sesini duyurmuştu. 1996 yılında Timişoara Ulusal Tiyatrosu, yazarın oyunlarını sahneleyen 12 farklı tiyatro grubunun katılımıyla görkemli bir Matei Visniec Festivali düzenledi. Yazarın uluslararası başarı grafiği ise 1992'de Fransa'da sahneye konan "Penceredeki Atlar" ile Bonner Bienali kapsamında izleyiciyle buluşan "Küçük Bir İş İçin Yaşlı Bir Palyaço Aranıyor" oyunuyla yükselişe geçti. Büyük yankı uyandıran bu oyun; Almanya, ABD, İtalya, Finlandiya, Polonya, Türkiye ve Brezilya dahil olmak üzere çok sayıda ülkede sahnelendi.
Gazetecilik ve Sanatla Dolu Bir Ömür
Edebi kariyerinin yanı sıra gazetecilik faaliyetlerini de aralıksız sürdüren ünlü yazar, aynı zamanda Radio France Internationale bünyesinde aktif olarak çalışmaktadır. Ayrıca Andra Visniec ile evli olan ve iki çocuk babası bulunan Visniec, 1992'den bu yana Fransa sahnelerinde 20'den fazla oyununu izleyicilerle buluşturma başarısı gösterdi. Başarılar peş peşe gelmeye devam etti. Yaşamı boyunca çok sayıda prestijli ödüle layık görülen usta kalemin kazandığı önemli ödüller ve öne çıkan eserleri şunlardır:
Önemli Ödülleri:
- 1991 - Fransız Dramatik Yazarlar ve Besteciler Derneği (SACD) Avrupa Ödülü
- 1991 - Romanya Tiyatro Topluluğu Ödülü (Palyaço Aranıyor - Yılın En İyi Oyunu)
- 1995, 1996, 2008, 2009 - Press Avignon-Off Ödülü
- 1998 - Romanya Akademisi Drama Ödülü
- 1999, 2002, 2007 - Romanya Yazarlar Birliği Ödülü
Başlıca Tiyatro Oyunları:
- Üç Kızkardeş
- Savaş ve Kadın (Bosna Savaşı'nda Savaş Alanı Olarak Bir Kadının Bedeni)
- Mutfak Kazaları
- Güneşle Buluşmak İsteyen Kardan Adam
- Frankfurt’ta Kız Arkadaşı Olan Bir Saksafoncu Tarafından Anlatılan Pandaların Hikayesi
- Penceredeki Atlar
- Nina
- İçi Doldurulmuş Martıların Hassasiyeti
- İlerleme (İlerleme Kelimesi Annemin Ağzında Feci Yanlış Tınlıyordu)
- Göçmenleeeer
- Madox ile Üç Gece
- Çehov Makinesi
- Sınır Salonu
Yayınlanmış Bazı Kitapları:
- 1980 - noapte va ninge (Bu Gece Kar Yağacak)
- 1982 - Orașul cu un singur locuitor (Tek Sakini Olan Şehir)
- 1984 - Înțeleptul la ora de ceai (Çay Saatinde Bilge)
- 2000 - Poeme ulterioare (Sonraki Şiirler - 1987–1999)