Türk yargı dünyasının saygın isimleri arasında yer alan Mahmut Celâlettin Cuhruk, savcılıkla başlayan ve Anayasa Mahkemesi başkanlığına kadar uzanan derinlikli bir mesleki kariyere sahiptir. 1925 yılında Yozgat topraklarında dünyaya gözlerini açan Cuhruk, genç yaşlardan itibaren adalete hizmet etme idealiyle yetişmiştir. Ülkenin farklı bölgelerinde üstlendiği savcılık görevlerinin ardından Adalet Bakanlığında önemli bürokratik kademelerde bulunarak Türk hukuk sistemine değer katmıştir. Yüksek yargının en tepesinde sorumluluk üstlenen bu değerli şahsiyet, 8 Ekim 2018 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yummuştur.
Gençlik Yılları ve Hukuk Eğitimine İlk Adım
Mahmut Celâlettin Cuhruk, eğitim hayatında hukuk alanını seçerek gelecekteki parlak kariyerinin temellerini genç yaşta atmıştır. Hukuk alanındaki yükseköğrenimini gerçekleştirmek amacıyla başkente gelen Cuhruk, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydolmuştur. Bu saygın eğitim kurumundaki derslerini başarıyla tamamlayarak 1947 yılında mezuniyet diplomasını almaya hak kazanmıştır. Eğitimini tamamlamasının ardından, mesleki yaşamına hızlı bir giriş yaparak doğrudan adalet teşkilatında görev almayı hedeflemiştir. Nitekim kazandığı bu teorik donanım, onun ilerleyen yıllarda yargı dünyasında hızla yükselmesine zemin hazırlamıştır. Ayrıca Büyükelçi Nazif Cuhruk'un kardeşidir.
Savcılıktan Bakanlık Bürokrasisine Uzanan Yol
Üniversiteden mezun olduktan sonra mesleki kariyerine ilk adımı atan Cuhruk, Diyarbakır Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı görevine tayin edilmiştir. Buradaki çalışmalarının ardından farklı bölgelerde görev yapmıştır. Sırasıyla Kurtalan ve Kalecik Cumhuriyet Savcılığı makamlarında bulunmuştur. Daha sonra Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığı görevini yürütmüştür. Sahadaki bu yoğun tecrübenin ardından Ankara'ya çağrılan deneyimli hukukçu, Adalet Bakanlığı bünyesinde görevlendirilmiştir. Bakanlıkta ilk olarak Tetkik Hâkimi unvanıyla görev yapan Cuhruk, kısa sürede yetkinliğini göstererek üst kademelere yükselmeyi başarmıştır. Buradaki performansı neticesinde Ceza İşleri Genel Müdür başyardımcılığı gibi kritik bir idari makama atanmıştır. Adalet Bakanlığındaki hizmet süresi boyunca ayrıca müşavirlik ve başmüşavirlik makamlarında da bulunarak idari mekanizmanın işleyişine yön vermiştir.
Deneyimli hukukçunun meslek hayatı boyunca adalet sisteminde üstlendiği temel görevler şekildedir:
- Diyarbakır Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı
- Kurtalan, Kalecik ve Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığı
- Adalet Bakanlığı Tetkik Hâkimliği ile Ceza İşleri Genel Müdür Başyardımcılığı
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Başkanlığı Dönemi
Adalet Bakanlığındaki başarılı çalışmalarının ardından 1973 yılında Yargıtay Üyeliğine seçilen Cuhruk, buradaki mesleki yetkinliğiyle yüksek yargı organlarında adından söz ettirmeyi başarmıştır. Yargıtay'da önemli kararlara imza atmıştır. Ülke yönetiminin hareketli olduğu bir dönemde, 25 Eylül 1981 tarihinde yeni bir görevlendirme almıştır. Bu doğrultuda Millî Güvenlik Konseyi kararı ile Cumhuriyet Senatosu kontenjanından Anayasa Mahkemesi Asil üyeliğine getirilmiştir. Yüksek mahkemedeki üstün hizmetleri ve mesleki saygınlığı sayesinde, 2 Mart 1988 tarihinde üyelerin takdiriyle Anayasa Mahkemesi Başkanı seçilmiştir. Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevini yaklaşık iki yıl boyunca başarıyla yürüten Cuhruk, 1 Mart 1990 tarihinde yaş haddi nedeniyle bu onurlu görevinden emekliye ayrılmıştır.
Vefatı ve Geride Bıraktığı Hukuki Miras
Emeklilik yıllarını başkent Ankara'da geçiren Mahmut Celâlettin Cuhruk, ömrünün son dönemine kadar hukuk dünyasındaki saygın yerini korumuştur. Türk yargı tarihinin en önemli dönemlerine tanıklık eden ve yön veren kıdemli hukukçu, 8 Ekim 2018 tarihinde Ankara'da vefat etmiştir. Ölümü adalet camiasını derinden üzmüştür. Naaşı, Ankara'da düzenlenen törenlerin ardından Cebeci Asri Mezarlığı'na nakledilmiş ve burada toprağa verilmiştir. Geride örnek bir kariyer bırakmıştır.