Türkiye'nin kültürel araştırmalar kitaplığına değerli katkılar sunan yazar M. Recai Özgün, 1924 yılında Ünye'de Arhavi'den göç etmiş Laz bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Özellikle Lazlar üzerine kaleme aldığı inceleme eserleriyle geniş kitlelerce tanınan isim, yaşamı boyunca yazarlık faaliyeti ile devlet memurluğunu eş zamanlı olarak başarıyla sürdürdü. Edebiyata şiirle adım atan ve sonrasında kültürel araştırmalara yönelen Özgün, 11 Temmuz 2004 tarihinde İstanbul'da vefat etti ve ardından cenazesi Maşukiye'ye defnedildi.
Eğitim Hayatı ve İlk Edebi Çalışmaları
Gençlik yıllarında temel eğitim basamaklarını sırasıyla Arhavi İlkokulu, Hopa Ortaokulu ve Trabzon Lisesi'nde tamamlayan M. Recai Özgün, yükseköğrenimini ise Ankara'da yer alan Ankara Hukuk Fakültesi bünyesinde başarıyla tamamlamıştır. Edebi dünyaya adım atması ise 1946-1947 senelerine denk gelmektedir. Bu dönemde çeşitli süreli yayınlarda ilk şiirlerini okurla buluşturarak sanat hayatına başlangıç yaptı. Yazınsal üretkenliği sonraki yıllarda da hız kesmeden devam etti. Nitekim 1953 ile 1955 yılları arasında Ankara merkezli olarak yayın yapan Hazine adlı dergide mesleki içerikli makalelerinin yanı sıra çeşitli şiirleri ve eleştiri yazıları neşredildi.
Çift Kariyerli Bir Yaşam: Memurluk ve Yayıncılık
Yazar Özgün, devlet bünyesinde yirmi yedi yıl boyunca aralıksız memur olarak hizmet verdi. Mesaisini sürdürürken, edebiyat ve yayıncılık tutkusundan vazgeçmedi. Memuriyet görevi nedeniyle bulunduğu Adana'da, 1967 yılında memurlara hitap eden Anahtar isimli bir dergi kurdu. Kurucusu olduğu bu dergide, yazı hayatına yeni soluklar getirdi. Eş zamanlı yürüttüğü bu iki farklı alan, onun gözlem gücünü ve edebi birikimini besleyen en önemli unsurlardan biri oldu.
Kültürel Miras Çalışmaları ve Lazlar Kitabı
Özellikle 1990'lı senelerde Laz kültürü ve tarihi üzerine yoğunlaşan M. Recai Özgün, bu alanda çok sayıda makaleye imza attı. Kendisinin kurucuları arasında yer aldığı SİMA Doğu Karadenizliler Hizmet Vakfı'nın temel yayın organı olan Sima dergisinde kültür danışmanlığı görevini yürüttü. Kültürel araştırmalara katkısını farklı platformlarda da sürdüren yazar, Mjora ile Kafkasya Yazıları dergilerinin danışma kurullarında aktif görev aldı. Kaleme aldığı Lazlar kitabı başta olmak üzere, bu etnik kimlik ve kültür üzerine yazdığı kitaplar, onu alanında tanınan en saygın isimlerden biri haline getirdi.
Katkı Sağladığı Yayınlar ve Kuruluşlar
Özgün, ömrü boyunca edebiyat, mesleki konular ve Laz kültürü çerçevesinde pek çok oluşumda görev üstlendi. Yazarın kurucu, danışman veya yazar olarak katkı sunduğu başlıca yayınlar ve kurumlar şunlardır:
- Anahtar (Adana'da kurduğu memur dergisi)
- SİMA Doğu Karadenizliler Hizmet Vakfı (Kurucuları arasında bulunduğu vakıf ve Sima yayın organı)
- Mjora ve Kafkasya Yazıları dergileri (Danışma kurulu üyeliği yaptığı yayınlar)
- Hazine (Ankara'da mesleki yazılarının yayınlandığı dergi)