Kas ve sinir hücrelerinin kendi bünyesinde elektrik ürettiğini bilimsel olarak kanıtlayan İtalyan fizikçi Luigi Galvani, 9 Eylül 1737 tarihinde İtalya'nın Bologna şehrinde dindar bir ailenin evladı olarak doğmuştur. Küçük yaşlarda dindar bir çocuk olan Galvani, gençliğinde papazlığı bir meslek olarak seçmeyi düşünmüştür. Gençlik yıllarında papazlık mesleğini seçmeyi düşünmesine rağmen içindeki güçlü bilim sevgisi onu dini çalışmalardan tamamen uzaklaştırarak tıp ve anatomi alanındaki derin araştırmalara sevk etmiştir. Kendini tıbbi gelişmelere adayan genç araştırmacı, tıp öğrenimini doğduğu kentin üniversitesinde tamamlamıştır.
Bologna Üniversitesi'nde Akademik Yükseliş
Tıp eğitimini Bologna Üniversitesi bünyesinde başarıyla sürdüren Galvani, yirmi iki yaşında bu kurumdan mezun olarak diplomasını almıştır. Mezuniyetinin üzerinden çok geçmeden, henüz yirmi beş yaşındayken mezun olduğu üniversitede profesörlük makamına getirilmiştir. İtalyan bilim insanı, 1762 yılından itibaren aynı kurumda düzenli dersler vererek eğitim hayatına katkı sunmuştur. Takvimler 1778 yılını gösterdiğinde anatomi alanında profesörlük ünvanını elde etmiş, daha sonraki dönemde ise kadın hastalıkları profesörü olarak da dersler vermiştir. Galvani'nin anatomi kürsüsünündeki çalışmaları, onu insanlık tarihini değiştirecek olan meşhur kurbağa deneylerine götüren yoldaki en önemli dönüm noktası olmuştur.
Hayvan Elektriğinin Rastlantısal Keşfi
Başarılı fizikçi, 1780 yılında üniversite laboratuvarında öğrencileriyle birlikte kurbağaların sinir sistemleri üzerinde detaylı incelemeler yapıyordu. Bu incelemeler sırasđnda öğrenciler, derisi yüzülmüş bir kurbağayı üzerinde elektrik yükü bulunan bir masaya farkında olmadan koymuştur. O esnada bir öğrencinin elindeki demir neşterle kurbağanın sinirlerine dokunmasıyla, ölü hayvanın kaslarında ani ve güçlü kasılmalar meydana gelmiştir. Öğrencisinin bu şaşırtıcı gözlemini gören Galvani, diğer tüm bilimsel çalışmalarınđ durdurarak bütün dikkatini bu olaya vermiştir.
Laboratuvar ortamında bu ilginç deneyi defalarca tekrarlayan Galvani, kaslarda kasđlmanđn meydana gelmesi için sinirlere iletken bir cisimle dokunmanđn zorunlu olduğunu ve harici bir elektrik üreticisine gereksinim duyulmadğğđnı kanıtladđ. Benzer kasđlmaları elde etmek için iki ucu ayrı metalden yapılmđş bir pergelin sinirlere değdirilmesinin yeterli olduğunu saptamıştır. Yaşanan bu gelişmelerin ardđndan Galvani, tüm canlı organizmalarđn vücutlarında doğal bir elektrik yükü taşıdığđ sonucuna ulaşmış ve bu enerjiyi hayvan elektriği olarak isimlendirmiştir.
Deneylerine yıllarca kararlılıkla devam eden Galvani, 1786 yılında bir kurbağayı ince bir ipin ucundaki bakır çengelle demir bir askıya asarak kasđlmaları tekrar gözlemlemiştir. Bacak demir askđya her temas ettiğinde meydana gelen kasđlmalar, onun hayvan dokularındaki elektriklenmeye dair teorisini pekiştirmiştir. Bu dönemde gerçekleştirdiği tüm gözlemleri, 1791 yılında büyük bir titizlikle hazırladğğđ De viribus electricitatis in motu musculari commeritarius adlı eserinde yayımlayarak dünyayla paylaşmıştır.
Volta İle Bilimsel Fikir Ayrılığđ ve Pil Teknolojisi
Galvani'nin yayımladğğđ çalşma, Pavia Üniversitesi fizik profesörü Como'lu Alessandro Volta'nđn büyük ilgisini çekmiştir. Volta, bu heyecan verici buluşun ardđndan benzer deneyleri kendi laboratuvarđnda da tekrarlamıştır. Ancak Volta'nđn elde ettiği sonuçlar bütünüyle ayrıydđ. Volta, bu elektrik olayınđn gerçekleşmesi için iki farklı metalin bulunmasđ gerektiğini savunmuştur. Ona göre ölü kurbağa, yalnızca metallerin ürettiği elektrik akđmınđn etkisiyle hareket eden edilgen bir iletkendi. Bu fikir ayrılğđ iki bilim insanđ arasđnda yıllar sürecek uzun tartışmalara neden olmuştur. Volta, 1799 yılında asit içine daldırılmış iki ayrı metalden oluşan kimyasal pili icat ederek kendi tezini ispatlamıştır. Fakat Galvani, bu tarihi gelişmeyi hiçbir zaman öğrenememiştir.
Gerçekte kurbağanđn bacağındaki sıvı, bakır ve demir metalleriyle birleşerek elektrolitik bir pil gibi davranıyordu. Bakır ve demir elektrotları, dokudaki sıvı ise elektroliti temsil etmekteydi. Dokunmayla sağlanan kđsa devre neticesinde sinirler üzerinden geçen elektrik, kasların kasđlmasınđ sağlıyordu. Kimyasal yolla elektrik elde edilmesinin yolunu açan bu buluşlar, Galvani'nin adınđ bilim dünyasđna ölümsüz olarak kazımıştır:
- Galvanizm: Kimyasal reaksiyonlar yoluyla elektrik enerjisi elde edilmesi yöntemidir.
- Galvanometre: Küçük elektrik akđmlarınđ ve gerilim değişimlerini belirlemeye yarayan hassas ölçüm aracıdır.
- Galvanize etmek: Metalleri dış etkenlerden korumak amacıyla gerçekleştirilen elektrokimyasal kaplama yöntemidir.
Siyasi Karışıklıklar ve Üniversiteden Ayrılış
Galvani'nin yaşamınđn son dönemleri, İtalya topraklarınđ sarsan büyük siyasi değişimler ve üniversitelerin de etkilendiği toplumsal direniş dalgasđ nedeniyle son derece zorlu ve kederli geçmiştir. İtalya'da papalığa karşı gerçekleşen başarılı başkaldırınđn ardđndan Lombardia Cumhuriyeti kurulmuştur. Hemen ardđndan 1797 yılında Fransız İmparatoru Napolyon Bonapart Kuzey İtalya'da Cisalpine Cumhuriyeti'ni kurmuştur. Yeni cumhuriyet yönetimi tüm vatandaşları yemin etmeye çağırmıştır. Papa'nđn büyük bir haksđzlğa uğradğğđnđ düşünen Galvani, bu yemin törenine gitmeyi reddetmiştir. Bu duruşu yüzünden üniversitedeki görevinden hemen uzaklaştırıldđ. Çok sevdiği mesleğinden ayrılmanđn kederi sağlığđnđ sarsmıştır. Sağlığđ bozulan Galvani'nin sinirleri harap olmuş ve hayata karşı bağı zayıflamıştır. Yeni cumhuriyet yönetimi sonradan onun büyük hizmetlerini göz önüne alarak profesörlük görevini iade etmeye karar vermişse de çok geç kalınmıştır. Luigi Galvani, bu olumlu karardan haberdar olamadan 4 Aralık 1798 tarihinde Bologna'da 61 yaşında vefat etmiştir.