İstanbul'da 29 Temmuz 1961 tarihinde dünyaya gözlerini açan Leyla Neyzi, Türkiye'de toplumbilim ve tarih alanlarındaki çalışmalarıyla öne çıkan seçkin bir akademisyendir. Kendisi, bireysel bellekleri ve toplumsal hafızayı bilimsel yöntemlerle inceleyerek yerel tarih araştırmalarına yön vermiştir. Sözlü tarih alanındaki araştırmalarıyla tanınan başarılı isim, halen Sabancı Üniversitesi bünyesinde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
Köklü Bir Aile ve Amerika'da Eğitim Yılları
Neyzi'nin entelektüel kişiliği, köklü bir aile ortamında erken yaşlardan itibaren şekillenmeye başladı. Ünlü pediyatri uzmanı Olcay Neyzi ile yazar ve iş insanı Ali Halim Neyzi'nin kızıdır. Eğitime adanmış bir ailede büyüdü. Başarılı akademisyenin eğitim hayatındaki önemli duraklar şunlardır:
- Robert Kolej: Ortaöğrenimini bu seçkin okulda tamamlayarak parlak geleceğinin ilk ve en sağlam temelini attı.
- Stanford Üniversitesi: Amerika Birleşik Devletleri'nde antropoloji alanında son derece nitelikli ve kapsamlı bir eğitim gördü.
- Cornell Üniversitesi: Sosyoloji disiplini üzerine derinlemesine akademik çalışmalar gerçekleştirerek kendi uzmanlık alanını en üst seviyeye taşıdı.
Sözlü Tarih Çalışmaları ve Toplumsal Hafıza
Eğitimini tamamlayıp Türkiye'ye dönen Neyzi, Boğaziçi Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak kariyerine adım attı. Akademik araştırmalarını sözlü tarih alanında derinleştirdi. Bu dönemde toplumsal belleğin izlerini sürmek amacıyla iki büyük ve son derece değerli çalışmaya imza attı. Gerçekleştirdiği ilk kapsamlı çalşma, İstanbul'un köklü semtlerinden Teşvikiye sakinlerinin sözlü anlatılarına dayanıyordu. Yürüttüğü ve büyük yankı uyandıran ikinci projesinde ise yirminci yüyülın hemen başında Ankara'nın küçük Musevi cemaatinde doğup tüm asra tanıklık eden Yaşar Paker'in günlüğünü mercek altına aldı. Bu şahsi günlük, gayrimüslimlerin hem Türk Kurtuluş Savaşı döneminde 2 Mart 1921 tarihli Meclis kararı gereğince hem de İkinci Dünya Savaşı esnasında sevk edildikleri amele taburları hakkında paha biçilmez bilgiler aktarmaktadır. Amele taburlarına yönelik kalitesiz yayınlara ve mesnetsiz iddialara karşı bu günlük, tarihsel gerçekliklere son derece net ve bilimsel bir açıklık getirmektedir. Amele taburları hakkında sunduğu netlikle beraber, Türkiye Yahudilerinin karanlıkta kalmış tarihsel süreçlerine ışık tutarak literatürdeki büyük bir boşluğu başarıyla doldurmaktadır.
Akademik Faaliyetleri ve Uluslararası Başarısı
Leyla Neyzi, günümüzde Sabancı Üniversitesi'nde antropoloji okutarak geleceğin bilim insanlarını yetiştirmeye gururla devam etmektedir. Akademik sınırları aşan birikimiyle, Oxford Üniversitesi bünyesinde yer alan St. Antony Koleji Çaşdaş Türkiye Programı kapsamında da misafir öğretim üyesi olarak dersler vermektedir. Neyzi, toplumbilim dünyasında saygın bir yere sahiptir.