Türk akademik hayatının ve basın tarihinin en renkli simalarından biri olan Prof. Dr. Kurthan Fişek, kalemiyle ve kürsüsüyle topluma yön veren öncü bir aydındır. 1942 yılında Ankara’da dünyaya gelen Fişek, Türkiye’nin içinden geçtiği fırtınalı dönemlerde hem siyaset bilimi kürsülerinde dersler vermiş hem de ulusal gazetelerde yazdığı çarpıcı analizlerle kamuoyunun düşünce dünyasını şekillendirmiştir. Köklü bir aileden gelen ve çocukluk yıllarından itibaren uluslararası bir vizyonla yetişen ünlü akademisyen, 17 Eylül 2012 tarihinde İstanbul’daki evinde hayata gözlerini yummuştur. Fişek, cesur duruşu, savunduğu fikirleri ve yetiştirdiği binlerce öğrencisiyle Türk düşünce dünyasında derin bir iz bırakmayı başarmıştir.
Amerika'dan Ankara'ya Uzanan İlk Yıllar
Kurthan Fişek, cumhuriyet tarihine yön veren çok önemli şahsiyetlerin yetiştiği saygın bir aileden gelmektedir. Kurtuluş Savaşı’nın öncü komutanlarından eski Milli Savunma Bakanlığı müsteşarı Hayrullah Fişek’in torunu olan akademisyen, aynı zamanda eski Sağlık Bakanı ünlü hekim Nusret Hasan Fişek’in de oğludur. Ailesinin bu güçlü entelektüel mirası, onun çocukluk yıllarından itibaren çok yönlü gelişmesini sağlamıştır. Babasının akademik çalışmaları sebebiyle 1946 ile 1950 yılları arasında eğitimine ABD’nin Boston şehrinde devam eden Fişek, küçük yaşta yabancı dil ve farklı kültürlerle tanışmıştır. Türkiye’ye döndükten sonra ortaokul ve lise öğrenimini TED Ankara Koleji’nde sürdürmüş ve buradan 1960 yılında başarıyla mezun olmuştur. Yükseköğrenim için aynı yıl Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne (ODTÜ) adım atan Fişek, eş zamanlı olarak profesyonel gazetecilik kariyerine de başlamıştır. Hem öğrencilik hem muhabirlik yaptığı 1960-1966 yılları arasında Yeni Gün ve Öncü gazetelerinde çalışarak medyanın mutfağında yetişmiştir. Fişek, Turkish Daily News gazetesinde dört yıl boyunca Yazı İşleri Müdürlüğü görevini başarıyla üstlendikten sonra ODTÜ İdari İlimler Fakültesi’ni tamamlamıştır. Akademik kariyer hedefine yönelerek 1969 yılında “Devlete Karşı Grevlerin Kritik Tahlili” başlıklı doktora teziyle bilim dünyasına katkı sunmuştur.
Fırtınalı Akademik Hayat ve 1402 Engeli
Akademik basamakları hızla tñrmanan Kurthan Fişek, spor tarihi ve yönetimi üzerine yoğunlaşmıştır. Bu alandaki çalışmalarını 1980 yılında yayımladığı Spor Yönetimi isimli kitabıyla taçlandırmış ve aynı unvanla profesörlük derecesini almaya hak kazanmıştır. Spor dünyasına olan ilgisi sadece teoride kalmamış, 1978-1979 yıllarında hem Ankara Spor Akademisi hem de Atletizm Federasyonu Başkanlığı görevlerini yürütmüştür. Akademideki idari dehası sayesinde 1980-1983 yılları arasında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye) Dekan Yardımcılığı görevini üstlenmiştir. Ancak 1983 yılında Türkiye'nin karanlık günlerinden biri olan 12 Eylül askeri müdahalesi sonrasındaki baskıcı süreç, onun da yolunu kesmiştir. Sıkıyönetim Yasası’nın meşhur 1402 sayılı kanunu gereşince üniversitedeki görevine haksız şekilde son verilmiştir. Bu tasfiye hareketiyle akademiden uzaklaştırılan Fişek, hukuk mücadelesinden kararlılıkla vazgeçmemiştir. Yaşanan haksızlıklara karşı gösterdiği direnç, 1990 yılında Danıştay kararıyla üniversitedeki görevine iade edilmesiyle sonuçlanmıştır. Ne var ki, adaletin yerini bulmasının hemen ardından, 12 Eylül 1990 tarihinde kendi isteğiyle görevinden istifa ederek çok sevdiği basın dünyasına geri dönmüştür.
Medya Dünyasında Derin İzler ve Geri Dönüş
Gazetecilik onun en büyük tutkusuydu. Gazetecilik aşkının yanı sıra dergicilik dünyası da onun hayatında son derece önemli bir yer tutmuştur. Akademiden uzak kaldığı dönemlerde dergiciliğe de el atan Fişek, birçok popüler yayında Yayın-Yönetim Danışmanı olarak görev almıştır:
- Nokta
- Tempo
- Playmen
- Aktüel
- Ekonomist
Bu prestijli dergilerin yanı sıra Sabah ve Hürriyet gazetelerinde de köşe yazarı olarak kalem oynatmış, kendine has üslubuyla geniş okuyucu kitlelerine ulaşmıştır. Yazılarında mizahi ve keskin bir dil kullanmıştır. Bu tarzı okurlarını her zaman etkilemiştir. Entelektüel birikimi son derece geniştir. Çok yönlü bir aydın olan Kurthan Fişek, üç farklı yabancı dili de ileri düzeyde bilmekteydi:
- İngilizce
- Fransızca
- Almanca
Bu dil becerileri ve uluslararası birikimi sayesinde, 1999 yılından sonra YÖK Kanunu’nun 60/b maddesi kapsamında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeki görevine yeniden davet edilmiştir. Kürsüsüne ve öğrencilerine yeniden kavuşmak, yaşamının son döneminde ona en büyük mutluluk kaynağı olmuştur. Ömrünün son günlerine kadar hem ders vermeye hem de yeni fikirler üretmeye büyük bir tutkuyla devam ederek Türk gençliğinin çağdaş ve aydınlık bir geleceğe ulaşması için ön saflarda durmuştur.
Beklenmedik Veda ve Ankara'da Ebedi İstirahat
Kurthan Fişek, 17 Eylül 2012 tarihinde İstanbul’daki evinde aniden rahatsızlanarak hayata gözlerini yummuştur. Bu ani ölüm akademi ve basın camiasında çok derin bir yasa yol açmıştır. Cenazesi Ankara’da toprağa verilmiştir. Geride bıraktığı zengin miras hala yaşamaktadır. Büyük fikir insanı her zaman saygıyla anılacaktır.