Türk asıllı PKK kurucu militanı Kemal Pir, ya da örgüt içerisindeki tanınan adıyla Laz Kemal, 1952 senesinde Gümüşhane'nin Torul ilçesine bağlı Güzeloluk köyünde dünyaya gözlerini açtı. Ankara'daki üniversite yıllarında Marksist-Leninist fikirlere yönelen Pir, 1974'te Ankara Demokratik Yükseköğrenim Derneğinde Abdullah Öcalan ile tanışarak örgütün kuruluş aşamasındaki en aktif kadrolarından biri haline geldi. Militan, cezaevinden gerçekleştirdiği firarlar, Ortadoğu'daki faaliyetleri ve Diyarbakır Cezaevi'nde maruz kaldığı ağır işkenceler karşısında başlattığı ölüm orucu neticesinde 7 Eylül 1982 tarihinde hayatını kaybetti.
Siyasi Fikirleri ve Örgütün Kuruluşu
Kemal Pir, yükseköğrenimini sürdürmek üzere kayıt yaptırdığı Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nde okuduğu dönemde Marksist-Leninist görüşleri benimsedi. Ankara Demokratik Yükseköğrenim Derneği çatısı altında, 1974 yılında Abdullah Öcalan ile yolları kesişti. Kurulacak olan örgütü ideolojik, siyasal ve toparlayıcı bir akım olarak gören Pir, 1976'da örgüte kesin olarak katılma kararı aldı. Bu karar, onun hayatının dönüm noktasını oluşturdu.
Firarlar ve Ortadoğu Yılları
Örgütün ilk kadroları arasında öne çıkan Pir, 3 Haziran 1977 tarihinde Ankara'da üzerinde ateşli silahla yakalanarak tutuklandı. Sevk edildiği Ordu Cezaevi'nden kısa süre sonra firar etmeyi başardı. 17 Kasım 1978'de Şanlıurfa'da güvenlik güçlerince yeniden ele geçirilen militan, 15 Temmuz 1979'da Pazarcık'ta ikinci kez kaçmayı başardı. Firarının ardından kısa bir süreliğine Suriye'ye geçiş yaptı. Aynı dönemde örgütün kadrolarını sınır dışına çekme talimatı doğrultusunda Filistin ve Lübnan'daki kamplara yöneldi. Buralarda aldığı eğitimlerin ardından, 1980 sonbaharında Türkiye'ye dönüş yaptığı sırada tekrar tutuklandı.
Diyarbakır Cezaevi ve Ölüm Orucu
Yeniden tutuklanan Kemal Pir, Diyarbakır Cezaevi'ne konuldu. Cezaevinde kendisiyle birlikte diğer tutukluların da çok ağır işkencelere maruz kaldığını savundu. Mahkemede yaptığı savunmada, Diyarbakır Cezaevi İç Güvenlik Komutanı Esat Oktay Yıldıran'ın kendilerine işkence yaptığını dile getirdi. Pir, duruşmada bir daha sağ çıkamayabileceğini ve Yıldıran'ın kendisini öldüreceğini iddia etti. Bununla birlikte, Yıldıran'ın nereye giderse gitsin er ya da geç bulunup öldürüleceğini de öne sürdü. Yaşanan bu ağır süreçlerin ardından Kemal Pir, 14 Temmuz 1982'de arkadaşlarıyla birlikte ölüm orucu eylemine başladı. Mehmet Hayri Durmuş, Akif Yılmaz ve Ali Çiçek'in de katıldığı bu eylemin 55. gününde hayatını kaybetti. Onun ölümünün ardından cezaevi komutanı Esat Oktay Yıldıran, 22 Ekim 1988'de halk otobüsünde düzenlenen suikast sonucu öldürüldü. Bu suikastı üstlenen örgüt, eylemin Pir'in vasiyeti doğrultusunda gerçekleştirildiğini iddia etti.
Diyarbakır Cezaevi'ndeki 14 Temmuz ölüm orucu eylemine katılarak hayatını kaybeden diğer isimler şunlardır:
- Mehmet Hayri Durmuş
- Akif Yılmaz
- Ali Çiçek