Kazım Özalp, 1882 yılında Köprülü’de dünyaya gelmiş; askerlik mesleğinden siyasete uzanan köklü bir kariyer çizmiş Türk devlet adamıdır. Harp Okulu mezuniyetinden Kurtuluş Savaşı’nın kritik komuta kademelerine, oradan TBMM Başkanlığı’na uzanan bu yaşam öyküsü, genç Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu kuşağının tipik ama nadir bir portresini sunar.
Askerlik Yılları ve Savaş Cepheleri
Askeri eğitimine Harp Okulu’nda başlayan Özalp, 6 Aralık 1902’de Piyade Teğmen rütbesiyle mezun oldu ve kurmay sınıfına geçti. Üç yıl sonra, 1905’te Harp Akademisi’nden Mümtaz Yüz başı olarak ayrıldı. II. Meşrutiyetin ilanı yeni görevler getirdi: Önce Serez Redif Fırkası Kurmay Başkanlığı, ardından Menlik İlçesi Kaymakam lığı gibi farklı alanlarda sınandı.
1912’de patlak veren Balkan Savaşı’na Vardar Ordusu 5’inci Kolordu Kurmayı’nda görev alarak girdi. Birinci Dünya Savaşı boyunca ise çok daha ağır cephelerde bulundu: Van Jandarma Alay Komutanlığı, Seyyar Jandarma Tümen Komutanlığı, 37’nci Kafkas Tümen Komutanlığı ve 60’ıncı Tümen Komutanlığı görevleriyle Doğu, İran, Azerbaycan ve Kafkasya Cephelerinde Ruslara ve Gürcülere karşı savaştı; Batum’u işgal etti. 1915’te Yarbay, 1917’de Albay rütbesine yükseltildi.
Kurtuluş Savaşı’nda Komuta ve Direniş
15 Mayıs 1919’da Yunanlıların İzmir’i işgal etmesi, Özalp için bir kırılma noktası oldu. Derhal Balıkesir’e geçerek oluşturulmakta olan direniş örgütleriyle iletişime geçti ve bu yapılanmanın omurgasını güçlendirdi. 2 Ağustos 1919’da Bandırma’daki 61’inci Tümen Komutanlığını üstlendi; kısa süre sonra Heyeti Temsiliye kararıyla Kuzey Cephesi Komutanlığı’na tayin edildi.
TBMM’nin açıldığı 23 Nisan 1920’den itibaren Karesi (Balıkesir) Milletvekili sıfatıyla Mecliste yer aldı; ancak savaş yıllarında cephe ve Meclis görevini birlikte yürüttü. Mart 1921’de Kocaeli Bölge Komutanlığı’na atandı; ardından Batı Cephesinde Kolordu Komutanı olarak Sakarya Muharebesi’ne katıldı. 13 Eylül 1921’de Tümgeneralliğe yükseltildi. Yıl sonunda komuta görevini bırakarak Meclis’e geri döndü.
Siyasi Kariyer ve TBMM Başkanlığı
10 Ocak 1922’de Milli Müdafaa Vekilliğine seçilen Özalp, 25 Eylül 1922’de Korgeneralliğe yükseltildi. Cumhuriyetin ilanının hemen ardından, 30 Ekim 1923’te kurulan İsmet Paşa Kabinesi’nde yeniden Milli Müdafaa Vekili görevini üstlendi. 26 Kasım 1924’te ise TBMM Başkanlığı’na seçildi ve bu görevi 1 Mart 1935’e kadar sürдürdü.
30 Ağustos 1926’da Orgeneral rütbesine ulaşan Özalp, 6 Temmuz 1927’de kendi isteğiyle ordudan emekliye ayrıldı. 1927 ve 1931 seçimlerinde Balıkesir milletvekili seçilmeyi sürdürdü. V. Dönem’de de aynı ilden milletvekili olan Özalp, VII. İnönü Hükümeti’nde ve akabinde kurulan I. ile II. Bayar Hükümetleri’nde Milli Savunma Bakanı görevini yerine getirdi. VI., VII. ve VIII. dönemlerde Balıkesir’den, 1950 seçimlerinde ise Van’dan milletvekili oldu. 1954’te siyasetten çekilerek İstanbul’a yerleşti; 6 Haziran 1968’de hayata gözlerini yumdu.