Türk sinemasının gelmiş geçmiş en karakteristik yüzlerinden biri olan Kazım Kartal, asıl adıyla Kazım Dilcan, oyunculuk tutkusu uğruna genç yaşta memleketinden ayrılarak Yeşilçam'ın zirvesine tırmanan efsanevi bir sanatçıdır. 28 Nisan 1936 tarihinde Niğde'nin Altunhisar ilçesinde dünyaya gelen aktör, sinema serüvenine adım atmak için gençlik yıllarında pek çok zorluğa göğüs germiştir. Babasının mesleği olan manifaturacılıgı reddedip hayallerinin peşinden giden Kartal, büyük bir azimle Yeşilçam sokaklarını arşınlayarak Türk sinema tarihine adını altın harflerle yazdırmıştır. Zorlu hayat mücadelesini 13 Ağustos 2003 tarihinde geçirdiği kalp krizi neticesinde 67 yaşında İstanbul'da noktalayan sanatçı, ardında yüzlerce unutulmaz yapıt bırakmıştır.
Gençlik Yılları ve Yeşilçam Öncesi Mücadele
İlkokul eğitimini tamamladıktan sonra eğitimine devam etmek amacıyla Konya Ereğli'ye giden Kazım Kartal, buradaki okul hayatında istediği başarıyı yakalayamadı. Okuldan uzaklaştırılması, manifaturacılık yapan babasıyla ilişkilerinin tamamen kopmasına zemin hazırladı. Babası tarafından evden uzaklaştırılan genç Kazım, ayakta kalabilmek için rotasını Ankara'ya çevirdi. O yıllarda Ankara'da tek başına mücadele etti. Başkentte hayata tutunmak adına simit satıcılığından restoranlarda bulaşıkçılığa kadar her işi yaptı. Kararlı mizacı sayesinde ilerleyen süreçte Amerikalıların yanında şoförlük, garsonluk ve santral memurluğu gibi görevler de üstlendi. Ancak zihnini ve kalbini meşgul eden tek bir tutku vardı: Oyuncu olmak. Bu büyük rüya, onu en nihayetinde Türk sinemasının kalbi olan İstanbul'a sürükledi.
Sinema Kariyeri ve Kötü Adam Efsanesi
İstanbul'a adım attıktan sonra Yeşilçam sokaklarında kendine bir yer edinmeye çalışan sanatçı, aradığı fırsatı 1963 yılında yakaladı. Kariyerinin ilk adımı olan 1963 yapımı Hancının Kızı filminde; Eşref Kolçak, Reha Yurdakul, Kadir Savun, Evrim Fer ve Diclehan Baban gibi dönemin usta ve popüler isimleriyle kamera karşısına geçerek oyunculuğa merhaba demiştir. Bu ilk deneyiminde jön karakterin yakın arkadaşını canlandırsa da, kaderi onu çok geçmeden farklı bir patikaya yönlendirdi. Kemal Film imzalı yapımlarda üstlendiği roller, onun sinemadaki kalıcı imajını belirledi. Karakteristik yüz hatları ve sert duruşu sayesinde kısa sürede filmlerin en çok aranan 'kötü adamı' haline geldi.
Özellikle aksiyon sinemasının dev ismi Cüneyt Arkın ile birlikte rol aldığı macera dolu yapımlarda sergilediği performanslarla da bilinen sanatçı, döneminin en popüler aktörleri arasındaydı. Tarihi dönem filmlerinde, bilhassa unutulmaz Battal Gazi serilerinde canlandırdığı acımasız ve karanlık imparator karakterleriyle izleyicilerin hafızasına kazındı. Karakter rollerinin aranan ismi haline gelen Kartal, profesyonel yaşamı boyunca bini aşkın yapımda görev almıştır. Resmi kayıtlara göre saptanabilen film sayısı 350 civarındadır. Sinemaya katkısı sadece oyunculukla sınırlı kalmamıştır. Sanatçı, kamera arkasında da aktif roller üstlenerek iki adet senaryo kaleme almış ve bir sinema filminin de yönetmenliğini yürütmüştür.
Zor Dönemler ve Özel Yaşamı
Yeşilçam'ın ekonomik sıkıntılarla boğuştuğu ve seks filmleri furyasının yaşandığı zorlu dönemde Kazım Kartal, geçim kaygısı nedeniyle bazı erotik yapımlarda da oynamak durumunda kalmıştır. Sanatçı, hayatının bu kesitini samimi ve sarsıcı bir dille açıklamıştır. Yaşadığı parasızlık onu derinden sarsmıştı. Maddi olarak büyük bir çıkmaza girdiğini, temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı günlerde bakkaldan borç dahi alamadığını belirten aktör, çevredekilerin alay konusu olmasının gururunu çok incittiğini söylemiştir. Başka çaresi kalmadığı için bu yola başvurduğunu da sözlerine eklemiştir.
Zorlu meslek hayatına tezat olarak, düzenli ve huzurlu bir aile yaşantısı sürdüren Kazım Kartal, hayatını Nur Azak Kartal ile birleştirmiştir. Bu evlilikten dünyaya gelen Buşra ve Orkun adlarında iki çocuğu bulunmaktadır. Sinema dünyasının en ürkütücü kötü karakterlerine can veren bu dev isim, özel yaşamında ise ailesine bağlı, sakin bir baba ve eş profili sergilemiştir. Sanatçının zengin kariyerinde yer alan bazı öne çıkan yapımlar şunlardır:
- Hancının Kızı (1963)
- Umutsuzlar (1971)
- Battal Gazi Geliyor (1973)
- Tarkan - Güçlü Kahraman (1973)
- Sahte Kabadayı (1976)
- Tatar Ramazan (1990)
