Çizgi roman dünyasında derin izler bırakan, ülkemizde ise 1980'li ve 90'lı yıllarda yayımlanan maceralarıyla tanınan ünlü illüstratör John Buscema, 11 Aralık 1927 tarihinde New York'un Brooklyn bölgesinde, İtalya'nın Sicilya adasından göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gözlerini açtı. Giovanni Natale Buscema ismiyle vaftiz edilen sanatçı, özellikle Conan denildiğinde zihinlerde beliren o devasa ve güçlü figürü şekillendiren efsanevi çizimleri sayesinde tüm dünyada büyük bir sevgi kazandı.
Çocukluk Yılları ve Sanatla İlk Temas
Küçük yaşlardan itibaren çizim yapmaya büyük ilgi duyan Buscema, ilk antrenmanlarını meşhur Temel Reis (Popeye) çizgi romanlarını taklit ederek gerçekleştirdi. Çizim onun için büyük bir tutkuydu. Gençlik yıllarına adım attığında macera türündeki çizimlere yönelen yetenekli çocuk, Alex Raymond'ın Flash Gordon serisine ve Burne Hogarth ile Hal Foster imzalı Tarzan hikayelerine hayranlık duydu. Kendisi gibi çizgi roman çizeri olan kardeşi Sal Buscema ile birlikte büyüyen Giovanni, sanat eğitimini Manhattan'daki Müzik ve Sanat Lisesi'nde tamamladı. Ardından Brooklyn'deki özel bir üniversite olan Pratt Enstitüsü'nün Manhattan şubesinde gece eğitimleri alırken, Brooklyn Müzesi bünyesindeki canlı model çizim atölyelerine de aksatmadan devam etti. İlginç bir şekilde bir dönem boks eğitimi alan genç sanatçı, bu esnada boksörlerin portrelerini çizerek The Hobo News isimli yayına ilk karikatürlerini satmayı başardı. Profesyonel reklam illüstratörü olma hayaliyle farklı ve geçici işlerde çalışan genç yetenek, takvimler 1948 yılını gösterdiğinde çizgi roman dünyasına girdi. Bu onun için büyük dönüm noktasıydı. O dönemde NC Wyeth, Norman Rockwell, Dean Cornwell, Coby Whitmore, Albert Dorne ve Robert Fawcett gibi popüler ticari illüstratörlerin çalışmalarını yakından inceleyerek kendi estetik anlayışını geliştirdi.
Marvel İmparatorluğunun Yükselişinde Bir Temel Taşı
1948 yılında Marvel Comics'in temelini oluşturan Timely Comics şirketinde kadrolu çizer asistanı olarak işe giren Buscema, burada efsanevi editör ve sanat yönetmeni Stan Lee'nin yönetiminde çalışmaya başladı. Şirkette 'boğa güreşi' adıyla anılan bu özel yaratıcı kadroda Syd Shores, Carl Burgos, George Klein, Mike Sekowsky ve Marty Nodell gibi tecrübeli ustalar yer almaktaydı. Sektörün 1958 yılında girdiği derin kriz sebebiyle çizgi roman çizmeyi ara veren sanatçı, sekiz yıl boyunca Chaite & Triad Stüdyoları'nda reklam projeleri üreterek serbest reklamcılık yaptı. Zorlu geçen bu dönemin ardından, 1966 yılında eski dostu Stan Lee'nin çağrısıyla Marvel Comics'e serbest çizer olarak dönüş gerçekleştirdi. Yeni ve parlak bir dönem başlamıştı. 1968 yılında Stan Lee, ona yepyeni bir Silver Surfer serisi hazırlama görevi verdi; bu hamle aynı zamanda Jack Kirby'nin şirketteki egemenliğinin sonunu getiren sürecin başlangıcı oldu. Çeşitli tartışmalara yol açsa da 18 sayılı bu efsanevi Silver Surfer serisinin 17 sayısını bizzat resimleyen Buscema, kariyerinin en nadide eserlerinden birine imza attı. Çizgileri her sayfada hayat buluyordu. Marvel'ın popüler kültür devi haline geldiği 1960'lı ve 1970'li yıllarda şirketin en sarsılmaz sütunlarından biri olan başarılı çizer, The Avengers, Silver Surfer ve 200'den fazla maceradan oluşan Conan the Barbarian serilerini çizdi.
Çizgi Roman Dünyasına Yön Veren Dev Eserler
1970 yılında Jack Kirby'nin Marvel bünyesinden ayrılmasının ardından onun çizdiği iki büyük seriyi devralan sanatçı, Fantastic Four'un 107 ile 141. sayıları ile Thor'un 182 ile 259. sayılarının çizimlerini üstlendi. Aynı zamanda Roy Thomas ile ortaklaşa kurduğu The Avengers yaratıcı ekibi sayesinde Nisan 1970'te Arkon, Eylül 1970'te Red Wolf ve Şubat 1971'de Squadron Supreme gibi çizgi roman tarihine geçen yeni karakterleri sektöre kazandırdı. Bu dönemde Amerikan başkanlarının hayatlarını anlatan 'Life Stories of American Presidents' isimli özel çalışma için Dwight David Eisenhower dahil tüm liderlerin biyografilerini çizgilere döktü. 1 Ekim 1970 tarihinde ise kariyerinin en önemli dönüm noktalarından biri olan efsanevi Conan the Barbarian serisini çizmeye başladı. Bu macera yıllarca sürdü. Ülkemizde ise 20 Haziran 1980 tarihinden itibaren Alfa Yayınları'nın kurucusu Ali Recan'ın telif haklarını satın almasıyla Conan maceraları Türk okurlarla buluştu ve büyük bir sevgiyle karşılandı. Ali Recan, yayınevi aracılığıyla Gümüş Kayakçı ve Fantastic Four gibi unutulmaz yapıtları da Türkiye'deki okuyucu kitlesine sunarak çizgi roman kültürünü zenginleştirdi.
Çizdiği Önemli Karakterler
Usta çizerin kariyeri boyunca hayat verdiği ve çizgi roman dünyasında derin izler bırakan en önemli kahramanlar şunlardır:
- Conan (Barbar Conan)
- Gümüş Sörfçü (Silver Surfer)
- Yenilmezler (The Avengers)
- Thor
- Fantastic Four
- Tarzan
Ailesi, Son Yılları ve Büyük Mirası
1970'li yıllarda kendi yönetiminde özel bir sanat okulu faaliyete geçiren Buscema, Stan Lee ile ortaklaşa hazırladığı ve bir klasik haline gelen 'How to Draw Comics The Marvel Way' (Marvel Tarzı Çizgi Roman Yapmak) adlı rehber niteliğindeki ders kitabını yayımladı. Kişisel yaşamında ise 1953 yılında Dolores Buscema ile dünyaevine giren çizerin bu mutlu evlilikten Dianne adında bir kızı ile John Jr. adında bir oğlu dünyaya geldi. Takvimler 10 Ocak 2002 tarihini gösterdiğinde mide kanseri nedeniyle usta sanatçı, 75 yaşında Port Jefferson, New York'ta hayata gözlerini yumdu. Sanat dünyası büyük bir değerini yitirdi. Çizgi roman sanatçısı John Buscema, Will Eisner Çizgi Roman Onur Listesi'ne 2002 yılında, Harvey Ödülleri Onur Listesi'ne ise Ekim 2024 tarihinde dahil edilerek ölümsüzleştirildi. Çizgi roman dünyasının 'Michelangelo Buonarroti'si olarak anılan usta, yarattığı benzersiz figürlerle çizgi roman tarihine altın harflerle kazındı.