Jale İnan, 1 Şubat 1914’da İstanbul’da dünyaya geldi ve Türkiye tarihine ilk kadın arkeolog unvanıyla geçti. Onlarca yıl boyunca Perge ve Side antik kentlerini toprağın altından çıkaran kazı ekiplerinin başına geçti; bu çalışmaların ardından Antalya Müzesi ile Side Müzesi’nin kurulmasına öncülük etti. 27 Şubat 2001’de, yola çıktığı şehir olan İstanbul’da hayata gözlerini yumdu.
Gençlik ve Eğitim
Babası Aziz Ogan, Türkiye’nin ilk arkeologlarındandı; Jale İnan bu ortamda büyüdü, babasının mesleki saha gezilerine katılarak arkeoloji dünyasıyla erken yaşta tanıştı. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamladıktan sonra 1934’te Alexander von Humboldt Vakfı’nın bursuyla Almanya’ya gitti. Bir yıl sonra Türkiye Cumhuriyeti devlet bursunu da kazandı. 1935–1943 yılları arasında Berlin ve Münih üniversitelerinde klasik arkeoloji lisans ve doktora eğitimini sürdürdü. Doktorasını Prof. Dr. Rodenwalt’ın danışmanlığında Roma sikkelerindeki kurban sahneleri üzerine yazdığı teziyle 1943’te tamamlayıp Türkiye’ye döndü.
Yurda dönüşünde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü’nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch’un asistanı oldu. 1944’te lise yıllarından beri tanıdığı Mustafa İnan’la evlendi; çiftin tek çocuğu Hüseyin ertesi yıl dünyaya geldi.
Kazı Çalışmaları ve Akademik Yükselme
1946’da İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün kuruluşuna katkı koydu ve kürsünün ilk asistanı sıfatıyla Prof. Dr. Arif Müfid Mansel’in yanında çalışmaya başladı. Aynı yıl Antalya’daki Side antik kenti kazılarına, bir yıl sonra Perge kazılarına ortak oldu. 1953’te doçent, 1963’te profesör oldu. Mansel’in emekliliğinin ardından Side kazılarını 1974–1980, Perge kazılarını 1975–1987 yılları arasında bizzat yönetti. Bu süreçte Side Roma Hamamı’nın müzeye dönüştürülmesi için yoğun çaba gösterdi. 1975’te Kürsü Başkanlığı’na getirilen İnan, 1983’teki emekliliğine dek bu görevi sürdürdü.
Programlı kazıların yanı sıra tarihi eser kaçakçılığına karşı kurtarma kazıları da düzenledi:
- Kremna (Bucak, Burdur) — 1970–1972
- Pampfilya Seleukeia’sı (Manavgat) — 1972–1979
- Apollon Tapınağı (Side) kazı ve onarımı — 1991
- Perge Tiyatro kazıları — 1992–1993
Bilimsel Miras
Antik dönem heykeltaşılık sanatı üzerinde kaleme aldığı eserler, Anadolu’nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği alanında temel başvuru kaynakları arasına girdi. 1995’te Türkiye Bilimler Akademisi’nin şeref üyeliğine seçildi. Yerli ve yabancı burs olanaklarını sonuna kadar değlendirerek başladığı yolda Türk arkeolojisinin öncü kadın isimlerinden biri olarak anılmaya devam etmektedir.
