İhsan Oktay Anar, 21 Kasım 1960'ta Yozgat'ta, İstanbul kökenli bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Mehmet Sait Bey TEKEL'de müskirat eksperi, annesi Bedia Hanım ise memurdu; Süheyla ve Füruzan adında iki ablası vardı. Ailenin soyu 1893'te Kazan'dan İstanbul'a göç etmiş bir çizgiye uzanır; Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Anar soyadını benimsediler. Felsefe akademisyenliğini postmodern roman anlayışıyla harmanlayan Anar, bugün Türk edebiyatının en kendine özgü seslerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Eğitim ve Akademik Kariyer
İlk ve ortaokul yıllarını İstanbul'da geçiren Anar, ailenin İzmir'e taşınmasıyla 1974'te Karşıyaka Erkek Lisesi'ne kaydoldu. Okul yerine kütüphaneyi tercih eden Anar, devamsızlık gerekçesiyle oradan uzaklaştırıldı. Liseyi Akşam Lisesi'nde noktaladı; öğrencilik yıllarında gündüzleri tabela boyayarak geçimini sağladı ve bu zanaat üniversiteyi kazanana kadar yanında kaldı.
Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nden 1984'te mezun olan Anar, 1989'da Sokrates Öncesi Felsefede Varlık Sorunu başlıklı teziyle yüksek lisansını tamamladı. Doktora çalışmasını ise Antik Yunan Felsefesinde Zaman Kavramı başlığıyla 1994'te bitirdi; aynı bölümden 2011'de öğretim üyesi sıfatıyla emekliye ayrıldı. 1995'te yedeksubay olarak askerliğini yapan Anar, bu dönemde Kuzey Irak Harekâtı'na katıldı.
Yazarlık Serüveni ve Eserleri
Edebiyata öykü ile adım attı. İlk hikâyesi Kâfirler İçin Apologia Mor Köpük dergisinde yayımlandı; 1985'te Rabnûmâ aynı derginin sayfalarına taşındı. Yavuz Sultan Selim Han Efendimizin Çaldıran Meydan Muharebesi ise YKY'nin Kitap-lık dergisinde yer buldu.
1995'te çıkan ilk romanı Puslu Kıtalar Atlası, Türk edebiyatında yeni bir anlatı sesinin habercisi oldu. Romanlarındaki sembolik katmanlar geniş bir okur ve akademik çevre tarafından ilgiyle karşılandı; Amat'taki İsrafil karakterinin gemi borazanını çalışı, kıyamete gönderme taşıyan çok katmanlı bir imge olarak okundu. Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri yalnızca sayfalarda kalmadı: eser İngiltere'de 476 Oyuncuları tarafından sahnelendi, 2001'de ise İstanbul Devlet Tiyatroları'nda Işıl Kasapoğlu'nun yönetimiyle seyirciyle buluştu. 2015'te Puslu Kıtalar Atlası, İlban Ertem'in çizimleriyle resimli romana uyarlandı.
Yayımladığı romanlar ve öykü kitapları:
- Puslu Kıtalar Atlası (1995)
- Kitab-ül Hiyel (1996)
- Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri (1997)
- Amat (2005)
- Suskunlar (2007)
- Yedinci Gün (2012)
- Galîz Kahraman (2014)
- Tiamat (2022)
Ödüller ve Kamuoyuna Uzak Duruş
2007'de Suskunlar ile 1. Oğuz Atay Roman Ödülü'nü, 2009'da ise rahmetli yazar Erdal Öz'ün anısına ailesi ve Can Yayınları tarafından verilen Erdal Öz Edebiyat Ödülü'nü aldı. Edebiyatçılar Derneği ve PEN Yazarlar Derneği üyesi olan Anar, Yeni Binyıl Gazetesi'nde bir dönem köşe yazarlığı yaptı; Öküz ve Hayvan dergilerinde de kalemini denedi. 2013'ten bu yana Ot dergisinde yazıyor.
Sosyal medyayı kullanmıyor, televizyon programlarına çıkmıyor, röportaj vermiyor. Yalnızca eserleriyle var olmayı tercih eden Anar, 1999'da Özlem Anar ile evlendi ve İzmir'in Karşıyaka ilçesinde yaşıyor.