Türk edebiyatının modern klasikleri arasında yer alan yazar ve akademisyen İhsan Oktay Anar, 21 Kasım 1960 tarihinde İstanbullu bir ailenin en küçük çocuğu olarak Yozgat'ta dünyaya gözlerini açtı. Felsefi derinligi ve özgün diliyle edebiyat dünyasında sarsılmaz bir yer edinen yazar, kaleme aldığı sıra dışı eserlerle adını geniş kitlelere duyurdu. Ege Üniversitesinde tamamladığı felsefe eğitimi ve akademik kariyerinin ardından, Türk romanına kazandırdığı başyapıtlarla hem yurt içinde hem de uluslararası alanda edebiyatseverlerden büyük takdir topladı.
Kökenleri ve Aile Tarihi
Anar ailesinin tarihsel kökleri, 1893 yılında Kazan bölgesinden İstanbul'a göç eden atalarına kadar uzanmaktadır. Yazarın büyükbabası Abdullah Almaçov, ilahiyat eğitimi almak amacıyla Fatih Medresesi'ne girdi ve eğitimini tamamladıktan sonra burada müderrislik görevini üstlendi. Ancak Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecindeki önemli reformlardan biri olan Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu'nun 3 Mart 1924 tarihinde yürürlüğe girmesiyle medreseler kapatılınca, Abdullah Bey bu kurumdan ayrılmak durumunda kaldı. Aile daha sonra İstanbul'a yerleşti. Soyadi Kanunu çıkınca Anar soyadını aldılar.
Bu soyadının seçilmesinin arkasında ise hüzünlü bir aşk hikayesi bulunmaktadır. Yazarın kendi anlatımına göre, amcası bir Rum kadınına sevdalanmış fakat aşkına karşılık bulamamıştır. Kadının amcasına hitaben kurduğu "Seni hiç unutmayacağım, daima anacağım" cümlesi, aileye "Anar" soyadını kazandıran esin kaynağı olmuştur. Babası Mehmet Sait Bey TEKEL idaresinde müskirat eksperi olarak görev yapmaktayken, annesi Bedia Hanım ise devlet memurudur. Yazarın çekirdek ailesinde Süheyla ve Füruzan adlarında iki ablası daha yer almaktaydi.
Kütüphanede Filizlenen Edebiyat Sevdası
Babasının üstlendiği müskirat eksperi görevi sebebiyle ilk ve ortaokul eğitimini İstanbul'da tamamladı. Lise çağına geldiği dönemde ise ailesinin İzmir'e yerleşmesi üzerine bu kente taşındı. Karşıyaka Erkek Lisesi'ne başlasa da tamamlayamadan okuldan atıldı. Okuldan kaçıp sürekli Milli Kütüphane'ye gidiyordu. Burada Maupassant, Çehov ve Gogol gibi dev yazarları büyük bir tutkuyla okudu. Devamsızlığı nedeniyle okuldan atıldığını bildiren haber eve ulaştığında, genç İhsan Oktay için yeni bir yön çizilmiş oldu. Yarım kalan eğitimini Akşam Lisesi'nde tamamlamak zorunda kaldı.
Akşam Lisesi'nde okuduğu bu dönemde yazar, hayatını idame ettirebilmek ve çalışmak amacıyla tabela boyama işine girdi. Gündüzleri İzmir sokaklarında tabelaları renklendiren Anar, geceleri ise lise eğitimine devam etti. Bu zanaati, üniversite sınavını kazanip yükseköğrenime başlayana kadar aralıksız sürdürdü ve üniversite yıllarında bu işi bıraktı. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne adım atması, onun felsefi düşünce dünyasını derinleştirmesini sağladı. Lisans derecesini almasının hemen ardından felsefe alanındaki derin akademik çalışmalarına kararlılıkla devam etti. Yüksek lisans ve doktora düzeyindeki akademik çalışmalarını da yine aynı bölüm bünyesinde başarıyla tamamladı.
Akademiden Edebiyat Zirvesine
Doktora derecesini almasının ardından mezun olduğu Felsefe Bölümü'nde öğretim üyesi olarak göreve başlayan İhsan Oktay Anar, 2011 yılına kadar bu görevi sürdürdü ve nihayetinde üniversiteden emekli oldu. Yazarlık kariyerindeki en büyük dönüm noktası ise 1995 yılında yayımlanan ilk romanı Puslu Kıtalar Atlası oldu. Kitap hem biçimsel yapısı hem de içeriği açısından okurların ve eleştirmenlerin yoğun ilgisiyle karşılaştı. Kısa sürede dünya genelinde yankı uyandıran eser yirmiden fazla yabancı dile tercüme edildi. Yazarın kaleme aldığı bir diğer önemli eseri ise Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri başlığını taşımaktadır. Büyük bir ilgi gören bu kitap, İngiltere'de tiyatro oyunu olarak başarıyla sahnelendi. Anar, Türk edebiyatına yaptığı bu katkılar vesilesiyle 2009 yılında saygın Erdal Öz Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.