Türk siyasi tarihinin ve İzmir yerel yönetiminin en önemli simalarından biri olan İhsan Alyanak, 1 Nisan 1924 tarihinde İzmir'de doğdu. Kendisi 3 Mart 2008 tarihinde yine doğduğu şehirde vefat etti. Genç yaşlardan itibaren Cumhuriyet Halk Partisi saflarında politikaya atılan ve meclis üyeliği gibi görevlerde bulunan Alyanak, 1973 ile 1980 yılları arasında İzmir Belediye Başkanı olarak kente hizmet etmiştir. Kent için geliştirdiği büyük projelerin yanı sıra sıra dışı ve renkli kişiliğiyle de hafızalarda yer edindi.
Sporculuk Yılları ve Hakemlik Kariyeri
Siyasete adım atmadan önce spora tutkuyla bağlı olan Alyanak, gençlik yıllarında farklı branşlarla ilgilendi. Boks branşında büyük başarılar kazanarak ülkemizin millî takım kadrosuna kadar yükselmeyi başardı. Spor kariyerinin sonrasında güreş ve boks müsabakalarında ulusal ile uluslararası düzeyde hakemlik yaptı. Uzun yıllar boyunca spor dünyasına çok değerli hizmetler sunarak katkı sağladı. 1971 Akdeniz Oyunları'nda Türkiye'nin takım halinde şampiyonluk kazandığı dönemde, Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından jübilisi yapıldı ve ödüllendirildi. Ömrü boyunca spordan kopmayan Alyanak, İzmir'in köklü ekiplerinden Altınordu Futbol Takımı'nı destekledi.
Belediye Başkanlığı Dönemi ve Renkli Yaşamı
Cumhuriyet Halk Partisi bünyesine 1940 ya da 1942 yıllında katılarak politikaya adım atan Alyanak, eski belediye başkanı Osman Kibar'ın döneminde belediye meclis üyeliği görevini üstlenmiştir. Buradaki çalışmalarının ardından, 1973 yerel seçimlerinde partisi tarafından İzmir Belediye Başkanlığı'na aday gösterildi. Seçimleri kazanarak kentin yeni belediye başkanı oldu. Belediye başkanlığı süresince İzmir Fuarı'na gelen sanatçılarla kurduğu yakın dostluklarla gündeme geldi. Bunun yanı sıra, kendisine yöneltilen eleştirilere karşı gösterdiği öfkeli yapısıyla da tanındı. Bülent Ecevit'e ait meşhur lakabın uyarlanması neticesinde halk arasında "Halkçı Alyanak" olarak anılmaya başlandı. Boksörlük geçmişi ve Kemeraltı'nda bir esnafla girdiği tartışmada yumruk atması sebebiyle de ayrıca "Boksör İhsan" olarak da tanınan bir isimdi. Belediye başkanlığı döneminde Yeni Asır gazetesiyle büyük bir tartışma yaşadı. Gazetenin İzmir İtfaiyesi üzerinden yaptığı aleyhteki haberlere sinirlenen Alyanak, itfaiye erleriyle birlikte gazete binasına baskın gerçekleştirdi. Baskın sırasında 'Yangın ihbarı aldık' şeklinde bir gerekçe öne sürdü.
Diplomatik Kriz ve Altyapı Yatırımları
Alsancak Garı önündeki bağlantı yolunu açabilmek amacıyla Alsancak'taki Britanya Konsolosluğu ile Aziz Yuhanna Anglikan Kilisesi'nin duvarlarını yıktırıp kilise bahçesinden içeri girmesi büyük bir diplomatik kriz doğurmuştur. Bu olayın ardından İngiliz hükûmeti Türkiye'ye resmi nota verdi. Tüm bu gerginliklerin yanında, İzmir Körfezi'nin temizlenmesi ve ihyası için önemli bir adım attı. Körfezin temizliği için başlatılan tarihi Büyük Kanal projesinin ilk proje çalışmasını Alyanak gerçekleştirmiştir.
Siyasi Yaşamının Sonu ve Ailesi
İhsan Alyanak, 12 Eylül Askerî Darbesi sonrasında belediye başkanlığı görevinden alınmıştır. Askerî yönetimin 1983'te çekilmesinin ardından Sosyal Demokrasi Partisi'ne katılmıştı. 1984 yıllındaki yerel seçimlerde tekrar İzmir Belediye Başkanlığı'na adaylığını koydu ancak seçimi kazanamadı. Seçimi ANAP adayı Burhan Özfatura'ya kaybetti. Yaşadığı bu yenilginin ardından aktif siyaset hayatını sonlandırdı. Özel yaşamında Ayşe Müjgan Hanım ile evlenen Alyanak'ın Tevfik, Okyay, Gökay adında üç oğlu ve Asuman isminde bir kızı vardı. Büyük oğlu Tevfik Alyanak da babası gibi Cumhuriyet Halk Partisi'ne üye olup siyasete atılarak Çiğli'de 1994-1999 yılları arasında meclis üyeliği, 1999-2004 yılları arasında ise belediye başkanlığı görevini yürütmüştür. İzmir halkı eski başkanının anısını yaşatmak için çeşitli yerlere onun adını vermiştir. Kent genelinde Alyanak'ın ismini taşıyan başlıca yerler şunlardır:
- İhsan Alyanak Mahallesi
- Okul ve bulvar
- İhsan Alyanak Vapuru
Başkanın adını taşıyan vapurlardan biri, Temmuz 2011'de bir deniz fenerine çarparak batmıştır. Buna karşın, onun adını yaşatan yeni bir vapur günümüzde İzmir'de seferlerini sürdürmektedir.