Zaza kökenli Türk siyasetçi ve tıp doktoru İdris Baluken, 2 Temmuz 1976 tarihinde Bingöl'de dünyaya gelmiştir. Siyaset basamaklarını tırmanmadan önce göğüs hastalıkları alanında uzmanlaşmış saygın bir hekim olan Baluken, Türkiye Büyük Millet Meclisinde üstlendiği milletvekilliği görevi ve sonrasında yaşadığı cezaevi süreciyle yakın siyasi tarihin en çok konuşulan isimlerinden biri olmuştur.
Tıp Eğitiminden Uzman Hekimliğe Uzanan Yıllar
Bingöllü Mehmet Sait ve Hacere Baluken çiftinin evladı olan İdris Baluken, ilk ve orta öğrenimini memleketinde tamamlayarak 1992 senesinde Bingöl Lisesinden mezun oldu. Başarılı okul yıllarının ardından Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun olan Baluken, hekimlik diplomasını alarak Heybeliada Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesinde göğüs hastalıkları ile tüberküloz alanlarında ihtisas yapmıştır.
Uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra hekimlik mesleğini yurdun farklı şehirlerinde sürdürdü. Bu kapsamda sırasıyla Bingöl Verem Savaş Dispanseri, Bingöl Şehir Hastanesi ve Diyarbakır Göğüs Hastalıkları Hastanesi bünyesinde uzman doktor olarak hastalarına hizmet verdi. Mesleki birikimini sivil toplum örgütlerinde de değerlendiren deneyimli hekim; Toraks Derneği, Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve SES Diyarbakır Şubesi yönetim kadrolarında etkin roller üstlendi. Ayrıca tıp alanındaki uzmanlığıyla ilgili olarak yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen pek çok akademik çalışmaya katılım sağladı.
Siyasi Hayatı ve Parlamento Yılları
Doktorluk kariyerinin yanı sıra sivil toplumdaki çalışmalarıyla öne çıkan İdris Baluken, ilerleyen yıllarda aktif siyasete atıldı. Evli ve iki çocuk babası olan Baluken, genel seçimlerde aday olarak parlamentoya girdi. İlk olarak XXIV. Dönem Bingöl milletvekili seçildi. Siyasi yaşamına Halkların Demokratik Partisi (HDP) bünyesinde devam eden siyasetçi, sonraki dönemlerde de seçmenlerinden güvenoyu almayı başardı. Bu doğrultuda XXV. ve XXVI. Dönem'de Diyarbakır milletvekili olarak meclisteki yerini korudu ve parlamento çatısı altında yasama çalışmalarını sürdürdü.
Hukuki Süreç, Hapis Cezası ve Yazarlık Yılları
Siyasi faaliyetlerinin ardından İdris Baluken hakkında zorlu bir yargılama süreci başladı. 4 Kasım 2016 tarihinde Bingöl'de gözaltına alınarak tutuklanan Baluken hakkında ağır suçlamalarla dava açıldı. İddianamede kendisine yöneltilen suçlamalar şunlardı:
- Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma
- Silahlı terör örgütüne üye olma
- Terör örgütü propagandası yapmak
- Kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama
Ağırlaştırılmış müebbet ile 15 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanan eski milletvekilinin davası, 30 Ocak 2017'de Diyarbakır 8. Ağır Ceza Mahkemesinde görülmeye başlandı. İlk duruşmada mahkeme heyeti tahliye kararı verdi. Ancak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı doğrultusunda 21 Şubat 2016 tarihinde ifadesi alınan siyasetçi, daha sonra yeniden tutuklanarak cezaevine gönderildi.
Mahkeme kararı 4 Ocak 2018 tarihinde açıkladı. Diyarbakır 8. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından suçlu bulunan Baluken, 16 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Hüküm giymesinin ardından Sincan Cezaevinde tutulan eski milletvekili, buradaki günlerini yazarlık yaparak değerlendirdi. Cezaevindeyken yazın dünyasına adım atan Baluken'in eserleri okurlarla buluştu. Yazarın kaleme aldığı edebi yapıtlar şunlardır:
- Üç Kırık Dal (Dipnot Yayınları, 2018)
- Kırık Ayna (Dipnot Yayınları, 2022)
- Sincan'dan Edirne'ye Hasbıhal-Name (Dipnot Yayınları, 2024)
Cezasını tamamlayan İdris Baluken, 5 Nisan 2023 tarihinde tutuklu bulunduğu Sincan Cezaevinden tahliye edilerek özgürlüğüne kavuştu.