Türk edebiyatının en özgün kalemlerinden biri olan şair ve yazar Hulki Aktunç, 27 Ocak 1949 tarihinde başlayan yaşam serüvenini 29 Haziran 2011 günü İstanbul'da sonlandırırken, geride Türkçenin sınırlarını zorlayan benzersiz bir külliyat bıraktı. Askeri okullarda geçen orta ve lise yıllarının ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne adım attı. Ancak yükseköğrenimini sürdürmeyerek rotasını tamamen yazın dünyasına çevirdi.
Edebiyat Sahnesinde İlk Adımlar ve Ödüllü Öyküler
Yazarlık serüveni, 1968 yılında dönemin entelektüel merkezlerinden olan Yeni Ufuklar dergisinde yayımlanan yazılarıyla başladı. Türkiye coğrafyasındaki yüzyıllık köklü düzyazı ve geleneksel anlatı birikimini çağdaş bir gözle yeniden yorumlayan yazar, öykü ve romanlarında Türkçenin sınırlarını zorlayan son derece öncü anlatım denemelerine girişti. Hulki Aktunç'un bu öncü edebiyat serüveni, kariyeri boyunca pek çok prestijli ödülle taçlandırıldı.
Yazarın yazın dünyasında büyük ses getiren ve ödüle layık görülen çalışmalarından bazıları şunlardır:
- 1977 yılında Gidenler Dönmeyenler adlı ilk öykü kitabıyla kazandığı Türk Dil Kurumu Öykü Ödülü,
- 1981 yılında Bir Çağ Yangını isimli romanıyla elde ettiği Abdi İpekçi Ödülü,
- 1990 yılında Bir Yer Göstericinin Hayatı öykü kitabıyla kucakladığı Yunus Nadi Öykü Ödülü.
Sanatçı, öykü ve romanlarında alışılagelmişin dışında, son derece özgün bir anlatım dili inşa etti. Geleneksel düzyazı mirasını modern yaklaşımlarla harmanlayan yazar, anlatı sanatında sınırları zorlamayı sürdürdü. Öykü ve roman türünde kaleme aldığı yapıtlarında, Türkiye’deki köklü düzyazı birikimi ile günümüzün modern anlatı teknikleri arasında sağlam köprüler kurdu. Geleneksel yazın mirasımızı tümden reddetmek yerine onu çağdaş anlatım denemeleriyle zenginleştirmeyi tercih etti. Bu yönüyle edebiyat dünyasında hem gelenekçi hem de yenilikçi bir figür olarak konumlandı.
Şiirde Yeni Arayışlar ve Büyük Argo Sözlüğü
Usta edebiyatçı, 1976 sonrasında şiire özel ağırlık verdi. Şiir dilindeki ustalığını İnsan Aşklarının Külüdür eseriyle taçlandırarak 1994 Halil Kocagöz Şiir Ödülü'nü kazandı. Ertesi yıl yayımlanan Istıraplar Ansiklopedisi ise ona prestijli Cemal Süreya Ödülü'nü getirdi. Hulki Aktunç'un şiir anlayışı, modern bireyin dünyasındaki gizli şiirsel bakışı yakalamayı hedefler. Türk şiirinin henüz keşfedilmemiş ve tükenmemiş olanaklarını kendi yaratıcı süzgecinden geçirerek sürekli olarak sınayan usta şair, edebiyatımızda yepyeni bir şiirsel blok inşa etmenin arayışı içerisindeydi. Özellikle 1976 sonrasında şiir türüne yoğunlaşması, onun dil felsefesinde yeni bir sayfa açtı. Şair, bugünün insanının ruhunda gizlenen doğal şiirselliği yakalamaya ve bunu somut bir biçimde saptamaya çalıştı. Bu yapıtlar, onun şiirsel arayışının olgun meyveleridir.
Yazarın olağanüstü entelektüel derinliğini kanıtlayan en önemli çalışmalardan biri de sözlükçülük alanındadır. Tam on yılı aşkın soluksuz bir emeğin meyvesi olan Büyük Argo Sözlüğü, 1990 yılında okurla buluştu. Bu anıtsal çalışma, hem Türkiye'de hem de uluslararası Türkoloji çevrelerinde adeta bir deprem etkisi yarattı. Dilin sokaktaki canlı yansımasını büyük bir titizlikle kayda geçiren sözlük, akademik çevrelerden yoğun ilgi gördü.
Türk Edebiyatında Bıraktığı Eşsiz Miras
Dil araştırmalarını sürdürürken öyküden de uzak kalmadı. Uzun bir aradan sonra, 1998'de yayımladığı Güz Her Şeyi Bilir kitabıyla öyküc&u00fclüğe görkemli bir dönüş yaptı. Farklı alanlardaki arayışları deneme türünde de devam etti. 2000 yılında çıkardığı Erotologya? adlı eseriyle dikkatleri üzerine çekti. Bu deneme kitabı, Türk edebiyatında özgün bir yere sahiptir. Erotoloji alanındaki bu önc&u00fc yapıt, üzerinde yaşadığımız Anadolu coğrafyasının kendine has duygu dünyasını ve gizli erotizmini hem tarihsel hem de kültürel bağlamda derinlemesine analiz eden ilk çalışma olma unvanını taşır. Yazar, bu cesur denemesiyle edebiyatın sadece kurgusal yönüyle değil, felsefi ve sosyolojik boyutlarıyla da ilgilendiğini açıkça ortaya koymuştur.
Ömrünün son döneminde de üretkenliğini kaybetmedi. 2009 yılında Yapı Kredi Yayınları aracılığıyla okura ulaşan Sönmemiş Dizeler kitabı büyük ses getirdi. Bu eser, Türk şiirinin iki saygın ödülü olan Behçet Necatigil ve Metin Altıok ödüllerine layık görüldü. Vefatının ardından, Gültekin Emre ile ortak imzası taşıyan Opus adlı yapıtı ise 2013 Yunus Nadi Şiir Ödülü'nü kazandı. Aktunç, ardında bıraktığı çok yönlü edebi mirasla modern Türk yazınında silinmez izler bırakmıştır.