Eğitimi ve yazarlığı
Helmuth Theodor Bossert, 11 Eylül 1889'da Alman İmparatorluğu'nun Landau kasabasında doğdu. 1908'de liseyi bitirdikten sonra Heidelberg, Strasburg, Freiburg ve Münih üniversitelerinde hümanistik bilimler okudu; 1913'te Freiburg'daki Albert-Ludwig Üniversitesi'nde doktorasını tamamladı. İki yıla yakın Freiburg Müzesi'nde çalıştı. I. Dünya Savaşı'nda Alman ordusunda yedek subay olarak muhabere sınıfında görev yaptı. Savaştan sonra Berlin'de bir yayınevinde sanat tarihi editörü oldu. Kendi çabasıyla Mısır hiyerogliflerini öğrendi ve Girit ile Hitit hiyeroglifleri üzerine çalıştı. 1929 ekonomik bunalımında işini kaybetti.
1919-1934 arasında Eski Girit Uygarlığı'ndan Avrupa halk sanatına birçok konuda on beş kitap yazdı. Savaşta sivil halkın çektiği sıkıntıları Kamerad im Westen (1930) ve Wehrlos hinter der Front (1931) kitaplarında anlattı; bu kitaplar Berlin'deki 1933 kitap yakma olayında yakılan kitaplar arasına girdi.
Türkiye yılları
Savaş karşıtı duruşu nedeniyle Nazi yönetimiyle ters düşen Bossert, Alman arkeolog Kurt Bittel'in başkanlığındaki Boğazköy kazılarına katılmak üzere 1933'te Türkiye'ye geldi. Milli Eğitim Bakanı Reşit Galip'in önerisiyle İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde ders vermeye başladı. II. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla ülkesine dönmedi. 1940-41 öğretim yılında kurulan Eski Önasya Dilleri Kürsüsü'nün başkanlığına getirildi ve bu görevi 1959'a kadar yürüttü. Türkiye'de bilimsel arkeoloji eğitiminin öncüsü sayılır.
Karatepe kazıları
1945'te İstanbul Üniversitesi adına eski Hitit kervan yolunu araştırırken Osmaniye'nin Kadirli ilçesi yakınlarındaki Karatepe'de aslanlı bir abide olduğunu öğrendi. Şubat 1946'daki ikinci gezisinde, Kadirli'nin yaklaşık 22 km güneydoğusunda bugün Karatepe-Aslantaş olarak bilinen Geç Hitit kalesini ortaya çıkardı. 1947'de Türk vatandaşlığına geçti ve Hürmüz Hanım ile evlendi. Kazıya asistanları Halet Çambel ve Bahadır Alkım ile başladı ve Fenike yazısı ile Hitit hiyeroglifiyle yazılmış çift dilli yazıtlar buldu. Bu keşif, Hitit hiyerogliflerinin çözümü için büyük bir adım oldu ve Rosetta Taşı'nın bulunuşu kadar önemli sayıldı. Bossert 1952'ye kadar kazıya başkanlık etti; 1952'den sonra Halet Çambel devraldı.
Son yılları
1951-1953'te Heidelberg'de Jahrbuch für Kleinasiatische Forschung dergisini yayımlamaya başladı; derginin üçüncü cildi 1955'te Anadolu Araştırmaları adını aldı. 1959'da emekli oldu, ama kürsüde ders vermeyi sürdürdü. 1961'de İstanbul'da geçirdiği kaza sonucu öldü.
Benzer kişiler
- Arabistanlı Lawrence (Arkeolog)
- Gertrude Bell (Arkeolog)
- Jacob Grimm (Dilbilimci)
- Noam Chomsky (Dilbilimci)
- Osman Hamdi Bey (Arkeolog)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Helmuth Theodor Bossert maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.