Hayreddin Karaman, modern Türkiye'nin İslami ilimler ve fıkıh alanındaki en önemli akademisyenlerindendir. 1934 yılında Çorum'da doğan yazar, yarım asrı aşan kariyeriyle dini düşüncenin gelişimine öncülük etmiştir. Kendisi, zengin külliyatñyla geniş kitlelere ulaşmayı başarmıştır.
Çıraklıktan Akademiye Uzanan Zorlu Yıllar
Karaman, Erzurumlu bir ailenin çocuğu olarak Anadolu'nun bağrında yetişmiştir. Babası Nurettin Bey demircilikle uğraşırken, annesi Nurten Hanım ise Ahıska Türklerindendir. Cumhuriyet İlkokulu'nu bitirdikten sonra eğitimine mecburen bir müddet ara vermek zorunda kaldı. Bu süreçte hem terzi çıraklığı yaptı hem de Ankara sokaklarında işportacılıkla uğraştı. Hayatının dönüm noktası, anneannesinin okuduğu Kur'an-ı Kerim sesinden derinden etkilenmesiyle başladı. Kendi imkanlarıyla kutsal kitabı okumayı öğrendikten sonra dini eğitime yönelen genç Karaman, 1952 yılında başladığı Konya İmam Hatip Okulu'ndan yedi yıllık zorlu bir sürecin ardından 1959 senesinde mezun olmuştur. İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'ndeki yükseköğrenimini ise 1963 yılında başarıyla tamamladı.
Akademik Yükseliş ve Fıkıh Çalışmaları
Mezuniyetinin akabinde iki yıl boyunca İstanbul Fatih İmam Hatip Okulu'nda meslek dersleri öğretmenliği yaptı. Sonrasında İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü bünyesinde fıkıh asistanı olarak akademik dünyaya ilk adımını attı. Vatani görevini 1965'te Sarıkamış'ta yedek subay olarak yaptı. 1971'e gelindiğinde, 'Başlangıçtan Dördüncü Asra Kadar İslam Hukukunda İctihad' başlıklı teziyle öğretim üyesi unvanını kazandı. Aynı yıl İzmir Yüksek İslam Enstitüsü'ne atansa da 1975'te yeniden İstanbul'a geri döndü. Okulun İlahiyat Fakültesi'ne dönüşmesiyle birlikte doktor, doçent ve nihayetinde 1991 yılında profesörlük unvanlarını elde etti. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde İslam Hukuku Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürütürken 2001 senesinde emekliye ayrıldı.
Toplumsal Etki ve Geniş Kültür Mirası
Emeklilik yıllarında da ilmi çalışmalarından kopmayan tecrübeli akademisyen, 2001 ile 2004 yıllı arasında Hollanda'daki Avrupa Uluslararası İslam Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak dersler verdi. Hayatı boyunca Nesil, İzlenim, Gerçek Hayat ve Eğitim Bilim gibi saygın yayın organlarında sürekli makaleler kaleme aldı. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi bünyesinde danışma kurulu üyeliği yaparak İslam Ansiklopedisi'ne değerli maddeler kazandı. Günümüde de Yeni Şafak gazetesinde köşe yazarlığı yapmakta ve MÜSİAD Yüksek İstişare Kurulu'nda yer almaktadır. Arapça ve Farsçayı akıcı şekilde konuşabilen Karaman, aynı zamanda yazılı metinleri çözümleyecek düzeyde Fransça bilgisine sahiptir. Evliliğini 1956 yılında Emine Hanım ile gerçekleştiren yazarın bu evlilikten Latife, Lütfullah ve İhsan isminde üç evladı bulunmaktadır. Kendisi ayrıca 2013 senesinde Marmara Bölgesi Temsilcisi sıfatıyla Akil İnsanlar Heyeti içerisinde yer alarak toplumsal barış süreçlerine katkı sunmuştur.
Hayreddin Karaman'ın literatüre kazandırdığı başlıca eserler şunlardır:
- Kur'an Yolu (Ortak tefsir çalışması)
- Mukayeseli İslam Hukuku (Üç cilt)
- İslam Hukuk Tarihi
- İslam'ın Işığında Günün Meseleleri
- Laik Düzende Dini Yaşamak (Dört cilt)
- Bir Varmış Bir Yokmuş (Otobiyografi serisi)