Mimar Hayati Tabanlıoğlu 1927'de Ankara'da doğdu. Gençlik yıllarında üniversite eğitimi almak amacıyla İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni tercih etti. Emin Onat, Paul Bonatz ve Clemens Holzmeister gibi efsanevi isimlerden eğitim alarak 1950 yılında mezun oldu. Cumhuriyet döneminin bu parlak zekası, modern Türk mimarisinin temellerini atan isimlerden biri haline gelecekti.
Eğitim Yılları ve Avrupa Deneyimi
Mezuniyetinin ardından Avrupa'ya giderek Almanya ve İsviçre'de opera ve tiyatro salonlarının tasarımları üzerinde çalışan mimar, bu süreçte pek çok ünlü yapının mimari hazırlık aşamasında görev alma fırsatı yakaladı. Bremerhaven ve Bochum Devlet Tiyatroları ile Münih Ulusal Tiyatrosu projelerinde aktif görevler aldı. Avrupa'da bulunduğu sırada Hannover Teknik Üniversitesi bünyesinde akademik kadroya dahil olarak asistanlık yaptı. ETH Zürih bünyesinde de akademik kadroda yer alarak dersler verdi. Alman Profesör Graubner'in danışmanlığında opera binaları konulu doktora çalışmasını 1954 senesinde başarıyla tamamladı.
Kamusal Yapılar ve Atatürk Kültür Merkezi
Yurda döndükten sonra kamu hizmetinde çalışmaya başladı. Bayındırlık Bakanlığı bünyesinde üstlendiği büyük yapılar projeleri İstanbul bölge müdürlüğü görevini 1956 yılından 1980 yılına kadar aralıksız sürdürerek şehrin kamusal mimarisinin şekillenmesinde son derece aktif bir rol üstlendi. Kariyerinin ilk büyük çıkışını 1957 yılında uluslararası bir yarışmayla yaptı. Erzurum Atatürk Üniversitesi Kampüsü projesinde Enver Tokay, Ayhan Tayman ve Behruz Çinici ile birincilik ödülünü kazandı. Usta mimarın mesleki kariyerindeki en belirleyici dönüm noktası ise İstanbul Opera Binası projesidir. Yapımına 1946 yılında başlanan ancak teknik sorunlar nedeniyle bir türlü bitirilemeyen bu bina için 1956'da göreve getirildi. Büyük bir titizlikle revize ettiği proje doğrultusunda inşa edilen Atatürk Kültür Merkezi, 1969 yılında resmen açıldı. Açılıştan kısa bir süre sonra binanın yanması üzerine, yapının restorasyonunu üstlenmesi için usta mimar tekrar göreve çağrıldı. Onarım süreci başarıyla tamamlanarak bina 1977 yılında kapılarını yeniden açtı. Yeniden kapılarını açan Atatürk Kültür Merkezi, modern Türkiye'nin en simgesel yapılarından biri haline geldi. Mimarın bir diğer devasa eseri ise 1983 yılında hizmete açılan Yeşilköy Havalimanı dış hatlar terminalidir. Türkiye'nin bu ilk çağdaş havaalanı terminali, ülkemizin dış dünyaya açılan modern kapısı olmuştur.
Özel Sektör Projeleri ve Tabanlıoğlu Mimarlık
Bakanlıktan emekli olan usta mimar, durmaksızın üretmeye devam etti. Ataköy sahil şeridini baştan yaratacak devasa bir turizm kompleksinin tasarım sorumluluğunu üstlendi. Barbaros Ticaret Merkezi, Galleria Alışveriş Merkezi ve yat limanını içeren bu proje kentsel dönüşümün öncüsü oldu. Özellikle Galleria tasarımıyla 1989 yılında uluslararası arenada en iyi mimari tasarım ödülünü almaya hak kazandı. Uzun yıllara yayılan mesleki tecrübesini yeni nesillere aktarmak isteyen usta mimar, 1990 yılında kendisiyle aynı mesleği seçen oğlu Murat Tabanlıoğlu ile bir araya gelerek aile adını taşıyan mimarlık ofisini kurdu. Baba ve oğlun birlikte imza attığı ilk büyük iş olan Doğan Medya Center projesi İstanbul'un simge yapılarından biri oldu. Mesleki başarılarını 1992 yılında Doğuş İstinye projesiyle kazandıkları Mimarlar Odası En İyi Yapı Ödülü ile taçlandırdılar. Hayati Tabanlıoğlu, Bakırköy'deki Carousel AVM ve hastane projesi üzerinde çalıştığı sırada rahatsızlandı. Avan proje aşamasındayken uzun süredir mücadele ettiği hastalığa yenik düşerek 1994 yılında, 67 yaşında aramızdan ayrıldı.
Başlıca Mimari Eserleri
- Atatürk Kültür Merkezi (1979 - Taksim/İstanbul)
- Yeşilköy Havalimanı Tesisleri (1983 - İstanbul)
- Erzurum Atatürk Üniversitesi Kampüsü (1957-1970 - Erzurum)
- Koç Holding Genel Yönetim Yapısı (1967 - Fındıklı/İstanbul)
Aldığı Önemli Ödüller
- 1957 - Erzurum Atatürk Üniversitesi Kampüsü Uluslararası Mimari Proje Yarışması 1.lik Ödülü
- 1964 - Antalya Arkeoloji Müzesi Mimari Proje Yarışması 3.lük Ödülü
- 1973 - Sofya Opera Uluslararası Mimari Proje Yarışması 4.lük Ödülü (Aydın Boysan ile)
- 1983 - Sedat Simavi Vakfı Mimarlık ve Kent Düzenlemesi Büyük Ödülü
- 1989 - Alışveriş Merkezleri Uluslararası Konseyi, En İyi Tasarım Ödülü (Galleria ile)
- 1992 - TMMOB Mimarlar Odası En İyi Yapı Ödülü (Murat Tabanlıoğlu ile)