Türkiye'nin en fırtınalı yıllarına damgasını vuran 68 Gençlik Hareketi'nin önde gelen liderlerinden biri olan, düşünceleri ve eylemleriyle Türk siyasi hayatında derin izler bırakan elektrik mühendisi ve siyasetçi Hasan Yalçın, 1944 yılında Konya'nın Hadim ilçesinde dünyaya gelmiştir. Gençlik yıllarından itibaren devrimci ve anti-emperyalist mücadelenin en ön saflarında yer alan Yalçın, üniversite dönemindeki eylemlilik süreçlerinden başlayarak ömrünün son anına dek sol siyasetin örgütlenmesinde öncü roller üstlenmiştir. Siyasi yaşamı boyunca çok sayıda sol yayın organının yönetiminde bulunmuş, partilerin yönetim kurullarında görev yapmış ve 29 Ağustos 2002 tarihinde Uşak'ta geçirdiği kalp krizi neticesinde yaşamını yitirmiştir.
İTÜ Yılları ve 68 Gençlik Hareketinin Doğuşu
Hasan Yalçın'ın devrimci kimliğinin şekillenmesinde İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü'nde aldığı eğitim ve buradaki öğrenci hareketleri belirleyici bir dönüm noktası olmuştur. Genç yaşta üniversite gençliğinin güvendiği bir öder haline gelen Yalçın, 1966 yılında Talebe Cemiyeti başkanlığına getirildi. Bu görevdeki başarılarının ardından, 1967 yılında ise İstanbul Teknik Üniversitesi Talebe Birliği Başkanı seçilerek mücadelesini daha geniş bir zemine taşıdı. O yıllarda yeni açılan özel okulları protesto etmek amacıyla İstanbul'dan başlayıp Ankara'da son bulan 441 kilometrelik devasa yürüyüşe katılan öğrenci kitlesine öncülük edenler arasında yer aldı. Aynı dönemde, Amerikan 6. Filosu'nun Türk limanlarına demirlemesi karşısında yükselen anti-emperyalist gençlik dalgasının da en önünde yürüdü.
1965 yılından itibaren sosyalist düşünce sistemini benimseyen Hasan Yalçın, sosyalist gençliğin örgütsel bir güç haline gelmesinde aktif roller üstlendi. Üniversitedeki İstanbul-Ankara yürüyüşüne katılan devrimci İTÜ öğrencilerini 'Eylem Birlikleri' çatısı altında bir araya getirdi. Fikir Kulüpleri Federasyonu'na (FKF) üye olan Yalçın, 1969 yılında bu federasyonun Genel Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. Bu süreçte fikri mücadelesini basın yönüyle de besledi; Türkiye İşçi–Köylü gazetesinde yazılar kaleme aldı. Millî Demokratik Devrim (MDD) görüşünü savunan devrimci gruplar arasında yaşanan ayrışmada, yönünü Proleter Devrimci Aydınlık (PDA) dergisine çevirdi. Derginin yazı kurulunda bilfiil görev aldı.
Darbeler, Gözaltılar ve Cezaevi Süreçleri
1969 yılında kurulan Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi'nin (TİİKP) kurucuları arasında yer alan Hasan Yalçın, aynı zamanda Merkez Komite üyesi olarak seçildi. Ancak 12 Mart 1971 askeri darbesiyle birlikte yaşamı büyük bir değişime uğradı. Gizlilik altında çalışmaya başlayan Yalçın, aynı yılın Kasım ayında emniyet güçlerince yakalandı. Devrimci faaliyetlerinden dolayı açılan davalarda 30 yılı aşan hapis cezalarına çarptırıldı. Üç yıllık tutukluluk sürecinin ardından, 1974 yılında yürürlüğe giren genel af yasasıyla serbest kalabildi.
Zorlu cezaevi yıllarından önce, yani 1968 ile 1971 yılları arasında Türkiye Elektrik Kurumu bünyesinde de çalışan Hasan Yalçın, tahliye edildikten sonra Aydınlık ve Halkın Sesi gibi dergilerde, ardından Aydınlık gazetesinde emek verdi. 1978 yılında Doğu Perinçek ve dava arkadaşlarıyla birlikte Türkiye İşçi Köylü Partisi'nin (TİKP) kuruluşuna öncülük etti. Partinin Başkanlık Kurulu üyeliğine getirildi. Fakat 12 Eylül 1980 askeri darbesi, Yalçın'ın bir kez daha aranmasına neden oldu. Kaçak yaşadığı bu zorlu dönemde, arkadaşlarıyla 'Ufuklar' adında devrimci bir dergi çıkarmayı başardı. Toplamda 16 sayı yayımlanan dergi, sıkıyönetim kararları doğrultusunda kapatıldı.
1982 Ağustos'unda yeniden tutuklanan Hasan Yalçın, 1986 yılının Nisan ayına kadar hapsedildi. TİKP davası kapsamında yargılanarak, Türk Ceza Kanunu'nun meşhur 141. maddesi uyarınca 8 yıl hapis cezasına mahkum edildi. Cezasını tamamlayıp özgürlüğüne kavuştuktan sonra '2000'e Doğru' dergisinin yazar kadrosuna katılarak Ankara Temsilciliği görevini yürüttü.
Siyasi Yasaklar Sonrası ve İşçi Partisi Yılları
1991 yılı, Hasan Yalçın için yeni bir başlangıç oldu. Ülkede TCK 141. maddesinin yürürlükten kaldırılmasıyla siyasi yasakları son buldu. Temmuz 1991 tarihindeki Sosyalist Parti Genel Kurulu'nda partinin Merkez Komitesi'ne seçilen tecrübeli siyasetçi, Sosyalist Parti'nin anayasa mahkemesi kararlarıyla kapatılmasının ardından kurulan İşçi Partisi'nde yönetici olarak bulundu. Bu yeni yapıda Genel Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi. Siyasi mücadelesine burada kararlılıkla devam eden Yalçın, 29 Ağustos 2002 günü Uşak'ta bulunduğu esnada aniden geçirdiği kalp krizi neticesinde yaşamını yitirdi. Vefatının ardından Ankara'daki Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilerek son yolculuğuna uğurlandı.
Hasan Yalçın'ın Görev Aldığı Başlıca Yayın Organları
- Türkiye İşçi–Köylü Gazetesi
- Proleter Devrimci Aydınlık (PDA) Dergisi
- Aydınlık Dergisi ve Gazetesi
- Halkın Sesi Dergisi
- Ufuklar Dergisi
- 2000'e Doğru Dergisi