Handan Uran Ertuğrul, 1927 yılında İstanbul'un tarihi semtlerinden Fatih'te dünyaya gözlerini açtı. Türk sahne sanatlarının ve tiyatrosunun en saygıdeğer isimlerinden olan usta sanatçı, hem opera sahnelerinde hem de tiyatro salonlarında uzun seneler boyunca iz bırakan rolleri başarıyla canlandırdı. Sahne yaşamına Ankara'da opera sanatçısı olarak başlayan ve 1949-1992 yılları arasında hem opera hem tiyatro sahnesinde pek çok önemli eserde rol üstlenen sanatçı, arkasında zengin bir kültürel miras bıraktı. Ülkemizin yetiştirdiği değerli oyuncu, 1 Nisan 2021 tarihinde doğduğu şehir olan İstanbul'da 94 yaşında vefat etti. Sanatçının cenazesi, adını taşıyan Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde düzenlenen anma töreninin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Konservatuvardan Sahneye Uzanan İlk Adımlar
Sanatçının tiyatro dünyasıyla ilk teması henüz ortaokul yıllarında gerçekleşti. Bu dönemde Ankara Radyosu bünyesinde faaliyet gösteren tiyatro kolunda çalışarak ilk deneyimlerini kazandı. Oyunculuğa olan ilgisi onu 1942 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı'na yönlendirdi. Başarılı eğitim hayatının ardından, 1948 yılında konservatuvarın tiyatro ve opera bölümünden mezuniyetini aldı. Genç sanatçı mezuniyetinin ertesi yılı olan 1949'da Devlet Tiyatroları bünyesinde stajyer olarak görev almaya başladı. Kendisini hızla kanıtlayan Ertuğrul, 1950 senesinde ise kurumun kadrolu sanatçı kadrosuna kabul edildi. Sahnedeki ilk ciddi profesyonel deneyimini dünyaca ünlü besteci Mozart'ın Figaro'nun Düğünü isimli operasında yaşadı. Bu önemli eserde canlandırdığı Barbarina karakteri ile sanatseverlerin karşısına opera sanatçısı olarak çıktı.
Tiyatro ile Operanın Kesiştiği Yıllar ve Sinema Deneyimi
Handan Ertuğrul, 1953 senesinde Türk sinema tarihinin önemli köşe taşlarından biri olan Halıcı Kız filminde rol aldı. Muhsin Ertuğrul'un yönettiği bu yapım, sanatçının beyaz perdedeki en bilinen çalışması oldu. Hayatında dönüm noktası teşkil eden bir rahatsızlık nedeniyle operadaki çalışmalarına geçici olarak ara vermek zorunda kalan sanatçı, sahne yaşantısına ağırlıklı olarak tiyatro oyuncusu sıfatıyla devam etti. Tiyatro sahnesine ilk kez Alman oyun yazarı Friedrich Hebbel'in kaleminden çıkan Maria Magdalena oyunundaki rolüyle adım attı. Sağlığına kavuşmasıyla birlikte, bir süre boyunca hem görkemli operalarda hem de klasik tiyatro eserlerinde eş zamanlı olarak sahneye çıktı. Sanatçı, dünya edebiyatının önde gelen yazarlarının oyunlarında başroller üstlenerek rüştünü ispat etti. Değerli oyuncunun canlandırdığı karakterler arasında şu yazarların yapıtları da yer almaktadır:
- Goethe
- Henrik Ibsen
- Montherland
Aynı zamanda çok sayıda müzikal yapımda da görev alarak sanat yelpazesini genişletti.
Muhsin Ertuğrul ile Evliliği, Sosyal Sorumluluk ve Emeklilik Dönemi
Sanat dünyasındaki birliktelikleri zamanla hayat arkadaşlığına dönüştü ve 1960'lı yıllarda tiyatronun duayen ismi Muhsin Ertuğrul ile evlendi. Devlet Tiyatroları bünyesindeki resmi görevini 1974 yılına kadar başarıyla sürdüren Ertuğrul, bu tarihte ilk kez emekli olarak İstanbul'da yaşamaya başladı. Eşinin vefatının ardından, İstanbul'da bir meslek okulu kurma hedefini gerçekleştirmek üzere yoğun bir çaba harcadı. Bu değerli gayretlerin neticesinde, 1989 yılında kapılarını açan Muhsin Ertuğrul Çıraklık Okulu'nun inşasına ve yapımına büyük emek verdi. Sosyal projelerle ilgilenirken sahne özlemi de ağır bastı ve 1986'da yeniden İstanbul Devlet Tiyatrosu kadrosuna katılarak tiyatro oyunculuğuna döndü. Bu ikinci aktif dönemini 1992 yılındaki nihai emekliliğine kadar sürdürdü.