Türk siyasetinin ve hukuk dünyasının önemli isimlerinden biri olan Halil Hilmi Bozca, 1888 yılında Afyonkarahisar'ın Bolvadin ilçesinde dünyaya gelmiştir. Milli mücadele yıllarında ve sonrasında üstlendiği kritik görevlerle tanınan Bozca, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) 1. Dönemi'nde Karahisarı Sahip (Afyonkarahisar) milletvekilliği yaparak yasama faaliyetlerinde etkin rol oynamıştır. Hukukçu kimliğiyle adaletin tesisi için çalışan Bozca, siyasi birikimini ve mesleki tecrübelerini hem parlamentoda hem de yerel teşkilatlanmalarda milletin hizmetine sunmuştur.
Hukuk Mücadelesi ve Baro Başkanlığı Dönemi
Cumhuriyetin kuruluş dönemi parlamenterleri arasında yer alan Bozca, sadece siyasi arenada değil, mesleki alanda da büyük sorumluluklar üstlenmiştir. Başarılı bir hukukçu olan Bozca, Afyonkarahisar'daki meslektaşlarına öncülük etmiştir. Bu doğrultuda 1941 ile 1947 yılları arasında kesintisiz olarak Afyonkarahisar Barosu Başkanlığı görevini yürütmüştür. Baro başkanlığı süresince savunma hakkının güçlenmesi ve yerel düzeyde hukukun üstünlüğünün pekiştirilmesi yönünde ciddi adımlar atmıştır. Meslek örgütünün kurumsallaşmasına da bu dönemde büyük katkılar sağlamıştır.
Öz Demokrat Partisi ve Çok Partili Hayattaki Rolü
Bozca'nın siyasi kariyerindeki en hareketli dönemlerden biri çok partili hayata geçiş sürecinde yaşanmıştır. Demokrat Parti bünyesinde aktif siyaset yaparken, parti içi görüş ayrılıkları neticesinde ihraç edilmiş ve istifa kararları almıştır. Bu gelişmeler üzerine, 27 Ağustos 1948 tarihinde Afyonkarahisar'da mahalli bir siyasi hareket başlatmıştır. Yol arkadaşları Hüseyin Haşim Tiryakioğlu ve Yusuf Mazhar Aren ile birlikte Öz Demokrat Partisi'ni kurarak Türk demokrasi tarihine adını yazdırmıştır.
Öz Demokrat Partisi, yerel bir girişim olarak kalmış ve ulusal düzeyde bir teşkilatlanma aşamasına geçememiştir. Buna rağmen partinin savunduğu ilkeler ve fikir dünyası olduça nettir. Siyasi yayın organı olarak Demokrat Afyon gazetesini kullanan oluşum, görüşlerini bu mecra üzerinden kamuoyuna duyurmuştur. Partinin temel manifestosu ve programı şu esaslar çerçevesinde şekillenmiştir.
- Gerçek demokrasi ideali, doğruluk ilkeleri ve ahlak kaidelerine sıkı sıkıya bağlı kalmak.
- Devletin yönetim biçimi olarak cumhuriyet rejiminin sınırları içerisinde kalarak hareket etmek.
- Ekonomik alanda liberal politikaları ve serbest piyasa ilkelerini kararlılıkla desteklemek.
- Dış politikada uluslararası iş birliğine önem vererek Birleşmiş Milletler organizasyonuna güven duymaktaydı.
Siyasi Dönüşüm ve Partinin Kapanışı
Yerel düzeyde kalan bu siyasi teşebbüs, Türkiye'deki büyük siyasi birleşmelerin gölgesinde nihayete ermiştir. Öz Demokrat Partisi, 5 Temmuz 1949 tarihinde gerçekleştirilen Demokrat Parti İkinci Kurultayı'nın ardından yeni bir sürece girmiştir. Parti, Müstakil Demokratlar Grubu ile birleşerek Millet Partisi'ne katılma kararı almıştır. Bu iltihak neticesinde Öz Demokrat Partisi kendiliğinden feshedilerek Türk siyasi tarihindeki kısa ama anlamlı yolculuğunu tamamlamıştır. Bozca, attığı adımlarla Afyonkarahisar yerelinde çok sesliliğe katkı sunan öncü aktörlerden biri olmuştur.