Haldun Dormen, 5 Nisan 1928'de Mersin'de dünyaya geldi; 21 Ocak 2026'da 98 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti. Kıbrıslı iş insanı Sait Ömer Bey ile İstanbul'lu bir paşa kızı olan Hatice Nimet Rüştü Hanım'ın oğlu olan Dormen, henüz bir yaşında ailesiyle Şişli'ye taşındı. Türk tiyatro tarihinin en uzun soluklu isimlerinden biri olarak bulvar komedisi ve vodvil türünde bıraktığı derin izle kuşakları etkiledi.
Eğitim ve İlk Sahne Adımları
Şişli 19 Mayıs İlkokulu'nda başlayan okul yaşamında sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sol ayağını sakatladı. Bu zorluğa rağmen sahneye olan çekimi onu Galatasaray Lisesi'nde ortaokul öğrencisiyken tiyatroya yöneltti. Lise öğrenimini Robert Kolej'de tamamlayan Dormen, tiyatro eğitimini Amerika'daki Yale Üniversitesi'nde aldı. 1951'de ABD'de ilk kez sahneye çıktı; iki yıl boyunca çeşitli tiyatrolarda hem oyunculuk hem de yönetmenlik yaptı, Pasadena Playhouse'da dört ayrı oyunda rol üstlendi.
1954'te İstanbul'a dönen Dormen, Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne'de Cinayet Var oyunundaki dedektif rolüyle Türk seyircisiyle tanıştı. Bu birliktelik bir buçuk yıl sürdü.
Dormen Tiyatrosu ve Öncü Atılımlar
1955'te Beyoğlu Parmak Sokak'ta 60 kişilik bir salonda Cep Tiyatrosu'nu açan Dormen, 1957'de Feriköy'de Dormen Tiyatrosu'nu kurdu. Erol Günaydın, Nisa Serezli, Metin Serezli ve Erol Keskin gibi isimlerin yer aldığı kadro her iki sahnede de birlikte çalıştı. Topluluğun en parlak dönemi 1957-1972 yılları arasına denk geldi. 1961'de sahnelenen Sokak Kızı İrma, Türkiye'de oynanan ilk müzikal olarak tiyatro tarihine geçti; ardından Lüküs Hayat ve Kral ve Ben müzikalleri de büyük ilgi gördü.
Sinemaya adım atan Dormen, 1966'da yönettiği Bozuk Düzen ile 3. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Film ve En İyi Senaryo ödüllerini kazandı. 1967 yapımı Güzel Bir Gün İçin ise aynı festivalin 4. yılında En İyi Komedi Filmi ödülüne layık görüldü. Gişe başarısı gelmeyin sinemayla yollarını ayıran Dormen, tiyatroya geri döndü; ancak 1977'de televizyonun yaygınlaşmasının yarattığı ekonomik baskı altında tiyatrosunu kapatmak zorunda kaldı.
Uzun Soluklu Bir Kariyer
1977-1980 arasında Milliyet Gazetesi'nde sekiz yıl gazetecilik yapan ve çeşitli radyo ile televizyon programlarında görev alan Dormen, 1980'lerin başında yeniden sahneye döndü. 1984'te yeniden açılan Dormen Tiyatrosu, bu kez 2001 ekonomik kriziyle ve 17 Ağustos 1999 depreminin yarattığı seyirci kaybıyla mücadele etmek durumunda kaldı; tiyatro bir kez daha kapandı.
Yazarlık alanında da üretken bir isim olan Dormen, aralarında otobiyografik eserlerin bulunduğu pek çok kitap kaleme aldı:
- Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde, Nerde Kalmıştık? (anı/otobiyografi)
- Kantocu, Hisseli Harikalar Kumpanyası, Olmak ya da Olmak, Ben Buyum İşte! (oyun/diğer)
Elli yakın çevirisiyle Türk sahnesine kazandırdığı yabancı oyunların yanı sıra Kantocu başlıklı eseri Cumhuriyet'in ilk yıllarında kadın sahne sanatçılarının deneyimlerine ışık tuttu; İstanbul, Eskişehir ve Ankara'da sahnelendi. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda tiyatro dersleri veren Dormen, Hacettepe Üniversitesi tarafından Onursal Bilim Doktoru unvanıyla onurlandırıldı. 1998'de ise Kültür Bakanlığı ona Devlet Sanatçısı unvanını yakıştırdı. 1997'den bu yana sahneye konan Afife Jale Ödülleri'nin hayata geçirilmesinde de öncü rolü üstlendi.
Özel yaşamında 1959'da halkla ilişkiler uzmanı Betul Mardin ile evlenen Dormen'in bu birliktelikten Ömer (d. 1961) adında bir oğlu dünyaya geldi; evlilik sekiz yıl sürdü. 5 Ocak 2026'da geçirdiği enfeksiyon nedeniyle İstanbul'da hastaneye kaldırılan Haldun Dormen, 21 Ocak 2026'da hayatını kaybetti ve Türk tiyatrosu köklü bir ustasını yitirdi.