Golda Meir Kimdir?

Yirminci yüzyıl dünya siyasetine damga vuran en güçlü kadın liderlerden biri olan Golda Meir, 3 Mayıs 1898 tarihinde Ukrayna'nın Kiev kentinde dünyaya geldi. Asıl adı Golda Mabovitch olan bu kararlı siyasetçi, İsrail Devleti'nin kurucu kadrosunda yer alarak ülkenin ilk kadın başbakanı ünvanını elde etti. Zorlu bir çocukluğun ardından Amerika Birleşik Devletleri'ne göç eden Meir, inandığı değerler uğruna genç yaşta mücadeleye başladı. Ülkesinin bağımsızlık bildirgesini imzalayan az sayıdaki liderden biri olarak adını tarihe altın harflerle yazdırdı.

Kiev'den Amerika'ya Uzanan Gençlik Yılları

Kiev'de dünyaya gelen Golda'nın annesi Neiditch, babası ise Moshe Mabovitch adında bir adamdı. Sheyna ve Tzipke adında iki kız kardeşe sahipti. Babasının 1903 yılında çalışmak için New York'a gitmesiyle aile için yeni bir dönem başladı. Tüm aile 1906 yılında ABD'ye taşındı. Wisconsin eyaletinin Milwaukee kentine yerleşen genç Golda, burada Yahudi devleti kurmayı hedefleyen Siyonist harekete katıldı. Wisconsin-Milwaukee Üniversitesi'nden başarıyla mezun oldu. Mezuniyetin ardından Yahudi okullarında öğretmenlik yaptı. 1917 yılında Morris Myerson ile evlenerek kendi hayatında yepyeni bir sayfa açtı.

Filistin Topraklarında Yeni Bir Yaşam ve Siyasi Yükseliş

Evlendikten birkaç yıl sonra, 1921'de eşi Morris ve kız kardeşi Sheyna ile birlikte İngiliz yönetimindeki Filistin'e göç etme kararı aldı. Bu zorlu yolculuğun ardından ulaştıkları yeni topraklarda Merhavya Kibutzu bünyesinde çalışarak kolektif yaşama adım attı. Siyasi dehası ve teşkilatçı yetenekleri sayesinde kısa sürede dikkat çeken Meir, 1928 yılında Emekçi Kadınlar Konseyi (Moetzet HaPoalot) idari sekreterliğine seçildi. Görevinin gerektirdiği sorumluluklar sebebiyle 1932 ile 1934 yılları arasında çocuklarıyla birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşamak durumunda kaldı. Amerika'dan döndükten sonraki yirmi yıllık süreçte, hem işçi hareketlerinde hem de aktif kadın örgütlerinde son derece yönlendirici roller üstlenerek toplumsal dönüşümün en önemli aktörlerinden biri haline geldi. 1948 yılının soğuk bir Ocak ayında tekrar ABD'ye giderek kurulacak yeni devletin finansmanı için 50 milyon dolar bağış toplama başarısını gösterdi. Bu devasa kaynak, yeni devletin doğuşunda hayati oldu. Tarihler 14 Mayıs 1948'i gösterdiğinde, bağımsızlık bildirgesine imza atan kurucular arasında yer alarak büyük bir gurur yaşayan Golda Meir, hemen ardından yeni ilan edilen devletin Sosyalist Sovyet Cumhuriyetleri Birliği büyükelçiliğine atandı.

Bakanlık Dönemi ve Başbakanlık Yılları

Büyükelçilik görevinin akabinde, 1949 yılında yapılan genel seçimlerde milletvekili seçilerek parlamentoya girmeyi başarıdı. Parlamentoya girdikten sonra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı oldu. 1949-1956 yılları arasında yürüttüğü bu bakanlık görevi esnasında ülkenin çehresini değiştiren devasa altyapı hamlelerine imza attı.

Onun idaresindeki bakanlık döneminde gerçekleştirilen başlıca kalkınma hamleleri şunlardır:

• Halkın barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla 200.000 daire ve 30.000 evin yapımı tamamlandı.
• Ülke genelinde büyük sanayi yatırımları ile tarımsal kalkınma projelerinin temeli atıldı.
• Toplum yararına yeni hastaneler, eğitim kurumları ve modern karayolları ağı inşa edildi.

1953 ile 1966 yılları arasında yürüttüğü bu yoğun görevlerin yanı sıra, Birleşik Milletler nezdinde İsrail delegasyonu olarak ülkesini uluslararası arenada temsil etti. 1956 yılında getirildiği Dışişleri Bakanlığı koltuğunda tam on yıl boyunca başarıyla oturan Golda, bu göreve adım atarken soyadını İbranicede aydınlatmak manasına gelen Meir kelimesiyle değiştirerek diplomatik kimliğini yeniden tanımladı. Şubat 1966'da Mapai Partisi genel sekreteri seçilen Meir, 1967'de İsrail İşçi Partisi'nin kuruluşuna da öncülük etti. Dönemin başbakanı Levi Eshkol'un 26 Şubat 1969'daki vefatının ardından yapılan seçimle, 10 Mart 1969 tarihinde başbakanlık koltuğuna oturdu. 17 Mart 1969 ile 3 Haziran 1974 tarihleri arasında yürüttüğü başbakanlık göreviyle ülkesinin 4. başbakanı ünvanını aldı. Dünyanın üçüncü kadın başbakanı olarak tarihe geçen Meir, 1973 yılındaki İsrail-Arap Savaşı sonrasında hükümetin savunma politikalarına yönelik ağır eleştirilerin hedefi oldu. Baskılar nedeniyle 1974 yılında başbakanlıktan istifa etti. Görevini İzak Rabin'e devrederek aktif siyaset sahnesinden çekildi.

Kişisel Yaşamı ve Vedası

Golda Meir'in özel hayatı da en az siyasi kariyeri kadar hareketliydi. 24 Aralık 1917 tarihinde Morris Meyerson ile kurduğu yuva, eşinin 25 Mayıs 1951'deki vefatıyla son buldu. Bu evlilikten 1924 doğumlu oğlu Menachem Meyerson ile 1926 doğumlu kızı Sarah Meyerson dünyaya geldi. Yaşamının son yıllarında lenfoma kanseriyle mücadele eden efsanevi lider, 8 Aralık 1978'de Kudüs'te 80 yaşında hayata gözlerini yumdu.