Gazanfer Özcan, Türk tiyatro ve sinema tarihine adını altın harflerle yazdıran, canlandırdığı aile babası karakterleriyle nesiller boyu seyircilerin sevgisini kazanan usta bir oyuncudur. 27 Ocak 1931'de İstanbul Cihangir'de dünyaya gelen sanatçı, 1955 yılındaki sahne performansı sonrası geniş kitlelerce tanınmış ve yarım asrı aşan kariyeri boyunca oyunculuk yapmıştır. Solunum yetmezliği nedeniyle 17 Şubat 2009'da hayatını kaybeden Özcan, hem sahne kuruculuğu hem de unutulmaz dizi karakterleriyle Türk kültür hayatında derin izler bırakmıştır.
Çocukluk Yılları ve Sahneye İlk Adımlar
İstanbul'un o dönemki seçkin semtlerinden biri olan Cihangir'de, Semiha Hanım ve Celalettin Bey'in beş çocuğundan üçüncüsü olarak doğan Gazanfer Özcan, çocukluğunu Romanya'nın Transilvanya Ormanları'ndan getirilen kerestelerle inşa edilmiş yedi odalı, büyükbabasından kalma müstakil bir evde geçirdi. Eğitim hayatına Cihangir Firuzağa İlkokulu'nda başlayan Özcan, Kuledibi'ndeki Beyoğlu Ortaokulu'nu bitirdikten sonra lise tahsili için Taksim'deki tarihi Vefa Lisesi'ne devam etti. Lise yıllarında tiyatro sanatıyla tanışarak okul sıralındayken Şehir Tiyatroları Çocuk Bölümü kadrosuna dahil oldu. Vefa Lisesi'nde eğitim gördüğü sırada sahnelenen 'Hisse-i Şayia' isimli oyunda üstlendiği Bican Efendi rolü, onun oyunculuk kariyerindeki ilk önemli tecrübesi olarak kayıtlara geçti.
Yeşilçam Dönemi ve Tiyatroda Dönüm Noktaları
Genç yaşta adım attığı oyunculuk serüvenine sinemayı da ekleyen sanatçı, 1952 yılında seyirciyle buluşan 'İngiliz Kemal Lawrence'e Karşı' adlı filmle ilk kez beyaz perdede boy gösterdi. 1952 ile 1975 yılları arasında çok sayıda sinema filminde rol alarak Yeşilçam'ın üretken isimlerinden biri haline geldi.
Bu erken dönemde birçok sinema filminde rol alan aktörün yer aldığı yapımlardan bazıları şunlardır:
- İngiliz Kemal Lawrence'e Karşı (1952)
- Çeto Salak Milyoner (1953)
- Fındıkçı Gelin (1954)
- Aramızda Yaşıyamazsın (1954)
- Şimal Yıldızı (1954)
- Allı Yemeni (1958)
1975'ten sonra sinemadan uzun süre uzak kaldı. 1992 yapımı 'Burnumu Keser Misiniz' filmindeki kısa dönüşü hariç tutulursa, 2000 yılındaki 'Komser Şekspir' filmine kadar sinemaya geri dönmedi. Gümüş ekrana son vedasını ise 2007'de vizyona giren 'Beyaz Melek' filmiyle yaptı.
Sinema kariyeri sürerken, tiyatro sahnesinde Gazanfer Özcan'ın hayatını kökten değiştirecek önemli bir gelişme yaşandı. Komedi Tiyatrosu'nda sahnelenen 1955 tarihli 'Mahallenin Romanı' oyununun başrol oyuncusu Reşit Gürzap aniden rahatsızlanınca, rolün Özcan'a verilmesi kararlaştırıldı. Bu zorlu görevin üstesinden başarıyla gelen genç aktör, performansıyla beğeni toplayarak oyunun kalıcı kadrosuna yerleşti ve adını geniş kitlelere duyurdu. Gönül Ülkü ile yolları ise 1949 yılında Şehir Tiyatroları'na kayıt yaptırdığı dönemde kesişti. İkili, 1962 yılında nikah masasına oturdu. Aynı yıl kendi isimlerini taşıyan özel 'Gönül Ülkü - Gazanfer Özcan Tiyatrosu'nu kurdular. Sanatçının 1956 yılında yaptığı ilk evliliği de mevcuttur. Bu evlilikten 1957 yılında kızı Fulya Özcan dünyaya gelmiş, ancak çift doğumdan kısa süre sonra boşanmıştır.
Televizyon Ekranlarında Unutulmaz Karakterler ve Mirası
Tiyatro salonlarının yanı sıra televizyon dünyasında da kendine yer edinen sanatçı, Türk seyircisinin karşısına çoğunlukla şefkatli aile babası rolleriyle çıktı. Gazanfer Özcan'ın televizyondaki en ikonik çalışması, yönetmen koltuğunda Uğur Erkır'ın oturduğu ve TRT ekranlarında yayınlanan sitcom dizisi 'Kuruntu Ailesi' oldu. Gönül Ülkü ve tiyatro ekibinin de kadrosunda yer aldığı bu yapım, 1983 yılında başlayarak tam 19 yıl boyunca ekranlarda kaldı ve 2002 yılında son buldu. Ayrıca dizide canlandırdığı ve huysuzluğuyla bilinen Hüsnü Kuruntu karakteri, sanatçının televizyon tarihindeki en popüler figürlerinden biri haline geldi. Son döneminde ise komedi dizisi 'Avrupa Yakası'nda canlandırdığı Tahsin Bey rolüyle sevilmiştir. Karakter, yeni nesil izleyicilerin de beğenisini kazandı.
Sanat camiasına sunduğu katkılardan ötürü 1998 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı ünvanı verilen Gazanfer Özcan, yaklaşık iki ay boyunca devam eden solunum yetmezliği hastalığının ardından 17 Şubat 2009 tarihinde vefat etti. Ölümü tüm ülkeyi yasa boğdu. Vefatının ardından Avrupa Yakası dizisindeki rol arkadaşları, ailesi, sevenleri ve çok sayıda sanatçının katılımıyla Haldun Taner Sahnesi'nde düzenlenen görkemli bir tören gerçekleştirildi. Tören sonrasında usta oyuncunun cenazesi Karaca Ahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi. Sahneye adanmış bir ömür yaşayan Özcan, geride bıraktığı onlarca eserle Türk tiyatrosunun unutulmaz isimleri arasına girdi.