Türk düşün ve yazın dünyasının önemli isimlerinden biri olan sosyolog, edebiyatçı ve eğitimci Fulya Gürses, 1950 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Yaşamı boyunca gençlik, kadın hakları ve çocukların toplumsal gelişimi gibi pek çok kritik konudaki sosyolojik araştırmalarını özveriyle yürüten Gürses, sol siyasetin ve sivil toplum örgütlenmelerinin de daima aktif bir parçası oldu. Üretken ömrünü 4 Mayıs 2003 tarihinde yine doğduğu şehirde tamamlayan yazar, ardında derin izler bırakan ödüllü eserler ve yayınlanmamış değerli araştırmalar bıraktı.
Siyasi Mücadele, Örgütlenmeler ve Eğitimcilik
Eğitim hayatına Bakırköy Lisesi'nde başlayan Gürses, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü'nde tamamladı. Gençlik yıllarından itibaren toplumsal meselelerle yakından ilgilendi. Siyasi alanda da aktif rol üstlendi. Bu doğrultuda 1969 yılında Sosyalist Gençlik Örgütü'ne (SGÖ) katılarak aktif siyasete adım attı. Ardından Türkiye İşçi Partisi (TİP) saflarında yer alan aydın, TÖB-DER ve TÜM-DER gibi dönemin önemli demokratik kitle örgütlerinde de öncü roller üstlendi.
TÜM-DER Genel Merkezi Genel Yönetim Kurulu üyeliğini 1975'ten 1980 yılına kadar başarıyla sürdürdü. Ancak askeri darbe yönetimi tarafından derneğin kapatılması bu süreci sekteye uğrattı. 1981 yılında tutuklanarak yargılanan sosyolog, zorlu dönemlerin ardından eğitimcilik yönüyle de topluma katkı sağladı. İstanbul ve yurdun farklı şehirlerinde yaklaşık yirmi yıl boyunca felsefe öğretmenliği yaparak yeni nesiller yetiştirdi. Mesleğini büyük bir özveriyle yaptı.
Sosyolojik Araştırmalar ve Edebiyat Dünyasındaki Başarıları
Fulya Gürses, sadece öğretmenlik ve siyasi mücadeleyle yetinmeyip değerli akademik ve edebi çalışmalara da imza attı. Hayat arkadaşı Hasan Basri Gürses ile birlikte kaleme aldığı 'Dünya'da ve Türkiye'de Gençlik' araştırması büyük bir ses getirdi. Bu kapsamlı çalışma, Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği 1977-1978 Yunus Nadi Armağanı yarışmasında birincilik ödülüne layık görüldü.
Başarıları bununla da sınırlı kalmadı. 1980 yılında KÖY-KOOP bünyesinde düzenlenen araştırma-inceleme yarışmasına da katıldı. Bu yarışmada, 'Kır Yoksullarının Günümüzdeki Durumu ve Geleceği' başlıklı sosyolojik araştırmasıyla yine birincilik ödülünü kucakladı. Ne var ki bu değerli sosyolojik araştırma, tam da matbaada basım aşamasındayken gerçekleşen 12 Eylül askeri darbesi nedeniyle sekteye uğradı ve kitaplaşarak okuyucuyla buluşma fırsatı bulamadı.
Öyküler ve Sosyalist Duruş
Edebi alanda öyküler yazan Gürses, 1991'de Seyhan Belediyesi'nin Orhan Kemal anısına düzenlediği öyküu yarışmasına katıldı. Buradaki 'Ekmek' isimli öyküu dosyası Orhan Kemal Ödülü'ne layık görülerek, 1992 yılında Dünya Yayınları tarafından basıldı. Yazara ait bu eserin ardından bir diğer öykü derlemesi olan 'Duvar' da Sosyalist Yayınlar bünyesinde raflardaki yerini aldı.
Yazılı basına yansımayan ama dosya halinde hazırlanmış 'Çocuk ve Toplum' adında bir eseri de bulunan aydın, yaşamı boyunca önemli meseleleri irdeledi. Kadın hareketleri, gençlerin yaşadığı sıkıntılar ve çocukların gelişimi gibi konularda toplumbilimsel araştırmalarını sürdürmekten hiçbir zaman vazgeçmedi.
Sosyalist çizgisinden hiç ödün vermedi. SSCB döneminde Gorbaçov reformları ile başlayan dönüşümün olumsuz etkilerine açıkça tavır aldı. Özellikle doksanlı yıllarda Hepileri ve Ürün gibi dönemin dergilerinde yazılar yazarak sosyalist kimliğin yaşadığı yozlaşma ve erozyon dalgasına karşı yönelik oldukça sert değerlendirmeler ile inceleme yazıları kaleme aldı.
Fulya Gürses'in Eserleri
- Dünya'da ve Türkiye'de Gençlik (Ortak araştırma eseri)
- Ekmek (Ödüllü öyküu kitabı)
- Duvar (Öyküu kitabı)
- Kır Yoksullarının Günümüzdeki Durumu ve Geleceği (Basılamamış sosyolojik araştırma)
- Çocuk ve Toplum (Yayınlanmamış eser)