Muhammed Fuad Masum Havrami, takvimler 1938 yılını gösterdiğinde Irak'ın Süleymaniye kentine bağlı Köysancak ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Akademik kariyerinin ardından aktif siyasete atılan tecrübeli devlet adamı, 24 Temmuz 2014 tarihinde Kürt grupların ortak adayı olarak girdiği parlamento oylamasında 211 vekilin desteğini alarak Irak'ın yeni cumhurbaşkanı oldu. Görevi yakın dostu Celal Talabani'den devralan Masum, ülkenin en kritik dönemlerinde üstlendiği uzlaştırıcı rolüyle modern Irak siyasetinin şekillenmesinde önemli bir figür haline geldi.
Medreseden Doktora Kürsüsüne Akademik Yolculuk
Süleymaniye'nin muhafazakar atmosferinde büyüyen Fuad Masum, bölgenin saygın din alimlerinden olan babasının da etkisiyle erken yaşlarda geleneksel medrese eğitimiyle tanıştı. Temel dini ilimleri küçük yaşta kavrayan genç Masum, yükseköğrenimini tamamlamak üzere Bağdat'ın yolunu tuttu. Bağdat Üniversitesi bünyesinde hukuk ve şeriat alanlarında eğitim gören Masum, akademik ufkunu daha da genişletmek amacıyla 1958 yılında Mısır'a gitti. Kahire'deki köklü Ezher Üniversitesi'nde İslami çalışmalar ile felsefe alanlarına yoğunlaşan genç akademisyen, 1975 senesinde aynı üniversitede doktora derecesini başarıyla tamamladı. Bu uzun eğitim maratonu sürerken, 1968 yılında Basra Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak dersler verdi ve profesörlük unvanıyla genç nesilleri yetiştirdi. Basra'daki görevinden önce ve sonra felsefe üzerine sayısız makale kaleme aldı. Eğitim hayatı oldukça parlaktı. Akademide derin izler bıraktı.
Siyaset Sahnesine Giriş ve Kurucu Rolü
Akademik başarılarının yanı sıra Masum'un kalbi her zaman ülkesinin geleceği ve siyaset için atıyordu. Siyasi arenadaki ilk ciddi adımını 1964 yılında, Mustafa Barzani'nin liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi'ne (KDP) katılarak attı. Ancak Irak'ın kuzeyindeki siyasi dengeler hızla değişmekteydi. Yolların ayrılmasıyla birlikte Masum, 1975 senesinde çocukluk arkadaşı Celal Talabani ile omuz omuza vererek yeni bir oluşuma gitti. İkili, bölge siyasetine yön verecek olan Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) temellerini attı. KYB'nin kuruluş aşamasında örgütün kuramsal altyapısını hazırlayan başlıca beyinlerden biri olarak öne çıktı. Körfez Savaşı'nın ardından bölgede yeni bir idari yapının kurulması gündeme geldi. 1992 yılında kurulan Kürt özerk yönetiminin ilk başbakanı olma sorumluluşu Masum'a verildi. 4 Temmuz 1992 ile 26 Nisan 1993 tarihleri arasında bu kritik hükümet başkanlığı görevini yürüttü. İlk başbakan sıfatıyla, bölgedeki kurumların kurumsallaşması ve istikrarın sağlanması yönünde adımlar attı. Zor günlerden geçiliyordu. Masum, kabineyi başarıyla yönetti.
Bağdat'ta Yeni Anayasa ve Cumhurbaşkanlığı Dönemi
Takvimler 2003 yılını gösterdiğinde, ABD müdahalesiyle Irak'ta yepyeni bir dönem başladı. Ülkenin demokratikleşme sancıları çektiği bu süreçte Masum, yeni anayasanın hazırlanmasında aktif ve yapıcı roller üstlendi. Çabaları karşılık buldu ve 2004 yılında Irak Parlamentosu'nun ilk başkanı seçilerek tarihe geçti. Bir dönem milletvekilliği de yapan tecrübeli siyasetçi, 14 Haziran 2010 ile 11 Kasım 2010 tarihleri arasında da Irak Temsilciler Meclisi Başkanlığı görevini üstlendi.
Siyasi kariyerinin zirvesine ise 2014 yılında ulaştı. Celal Talabani'nin görev süresinin dolmasının ardından, Kürt partilerinin ortak adayı olarak cumhurbaşkanlığına gösterildi. 24 Temmuz 2014 günü parlamentoda yapılan gizli oylamada 211 milletvekilinin güven oyunu alarak ülkenin en yüksek makamına seçildi. Bu kritik oylama, Irak'ın siyasi bütünlüğünün korunması açısından tarihi bir eşik olarak kabul edilmektedir. Göreve geldikten hemen sonra kendisini telefonla arayarak tebrik eden ilk yabancı lider Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Abdullah Gül oldu. Abdullah Gül ile yaptığı telefon görüşmesinde iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin önemine değindi.
Özel yaşamına ve yetkinliklerine dair detaylar ise şunlardır:
- Çok kültürlü yapısıyla bilinen Masum; Kürtçe, Arapça ve İngilizce dillerini ileri düzeyde konuşabilmektedir.
- Hayat arkadaşı Ronak Mustafa Abdul Wahid ile evli olan siyasetçinin bu evlilikten beş kız çocuğu bulunmaktadır.
- Hem akademik kimliğiyle hem de uzlaşmacı siyasi tarzıyla Irak'ın yakın tarihine damgasını vurmuştur.