Fatma Çiçek Derman, geleneksel Türk tezyinatının ve sanat tarihçiliğinin modern dönemdeki en saygın isimlerinden biridir. 1945 yılında Ankara'da dünyaya gözlerini açan Derman, tezhip ve minyatür sanatında gösterdiği üstün başarılarla Türkiye'nin "Yaşayan İnsan Hazineleri Ulusal Envanteri"ne girmeyi başarmış seçkin bir kültürel miras taşıyıcısıdır. İstanbul Kız Lisesi'ni 1962 yılında başarıyla bitirdi. Ardından yolları tıp tarihi ve sanatın kesiştiği noktada kesişti. Sanat tarihi eğitimi alırken bir yandan da geleneksel sanatların inceliklerini ustalarından öğrenen Derman, ülkemizi uluslararası alanda temsil etti. Akademik kariyeri boyunca yüzlerce öğrenci yetiştiren sanatçı, hazırladığı eşsiz akademik çalışmalar ve eserlerle Türk süsleme sanatlarının yarınlara aktılmasında köprü görevi üstlenmiştir.
Geleneksel Sanatlarla Tanışma ve İlk Adımlar
İstanbul Kız Lisesi'ndeki eğitimini bitiren Fatma Çiçek Derman, 1963-1965 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Tıp Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı bünyesinde çalıştı. Burada ünlü bilim insanı Süheyl Ünver'in asistanlığını yürüttüğü sırada tezhip sanatıyla ilk kez yakın temas kurdu. Tezhip sanatını burada tanıyıp çok sevdi. Yükseköğrenimini tamamlamak amacıyla İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'ne girdi ve buradan başarıyla mezun oldu. Süheyl Ünver, Muhsin Demironat ve Rikkat Kunt gibi usta isimlerin derslerine devam etti. İcazetini 1982 yılında elde etti. Sanat dünyasındaki bu sağlam akademik temel, onun gelecekteki sanatsal başarılarının altyapısını oluşturdu.
Akademik Yükseliş ve Küresel Sergiler
Derman'ın sanatı öğretme tutkusu, akademik hayatı başlamadan çok önce filizlenmişti. Henüz icazetini almadan, 1976 ile 2000 yılları arasında Kubbealtı Nakışhanesi'nde tamamen gönüllü olarak tezhip hocalığı yaptı. Bu gönüllü eğitimi uzun yıllar sürdürdü. Genç nesillere bu zarif sanatı aşılamak için çabalarken, kendi eserlerini de dünya sahnesine taşımaya başladı. Sanatçı, 1981 yılında yurt dışına açılarak aşağıda belirtilen önemli dünya şehirlerinde çeşitli sergiler düzenledi:
- İsviçre'nin Cenevre kenti
- İngiltere'nin Londra şehri
- İtalya'nın Milano merkezi
Bu başarılarının ardından, 1986'da kapılarını açan Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Geleneksel Türk Sanatları Bölümü'nde akademik kadroya katıldı. 2012 yılına kadar burada öğretim üyeliğini sürdüren Derman, 1996 yılında doçentlik, 2002 yılında ise profesörlük unvanını kazandı. Bölümün Tezhip-Minyatür Ana Sanat Dalı'nın kurucu başkanlığını da üstlenerek kurumsal yapının güçlenmesini sağladı.
Kültürel Mirası Yarınlara Taşıyan Eserler
Akademik ve sanatsal çalışmalarına aralıksız devam eden Profesör Derman, 1987 yılında Kültür Bakanlığı görevlendirmesiyle ABD'ye gitti. Chicago Sanat Enstitüsü'nde (The Art Institute of Chicago) düzenlenen Kanuni Sultan Süleyman Sergisi kapsamında uygulamalı sunumlar yaptı ve konferanslar verdi. Bu prestijli etkinlik kapsamında Kültür Bakanlığı tarafından uygulamalı sergi açmak ve konferans vermek üzere görevlendirildi. Sanatçının otuz üç özgün eserle katıldığı bu sunum, onun ilk kişisel sergisini oluşturdu. Ülkesine döndükten sonra, 1990 yılı itibarıyla Kültür Bakanlığı bünyesindeki Devlet Türk Süsleme Sanatları Seçici Kurulu'nda aktif görev almaya başladı. Ablası İnci Birol ile birlikte camilerdeki çinileri inceleyen sanatçı, buralardan çıkardığı nadir desenleri tasnif ederek 1991 yılında "Türk Tezyini Sanatlarında Motifler" adlı kapsamlı başyapıtını yayımladı. Sanatını Japonya'ya da taşıyan usta isim, 2003 yılında Toua Üniversitesi'nin etkinliklerinde konferans ve sergileriyle yer aldı. 2011'de eşi Uğur Derman ile birlikte kaleme aldığı "Kadıasker Mustafa İzzet Efendi Hilyesi" ve 2013'te yayımladığı "Rikkat Kunt Hoca Hanım 1903-1986" isimli biyografik eseri, geleneksel Türk tezyinatının yazılı kaynaklarına yapılan en değerli katkılar arasında kabul edilmektedir. Emekliliğinin ardından 2015 yılından itibaren Haliç Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bünyesinde dersler vererek aynı fakültenin dekanlık görevini yürüttü.