Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde İzmir'in yerel yönetiminde ve ticari hayatında derin izler bırakan Evliyazade Hacı Mehmet Efendi, hem başarılı iş kimliği hem de kent yönetimine katkılarıyla dönemin en etkili simalarından biri haline gelmiştir. Kendisi saygın bir iş adamıydı. Farklı dönemlerde belediye başkanlığı koltuğuna oturarak bu önemli liman kentine değerli hizmetler sunmuştur.
Belediye Reisliği Yılları
Hacı Mehmet Efendi'nin İzmir Belediye Reisliği görevini üstlenmesi iki farklı zaman diliminde gerçekleşmiştir. İlk olarak 1875 yılında bu göreve getirildi. Bu dönemde sadece birkaç ay boyunca görevde kalabilen yönetici, yıllar sonra yeniden belediyenin başına geçmiştir. İkinci başkanlık dönemi ise 1892 ile 1895 yılları arasında gerçekleşmiş ve bu kez kesintisiz olarak üç yıl boyunca İzmir'e liderlik etmiştir.
Evliyazade Ailesinin Yönetim Mirası
Hacı Mehmet Efendi'nin başlattığı bu yerel hizmet geleneği, aile sınırları içerisinde sonraki kuşaklara da aktırılmıştır. Nitekim I. Dünya Savaşı'nın zorlu yıllarında oğlu Evliyazade Refik Bey de babasının izinden giderek İzmir Belediye Reisliği makamına seçilmiştir. Savaşın getirdiği büyük idari ve sosyal zorluklar altında şehri yöneten Refik Bey, ailesinin belediyecilik alanındaki tecrübesini ve mirasını başarıyla devam ettirmiştir. Evliyazade ailesinin İzmir kent yönetimindeki bu etkin yılları kronolojik olarak şu şekildedir:
- 1875: Evliyazade Hacı Mehmet Efendi'nin ilk belediye başkanlığı dönemi
- 1892 - 1895: Evliyazade Hacı Mehmet Efendi'nin ikinci belediye başkanlığı dönemi
- I. Dünya Savaşı Yılları: Evliyazade Refik Bey'in belediye başkanlığı dönemi