İstanbul'da doğup dünyaya yayılan ve araştırmalarıyla akademik dünyada, mücadeleleriyle de siyaset sahnesinde adından söz ettiren Esther Benbassa, göçmen bir ailenin kızı olarak başladığı yaşam yolculuğunu Fransa Senatosu'na kadar taşıyan önemli bir entelektüeldir. 1950 yılında Türkiye'de dünyaya gelen Benbassa, özellikle Ortadoğu, Osmanlı Yahudileri ve azınlık hakları üzerine yaptığı derinlemesine çalışmalarla tanınır. Farklı ülkelerde şekillenen eğitim hayatının ardından yerleştiği Fransa'da hem akademik başarılar elde etmiş hem de toplumsal eşitlik mücadelelerine öncülük etmiştir.
İstanbul'dan Paris'e Uzanan Eğitim Yılları
Esther Benbassa, İspanya'dan Osmanlı topraklarına sığınan köklü bir Yahudi ailesinin evladı olarak İstanbul'un Kurtuluş semtinde gözlerini açtı. İlk gençlik yıllarını bu tarihi semtte geçiren Benbassa, eğitim hayatına Sainte-Pulchérie Kız Ortaokulu'nda adım attı. Lise eğitimini ise Yafa'daki Saint Joseph Lisesi'nde tamamladı. Yükseköğrenim serüvenine İsrail'de başlasa da yönünü kısa sürede Avrupa'ya çevirdi ve 1972 yılında Fransa'ya geçiş yaptı. Bu dönemde Fransa vatandaşı oldu. Fransa'da öğretmenlik mesleğine adım attı. Akademik kariyerini inşa ederken Tel Aviv Üniversitesi'nde edebiyat lisansı aldı. Ardından Paris VIII Üniversitesi'nde modern diller alanında yüksek lisans yaptı. Doğu dillerine ilgisini kaybetmeyerek Ulusal Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Enstitüsü'nde Türkçe eğitimi alan araştırmacı, akademik zirveye Paris'teki farklı üniversitelerde yaptığı uzmanlık ve devlet doktoralarıyla ulaştı.
Akademik Başarılar ve Toplumsal Mücadele
Doktora çalışmalarının ardından Fransa'nın en saygın kurumlarından CNRS bünyesinde araştırma yöneticiliği yapan Benbassa, Sorbonne Üniversitesi çatısı altında da kritik akademik sorumluluklar üstlendi. Şarkiyat alanında uzmanlaşan başarılı akademisyen, çalşmalarını özellikle Osmanlı İmparatorluğu başta olmak üzere İslam coğrafyasındaki Yahudilerin tarihi üzerine yoğunlaştırdı. Bunun yanı sıra Fransa'daki Yahudi toplumu, Siyonizm tarihi ve 20. yüzyıl Fransız Yahudi aydınları üzerine çok sayıda eser üretti. Benbassa, yalnızca kütüphanelerde değil, sokakta ve mecliste de aktif bir hak savunucusu oldu. Irkçılıkla ve her türlü ayrımcılıkla mücadeleyi hayatının merkezine koyan ünlü isim, 2013 yılındaki eşcinsel evliliklerin yasallaşması sürecine güçlü destek vererek LGBT hakları alanında da öne çıkan bir figür haline geldi. Tüm bu süreçte eşitliği savundu.
Senato Sıralarında Bir Hak Savunucusu
Akademik birikimini siyasete taşımaya karar veren Benbassa, 2010 yılında Avrupa Ekolojisi - Yeşiller partisinden aday olacağını kamuoyuna duyurdu. 2011 yılındaki seçimlerde Sol koalisyonun Val-de-Marne listesinden senatör seçilerek Fransa Senatosu'na girmeyi başardı. Parlamentoda Kanunlar Komisyonu başkan yardımcılığı ve Senato Etik Komitesi üyeliği gibi önemli görevler yürüttü. Türkiye ile bağlarını koparmayan siyasetçi, Fransa-Türkiye Parlamentolararası Dostluk Grubu'nda başkan yardımcılığı yaptı. Aynı zamanda Fransa-İsrail Dostluk Grubu'nda hem sekreterlik hem de başkan yardımcılığı rollerini üstlendi. Senatoda aktif roller üstlendi. 2017 yılında ise bu kez Paris senatörü olarak meclisteki yerini korudu.
Prestijli Ödüller ve Nişanlar
Toplumsal barışa ve bilime katkıları nedeniyle kariyeri boyunca pek çok saygın ödüle layık görülen Benbassa'nın aldığı ödüller şunlardır:
- 2005: Şövalye derecesinde Ulusal Liyakat Nişanı
- 2006: Irkçılık ve adaletsizliğe karşı çalışmaları dolayısıyla Seligmann Ödülü
- 2008: Fransız Akademisi tarafından takdim edilen Guizot Bronz Madalyası
- 2011: Fransa'nın en prestijli nişanı olan Şövalye seviyesinde Légion d'honneur Nişanı