Enver Tokay, Cumhuriyet dönemi Türk mimarlık tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri olarak kabul edilmektedir. 1923 yılında İstanbul'da doğan sanatçı, modern çizgileriyle ülkenin kentsel çehresini değiştiren projelere imza atmıştır. İTÜ Mimarlık Fakültesi bünyesinde başladığı eğitimini 1945 senesinde başarıyla tamamlayan yetenekli genç mimar, Türkiye'nin çağdaş mimari dönüşümünü şekillendirecek olan rasyonalizm akımının en önemli öncülerinden biri haline gelmiştir. Sanatçının kariyeri başarılarla dolu bir serüvendir.
Akademik Yolları ve İstanbul Şadırvanları Çalışması
Mezuniyetinin ardından akademik çalışmalarına devam eden Tokay, 1947 senesinde önemli bir yeterlilik tezi hazırlamıştır. İstanbul Şadırvanları konusunu ele alan bu çalışma, üniversite kurulu tarafından büyük bir ilgiyle kabul görmüştür. Akademik araştırmalarını kitaplaştırarak kalıcı kılan mimar, genç nesillere de yol gösterici olmuştur. Tez çalışması 1951 yılında kitap olarak basılmıştır.
Türkiye'nin İlk Gökdeleni: Kızılay Emek İşhanı
Başarılı mimarın adını tüm ülkeye duyuran en büyük çalışması, Ankara Kızılay'da yükselen Emek İşhanı olmuştur. Bu bina, ülkemizin mimarlık tarihi açısından milat sayılan pek çok ilki bünyesinde barındırmaktadır. Bu yapı Ankara'nın merkezinde konumlanmıştır. Ankara'nın simge yapısı haline gelen bu gökdelen, dönemin modernleşen Türkiye'sinin en büyük göstergelerinden biridir. Toplamda 24 kattan oluşan bu anıtsal tasarım, Türkiye sınırları içinde inşa edilen ilk gökdelen unvanını taşımaktadır. İnşaat süreci 1959 yılında başlamış ve hummalı bir çalışmanın ardından 1965 senesinde tamamlanmıştır. Mimari dünyada rasyonalizm üslubunun Türkiye'deki en seçkin ve ilk örneklerinden biri olan bu yapı, aynı zamanda giydirme cephe teknolojisinin ülkemizde ilk kez uygulandığı eser olarak tarihe geçmiştir. Bina modern mimarinin simgelerinden biri olmuştur.
İzmir Akın İşhanı ve Enver Tokay'ın Mirası
Enver Tokay, başkentteki devasa projesinin yanı sıra Ege'nin incisi İzmir'de de kalıcı bir iz bırakmıştır. Kent merkezinde yer alan Akın İşhanı'nın tasarımı da ünlü mimarın imzasını taşımaktadır. Tokay, tasarladığı rasyonalist yapılar ve hazırladığı akademik eserlerle modern Türk mimarisinin temel taşlarından biri haline gelmiştir. 1994 yılında hayata gözlerini yuman usta mimar, geride Türkiye'nin modernleşme serüvenini simgeleyen benzersiz yapılar bırakmıştır.
Enver Tokay'ın Öne Çıkan Başarıları ve Eserleri
- 1945 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden mezuniyeti.
- 1947 yılında hazırladığı ve 1951'de kitaplaşan İstanbul Şadırvanları konulu yeterlilik tezi.
- 1959 - 1965 yılları arasında tasarladığı, Türkiye'nin ilk gökdeleni unvanına sahip Kızılay Emek İşhanı.
- İzmir'de kentsel estetiğe değer katan Akın İşhanı projesi.