Enver Altaylı, 1 Kasım 1944'te Adana'nın Ceyhan ilçesinde doğan Sovyetolog, eski istihbaratçı ve Milliyetçi Hareket Partisi yöneticisidir. Ekim 2026 itibarıyla 81 yaşındadır. 1990'ların başında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte yeni Orta Asya cumhuriyetlerinin yapılandırılmasında etkin rol oynadığı belirtilir.
Ailesi ve eğitimi
Babası Özbekistanlı Şakir Altaylı, annesi müftü Abdurrahman Kavuncu'nun kızı Melek Altaylı'dır. 1958-1961 arasında Bursa Işıklar Askerî Lisesi'nde okudu. 1962'de Talat Aydemir'in darbe girişimine katıldığı için tutuklandı ve girişime katılan diğer öğrencilerle birlikte Harp Okulu'ndan atıldı. 1963-1967 arasında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde okudu. Linz Üniversitesi'nin Doğu Avrupa bilimlerine bağlı dil kurslarına katıldı; Köln Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ndeki Doğu Avrupa Hukuk Enstitüsü'nde Boris Meissner ile çalıştı.
MİT ve MHP yılları
CIA çalışanı Ruzi Nazar'ın MİT müsteşarı Fuat Doğu'ya tavsiyesi ve Alparslan Türkeş'in referansıyla 1968'de MİT'te çalışmaya başladı ve eğitim için Almanya'ya gönderildi; 1968-1973 arasında MİT için Sovyetolog olarak çalıştı. 1974'te MİT'ten istifa ettikten sonra MHP'nin Almanya örgütlenmesini yönetti ve MHP'nin yayın organı Hergün gazetesini çıkardı; 1977-1980 arasında Hergün gazetesinin başyazarlığını yaptı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra hakkında tutuklama kararı çıkınca Almanya'ya kaçtı; Alman pasaportuyla Özbekistan'a gitti. Turgut Özal ve Süleyman Demirel'e Orta Asya hakkında danışmanlık yaptı. Doğu Alman istihbarat teşkilatı Stasi arşivine göre NATO ülkelerinin istihbarat kuruluşları için de çalıştığı belirtilir.
Yargılanması
2017'de FETÖ soruşturması kapsamında gözaltına alındı ve mahkemece tutuklandı. İddianamede örgüt üyeliği, siyasi ve askerî casusluk, devlete ait bilgileri CIA bağlantılı kişilere iletmek ve çok sayıda CIA mensubuyla ilişki kurmak gibi suçlamalar yöneltildi. Yargılandığı dava 8 Kasım 2021'de sonuçlandı; Altaylı'ya askerî ve siyasi casusluk suçundan 13 yıl 4 ay, silahlı terör örgütü üyeliği suçundan 10 yıl olmak üzere toplam 23 yıl 4 ay hapis cezası verildi. Necip Hablemitoğlu suikastine ilişkin iddianamede savcılık tarafından tasarlayarak öldürmeye azmettirmekle suçlandı; iddianamede, suikasti gerçekleştiren kişilere dağıtılacak paranın Altaylı tarafından temin edildiği öne sürüldü. Bunlar iddianamede yer alan iddialardır.
Yayınları
Esir Türk İllerinde 90 Gün ve Komünist Teoriler ve Sovyet Yayılma Siyaseti adlı kitapları yayımlandı. Ruzi Nazar: CIA'nın Türk Casusu (Doğan Kitap, 2013) adlı kitabı da vardır; hakkında İrfan Ülkü tarafından yazılan Büyük Oyundaki Türk: Enver Altaylı (2008) adlı kitap yayımlandı.
Benzer kişiler
- Hayyam Garipoğlu (Yazar · Ceyhan)
- Atilla Taş (Ceyhan Doğumlu)
- Evliya Çelebi (Yazar)
- Thomas Carlyle (Yazar)
- Guy de Maupassant (Yazar)
- Koray Avcı Çakman (Yazar)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Enver Altaylı maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.