Hayyam Garipoğlu, 1954 yılında Adana'nın Ceyhan ilçesinde doğan ve Türk iş dünyasında hem büyük yatırımları hem de hukuki süreçleriyle adından söz ettiren iş adamıdır. Garipoğlu Şirketler Topluluğu Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüten Garipoğlu, Cezayir kökenli Yahudi bir ailenin çocuğu olarak büyümüş; annesi Sakine, babası ise Kasım Garipoğlu'dur. Handan, Nizam ve Mehmet Nida adında üç kardeşi bulunmaktadır.
İş Hayatının Temelleri
Ailenin ticarete adım atması, babasının Ceyhan'da eski bir çırçır fabrikasını devralmasıyla başladı. 1978'de kardeşi Nida ile birlikte Almanya'ya giden Hayyam Garipoğlu, babası tarafından gönderilen tekstil ürünlerini orada pazarlamaya koyuldu. Almanya'da kimya bölümünde eğitime başlayan Garipoğlu, işlerin yoğunluğu karşısında okulu yarım bıraktı. Bir sonraki durağı İngiltere'deki Liverpool Pamuk Borsası oldu; bir süre buradaki ticarette de yer aldı.
Ailenin o dönemde portföyü oldukça genişti: Amasya'da iplik ve dokuma tesisleri, Lüleburgaz'da tekstil fabrikası, hidrojen peroksit ve polivinil üretim tesisleri dahil toplamda 28 fabrika işletiliyordu. Hayyam Garipoğlu, 1976'da Halil Bezmen'e ait Rabak Elektrolitik Bakır ve Mamulleri A.Ş.'ni 35 milyon dolara satın alarak büyük ölçekli satın alımlar çağını başlattı. Adana'da kurduğu İpeks Tekstil de bu dönemin önemli yapı taşlarından birini oluşturur.
Büyük Satın Almalar ve Yatırımlar
Özelleştirme süreçlerinin hız kazandığı yıllarda Garipoğlu'nun adı birden fazla büyük ihalede geçti. Sümerbankı 103,5 milyon dolara bünyesine katan Garipoğlu, ardından POAŞ özelleştirme ihalesine 1,6 milyar dolarla katılarak o güne kadar görülen en yüksek teklifi verdi. Romanya'da ise Petromidia rafinerisini 450 milyon dolar karşılığında satın alarak uluslararası alana taştı; bu yatırımın hemen ardından Ceyhan Holding'i kurdu.
Farklı sektörlere yönelme isteği Garipoğlu'nu bira üretimine de taşıdı. Kurduğu Toros Biracılık bünyesinde Alman teknolojisiyle Marmara Bira markasını piyasaya sürdü; ancak ürün yeterli pazar payını elde edemeyince şirketi 1998'de Anadolu Grubu'na devretti. Medyaya olan ilgisi ise 2003'te Ahmet Özal ile ortak girişimle Kanal 6'yı satın almaya yönelik girişiminde belirginleşti; anlaşma maddi gerekçelerle sonuçsuz kaldı. Bunun yerine tatil paketi pazarlayan Smart Holiday TV kanalını hayata geçirdi.
Hukuki Süreçler ve Kamuoyundaki Yeri
Garipoğlu'nun iş çevrelerinin çok ötesine geçen bir kamuoyu profili oluşmasında birkaç kritik dava belirleyici oldu. Türkbank (Türk Ticaret Bankası) ihalesinde yolsuzluk iddiaları, Nesim Malki cinayeti soruşturmasında şüpheli sıfatıyla gözaltına alınması ve Sümerbank üzerinden zimmet suçu nedeniyle ceza alması bunların başında gelir. En çok ses getiren süreç ise Münevver Karabulut cinayeti davasında; yeğeni Cem Garipoğlu'nu sakladığı iddiasıyla yargılandığı ve üç yıl hapis cezasıyla sonuçlanan davadır.
Garipoğlu, yaşadıklarını ve iş dünyasına dair gözlemlerini 2006 yılında yayımladığı Sus Konuşma! adlı biyografi kitabında kaleme aldı. Kitap Türkçe ve İngilizce olarak e-kitap formatında ücretsiz sunuldu. Eşi Ayfer Garipoğlu ile birlikte yaşayan iş adamının Kasım ve Fatih adında iki oğlu bulunmaktadır.