Türkiye'nin çok yönlü sanat insanı Çetin Öner, 25 Mayıs 1943 tarihinde dünyaya gözlerini açtı. Tiyatro sahnelerinden televizyon ekranlarına, edebiyat sayfalarından yapımcılığa uzanan geniş bir yelpazede iz bırakan sanatçı, özgün eserleri ve oyunculuğuyla adını Türk kültür tarihine altın harflerle yazdırdı. Ankara'da aldığı yüksek öğrenimin ardından sanat hayatına atılan Öner, yarım asrı aşan üretken ömrünü 14 Eylül 2016'da tamamladı. Yazarlık, oyunculuk ve yönetmenlik gibi farklı disiplinleri tek bir potada eriten usta isim, özellikle çocuk edebiyatında gerçekleştirdiği uluslararası açılımlarla tanınmaktadır.
Sahneden Ekranlara Ulaşan Çok Yönlü Sanat Yolculuğu
Akademik eğitimini sanatın dışındaki bir alanda, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nin Banka İşletmesi Bölümü'nde tamamlayan Çetin Öner, kalbindeki tiyatro tutkusuna yenik düştü. Yüksek öğreniminden hemen sonra, 1963 senesinde kapısından adım attığı Ankara Sanat Tiyatrosu (AST) bünyesinde profesyonel kariyerine yön verdi. Bu çatı altında 40'tan fazla tiyatro oyununda sahne alarak izleyicilerin beğenisini kazanan sanatçı, sadece oyunculukla yetinmedi. Sahne emekçilerinin haklarını savunmak adına üç yıl boyunca Tiyatro İşçileri Sendikası (TİSEN) Ankara Şube Başkanlığı görevini üstlenerek örgütlü mücadeleye katkı sundu.
Kültür sanat haberciliği ve eleştirmenlik yönüyle de aktif olan Çetin Öner, 1972 ve 1973 yılları arasında Milliyet Sanat Dergisi'nin Ankara temsilcisi olarak görev yürüttü. Aynı dönemde Olay ve Barış gazetelerinde tiyatro eleştirmenliği yaptı. 1973 yılına gelindiğinde, Ankara Sanat Tiyatrosu'ndaki sanat yönetmenliği görevine veda ederek kariyerinde yeni bir sayfa açtı. Bu dönemde Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nda (TRT) prodüktörlük görevine başlayan Öner, televizyon yayıncılığının öncü isimlerinden biri oldu. Usta edebiyatçı Aziz Nesin'in kaleme aldığı ünlü eser 'Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz'ı ekrana taşıyarak, TRT tarihinin ilk yerli televizyon dizisinin yönetmenliğini üstlendi. Ekran arkasındaki bu liderliğinin yanı sıra, çok sayıda televizyon dramasında oyuncu olarak da seyirci karşısına çıktı.
Gülibik ile Gelen Uluslararası Edebi Başarı
Edebiyat alanındaki ilk adımlarını 1972 yılında atan Çetin Öner, Yeni A adlı dergide yayımlanan 'Keklik' isimli öyküsüyle dikkatleri üzerine çekti. Bu ilk denemenin ardından, 1975 yılında kaleme aldığı ve çocuk edebiyatımızda bir dönüm noktası kabul edilen Gülibik adlı ilk çocuk kitabını okurlarla buluşturdu. Bu eser, kısa sürede sınırları aşarak küresel başarı yakaladı. 1978 yılında Almancaya kazandırılan Gülibik, Almanya sınırları içinde farklı yayınevleri tarafından beş kez basılarak geniş kitlelere ulaştı. Almanca konuşulan tüm coğrafyalarda, okullarda tavsiye edilen yardımcı okuma kitapları listesine girmeyi başardı.
Eserin yakaladığı bu büyük popülarite, beyaz perdeye de yansıdı. Gülibik, Alman Devlet Televizyonu (ZDF) ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun (TRT) ortak yapımcılığında sinema filmine uyarlandı. Hem görsel hem de yazılı alanda kült bir statüye kavuşan bu öykü, yıllar sonra T.C. Kültür Bakanlığı ve Almanya'daki Verlag An Der Ruhr Yayınevi iş birliğiyle özel bir prestij kitabı olarak tekrar basılarak ölümsüzleştirildi.
Çok Boyutlu Edebi Miras ve Ödüller
Sanat hayatı boyunca hem ulusal hem de uluslararası düzeyde çok sayıda saygın ödüle layık görülen Çetin Öner, arkasında zengin bir külliyat bıraktı. Ünü dünyaya yayılan efsanevi eseri Gülibik'in yanı sıra, genç okurlar için üç çocuk kitabı daha kaleme alan yazar, çocuk dünyasının duygu ve düşünce yapısını başarıyla eserlerine yansıttı. Çocuk edebiyatındaki bu verimliliğinin yanına bir adet roman ekleyen yazar, ayrıca sanat dünyasına ışık tutan bir araştırma-inceleme çalışması da kazandırdı. Hem sahnede hem de yazı masasında sergilediği üretkenliğiyle örnek bir portre çizen Öner, vefatına kadar Türk kültür hayatını zenginleştirmek için durmaksızın çalıştı.
Canlandırdığı karakterler ve edebiyata kazandırdığı kahramanlar hala yaşamaktadır. Çetin Öner adı, Türkiye'nin ortak hafızasındaki seçkin yerini korumaktadır. Usta sanatçın bıraktığı eserler, bugün de yeni nesil okurlara ve genç sanatçılara ilham vermeye devam etmektedir.
Usta kalemin edebiyat dünyasına kazandırdığı başlıca türler şunlardır:
- Çocuk Edebiyatı Eserleri: Dünya çapında ses getiren Gülibik ve ardından gelen üç çocuk kitabı.
- Roman: Yetişkin okurlar için kaleme aldığı uzun soluklu edebi çalışması.
- İnceleme ve Araştırma: Sanat ve kültür dünyasını ele alan inceleme kitabı.
- Gazete Eleştirileri ve Öykü: Olay ile Barış gazetelerinde yayımlanan tiyatro değerlendirmeleri ve Yeni A dergisindeki ilk öyküsü 'Keklik'.