Gaziantep'in yetiştirdiği en önemli değerlerden biri olan hukukçu ve yazar Cemil Cahit Güzelbey, 25 Şubat 1908 tarihinde bu kadim şehirde dünyaya gözlerini açtı. Yaşamı boyunca doğduğu toprakların kültürel mirasını korumak için çalışan Güzelbey, halk bilimi alanındaki titiz araştırmalarıyla tanınan saygın bir entelektüeldi. Hem hukuk koridorlarında hem de Gaziantep'in tarih kokan sokaklarında geçen verimli ömrü, geride gelecek nesillere ışık tutacak nitelikte devasa bir kültürel miras bırakarak 1 Mayıs 1995 tarihinde nihayete erdi.
Eğitim Hayatı ve Hukuk Kariyeri
İlk ve orta öğrenimini Gaziantep sınırları içerisinde başarıyla tamamlayan Cemil Cahit Güzelbey, eğitim hayatının devamında Kuleli Askeri Lisesi'ne adım attı. Askeri lise eğitiminin ardından rotasını tamamen hukuk alanına çeviren Güzelbey, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Bu saygın eğitim kurumundaki derslerini başarıyla tamamlayarak 1938 yılında mezun oldu ve meslek hayatına ilk adımını atmış oldu. Hukukçu kimliğiyle bilinen ismin asıl mesleği avukatlıktır. Mezuniyetinin ardından yargı alanında hakimlik görevini üstlendi. Ayrıca serbest avukat olarak da uzun yıllar boyunca adaletin tesisi için çalıştı.
Kültür Araştırmaları ve Karşılaştığı Zorluklar
Cemil Cahit Güzelbey, mesleki kariyerinin yanı sıra Gaziantep'in zengin halk kültürüne adeta sevdalı bir araştırmacıydı. Şehrin yerel inanışlarını, adetlerini ve tarihini inceleyerek geleceğe aktarmak için durmaksızın yazdı. Kaleme aldığı 'Gaziantep Evliyaları' isimli kapsamı çalışması, onun en çok ses getiren eserlerinden biridir. Çalışmaları her zaman çok ses getirdi. Fakat bu değerli araştırma, 27 Mayıs askeri müdahalesi sonrasındaki çalkantılı dönemde yazarın adli kovuşturmaya uğramasına neden oldu. Yaşadığı zorluklara rağmen kültürel çalışmalarından asla taviz vermedi. Edebi yönü de oldukça güçlü olan yazar, halk şiiri formundaki eserlerinde 'Emrak' veya 'Ozan Emrak' mahlaslarını tercih etmiştir.
Çok Yönlü Bir Aydın: Gazetecilik ve Siyaset
Hukuk ve halkbilim alanlarının ötesinde, Güzelbey'in hayatında gazetecilik ve siyaset de son derece önemli bir yer kaplıyordu. Uzun yıllar boyunca basın sektöründe aktif olarak görev yapan tecrübeli yazar, hem gazetecilik camiasında kazandığı büyük saygınlık hem de sunduğu katkılar sayesinde Basın Şeref Kartı almaya hak kazanmıştır. Aynı zamanda dile olan tutkusuyla da bilinen Güzelbey, Türk Dil Kurumu'nun kapandığı döneme kadar bu kurumda uzun süre üye olarak hizmet verdi. Toplumsal sorumluluk bilinciyle siyasete atılarak Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) listesinden Gaziantep Milletvekili seçildi ve parlamento çatısı altında şehrini temsil etti. Gaziantep Üniversitesi, Türk kültürüne ve kentine yaptığı üstün hizmetlerden ötürü 1989 yılında kendisine Fahri Doktora unvanı takdim etti.
Cemil Cahit Güzelbey, ardında bıraktığı sayısız kültürel araştırma, hukuki mücadele ve yazılı eserle Gaziantep'in belleğine adını altın harflerle yazdırmıştır. Gerek akademik gerekse toplumsal çevrelerde saygıyla anılan aydın yazar, yerel tarihin korunması hususunda öncü bir rol oynamıştır. Onun çalışmaları bugün bile araştırmacılara ışık tutmaktadır.
Cemil Cahit Güzelbey'in yaşamı boyunca üstlendiği önemli görevler şunlardır:
- Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) çatısı altında Gaziantep Milletvekilliği
- Uzun yıllar boyunca yürüttüğü serbest avukatlık, hakimlik ve etkin gazetecilik faaliyetleri
- Türk Dil Kurumu bünyesinde gerçekleştirdiği uzun soluklu üyelik çalışmaları