Celal Üster, 1947 yılında İstanbul'da doğmuş olan ve Türk edebiyat dünyasına kazandırdığı eşsiz çevirilerle tanınan seçkin bir yazar, editör ve yayıncıdır. Eğitim hayatına Şişli Terakki Lisesi'nde adım atan Üster, ardından İngiliz Erkek Lisesi ve Robert Academy'de öğrenim görmüştür. Yükseköğrenimini ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde başarıyla tamamlamıştır. Yazın dünyasındaki ilk heyecanını Robert Kolej bünyesinde çıkan İzlerimiz dergisinin yazı kurulunda görev alarak yaşayan yazar, bu ilk adımın ardından ülkemizin saygın gazete ve yayınevlerinde önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Kültür ve sanat alanındaki derin birikimiyle yayıncılık dünyasını şekillendiren Üster, uzun yıllar boyunca Türk okurunu dünya edebiyatının başyapıtlarıyla buluşturmuştur.
Edebiyat Dünyasına Giriş ve İlk Adımlar
Gençlik yıllarında Aydınlık gazetesinin sanat sayfasını yöneterek profesyonel adımlarını atan Üster, Gelişim ve Adam gibi saygın yayınevlerinde de görev almıştır. 1980 yılıyla birlikte Cumhuriyet gazetesinin kültür servisini yönetmeye başlayan Üster, aynı zamanda Cumhuriyet Kitap Kulübü'nün 'Çerçeve' dergisini ve Cumhuriyet Kitap dergisini de uzun süre başarıyla idare etmiştir. 1982-1993 ile 2008-2014 yılları arasında ise gazetenin kültür editörlüğünü yürütmüştür. Yazar, bu dönemlerde Yeni Yüzyıl, Yeni Binyıl ve Radikal Kitap gibi mecralarda 'Yeryüzü Kitaplığı' başlığı altında yazdığı edebi yazıları daha sonra Cumhuriyet Kitap bünyesinde de sürdürmüştür. Ayrıca, gazetenin kültür sayfalarında kaleme aldığı 'Körün Taşı' adlı köşesiyle okurlarıyla buluşmaya devam etmiştir.
Kültür Yayıncılıgı ve Editörlük Kariyeri
Celal Üster, sadece gazete yöneticiliğiyle sınırlı kalmamış, yayıncılık dünyasının kalbinde de aktif roller üstlenmiştir. Uzun yıllar boyunca P Dünya Sanatı Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yapmış, 1996'dan sonra ise Sanat Kültür Antika dergisini yönetmiştir. Okuyan Us Yayınları bünyesinde 'Erotik Us' dizisinin editörlüğünü üstlenen deneyimli isim, 2003-2008 yılları arasında ise Can Yayınları'nın yayın yönetmenliği koltuğunda oturmuştur. Bu görevinden sonra Cumhuriyet gazetesine geri dönmüştür. Ayrıca prestijli kitap projelerinin editörlüğünü üstlenmiştir. Bu kıymetli yapıtlardan bazıları aşağıda listelenmiştir:
- Belgelerle Türk Eczacılıgı (Eczacıbasi Yayınları)
- National Geographic Fotoğraflarıyla İstanbul (Türkiye İs Bankası Yayınları)
- Metropolis: Ana Tanrıça Kenti (Philsa Yayınları)
- Unforgettable/Unutulmaz Dizisi (BBC Books / Boyut Yayınları)
- Ortak Kültürel Miras: Birlik İçinde Çokluk (Kültür ve Turizm Bakanlıgı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlügü)
Çeviri Dünyasındaki İzleri ve Aldıgı Ödüller
Celal Üster, çeviri çalışmalarına ilk kez 1960'lı yılların ikinci yarısında adım atmıştır. Bu dönemden 1980 yılına kadar geçen süreçte Aydınlık Yayınları için çok sayıda kıymetli çeviriye imza atmıştır. Özellikle Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Ilyich Lenin, Josef Stalin ve Mao Zedong gibi teorisyenlerin klasik yapıtlarını dilimize kazandırmıştır. Kitap yasaklarının ve davalarının gündemde olduğu bu fırtınalı dönemde, çevirilerin büyük çoğunluğu ancak takma adlar kullanılarak okuyucuya ulaştırılabilmiştir. George Thomson'ın 'Tarihöncesi Ege' adlı eserine yaptığı yetkin çeviri ise 1983 yılında Yazko Çeviri dergisinin Azra Erhat Çeviri Ödülü'ne layık görülmüştür.
Edebi birikimini farklı dergilerde de paylaşan Üster'in çeviri yazıları İzlerimiz, Yeni Dergi, Yeni Adımlar, Aries, Sözcükler ve Notos gibi yayınlarda yer bulmuştur. George Orwell'ın 'Hayvan Çiftliği' ve Paulo Coelho'nun 'Portobello Cadısı' gibi dünya çapında popüler eserleri de başarıyla Türkçeleştirmiştir. Bunların yanı sıra James Joyce, Jaroslav Hasek, Roald Dahl ve Jorge Luis Borges gibi dev yazarların eserlerini de Türk okuruyla buluşturmuştur. Üster ayrıca 'Sözü Özü' adıyla özlü sözleri derlemiş, 'Aşk Olsun' kitabıyla da klasik aşk şiirlerini bir araya getirmiştir. Ayrıca kapsamlı bir öykü seçkisi hazırlamıştır.