Hem tıp dünyasında hem de Türk siyasi tarihinde derin izler bırakan Celal Ertuğ, 1913 yılında Elazığ'da dünyaya gözlerini açtı. Akademisyen, hekim ve devlet adamı kimliğiyle tanınan Ertuğ, 20 Aralık 2001 tarihinde İstanbul'da hayata veda etti. Özellikle tıp alanındaki uzmanlığı, senatörlük yılları, Sağlık Bakanlığı görevi ve Türkiye'deki ilk çevre odaklı siyasi hareketin liderliğiyle ön plana çıktı.
Tıp Eğitimi, Tabiplik ve Akademik Kariyeri
Celal Ertuğ, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde başarısıyla tamamlayarak hekimlik mesleğine adım attı. Tıp dünyasındaki yetkinliğini Dahiliye ile Göğüs Hastalıkları alanlarında aldığı mütehassıslık eğitimleriyle pekiştirdi. Vatani görevini Tabip Binbaşı rütbesiyle yerine getiren Ertuğ, daha sonra akademik alana yöneldi. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesindeki Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde profesörlük unvanını alarak genç hekimlerin yetişmesine katkı sağladı. Aynı dönemde Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde şeflik görevini yürüttü. Ancak bu parlak akademik süreç, ülkedeki askeri darbenin gölgesinde beklenmedik bir kesintiye uğradı. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinden sonra kurulan yeni yönetim, Ekim 1960 döneminde üniversitelerde büyük bir tasfiye başlattı. Celal Ertuğ da yükseköğretim kurumlarından ihraç edilen ve tarihe "147'ler" olarak geçen öğretim üyeleri arasında yer aldı. Tasfiyenin ardından çalışmalarına ara vermeyen Ertuğ, bilimsel birikimini farklı alanlarda sürdürdü. Zorlu günler geride kalmıştı.
Siyasi Mücadele, Senato ve Sağlık Bakanlığı Dönemi
Akademik tasfiyenin ardından Celal Ertuğ'un yaşamındaki yeni durak aktif siyaset sahnesi oldu. Halkevleri Genel Başkanlığı görevini üstlenerek kültürel ve toplumsal çalışmalara öncülük etti. 15 Ekim 1961 tarihinde Cumhuriyet Senatosu Elazığ Üyeliğine seçilen tecrübeli siyasetçi, bu görevini 12 Ekim 1975'e kadar kesintisiz sürdürdü. Senatörlük ve milletvekilliği yıllarının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında 5. (XVI) Dönem Elazığ Milletvekili olarak yasama faaliyetlerine aktif katılım gösteren Ertuğ, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı olarak da kabinede en üst düzey sorumluluğu üstlendi. Bakanlığı süresince ülkenin sağlık politikalarının şekillenmesinde etkin bir rol oynadı. Siyasi ve sosyal kariyeri boyunca üstlendiği başlıca önemli görevler şunlardır:
- Cumhuriyet Senatosu Elazığ Üyeliği
- Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı
- Halkevleri Genel Başkanlığı
- TBMM 5. (XVI) Dönem Elazığ Milletvekilliği
Çevre Duyarlılığı ve Yeşiller Partisi Liderliği
Celal Ertuğ, tıp profesörlüğü ve siyaset adamlığının ötesinde, ülkemizin çevre sorunlarına duyduğu derin hassasiyet ve geliştirdiği özgün ekolojik bakış açısıyla döneminin çok ilerisinde bir vizyoner olduğunu kanıtladı. Özellikle sanayileşmeyle birlikte artan hava kirliliğine karşı toplumsal bir mücadele başlattı. Bu doğrultuda Ankara Hava Kirlenmesiyle Savaş Derneği ile Türkiye Hava Kirlenmesiyle Savaş Derneği'nin başkanlıklarını yürüttü. Ekoloji alanındaki birikimini ve kaygılarını kaleme aldığı yazıları ise ünlü Ekolojist Ağaçkakan dergisinde okuyucularla buluştu. Doğanın korunması konusundaki fikirlerini daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla "Yeşilden Griye Adım Adım Türkiye" adlı eserini yayımladı. Bu kararlı çevreci yaklaşım, onu Türkiye'nin ilk ekolojik partisine taşıdı. 1988 yılında kurulan Yeşiller Partisi'nin ilk genel başkanı olarak ülke siyasetinde yepyeni bir sayfa açtı. Aile hayatına da büyük önem veren Ertuğ, evli ve iki çocuk babasıydı.